Δύο διαφορετικές φαινομενικά παρεμβάσεις, που αφορούν όμως τον ίδιο πυρήνα κυβερνητικής πρακτικής, ανέδειξε με κοινοβουλευτικές της ερωτήσεις η βουλευτής Β1 Βορείου Τομέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ, Ασπασία Κουρουπάκη: τη διοικητική αποσύνδεση του κράτους από την πραγματική καθημερινότητα και την επιβολή οριζόντιων «μεταρρυθμίσεων» χωρίς λειτουργικό σχέδιο μετάβασης και χωρίς κοινωνική ευαισθησία.
Είτε πρόκειται για τη χρηματοδότηση των σχολικών μονάδων είτε για την καταβολή παροχών μητρότητας, το κοινό νήμα είναι η αντικατάσταση της ουσίας από λογιστικά σχήματα και ψηφιακούς μηχανισμούς, που αγνοούν τις ανελαστικές ανάγκες των πολιτών.
Στην πρώτη της ερώτηση, η βουλευτής της ΝΙΚΗΣ θέτει ευθέως το ζήτημα της προγραμματισμένης οριστικής κατάργησης και των εναπομεινασών Σχολικών Επιτροπών από την 1η Αυγούστου 2026, ζητώντας από την κυβέρνηση να εξηγήσει όχι μόνο το «γιατί», αλλά κυρίως το «πώς». Οι Σχολικές Επιτροπές, παρά τις γνωστές παθογένειες, αποτελούν μέχρι σήμερα τον βασικό ενδιάμεσο μηχανισμό για την κάλυψη της καθημερινής λειτουργίας των σχολείων: θέρμανση, μικροεπισκευές, αναλώσιμα, άμεσες πληρωμές και στοιχειώδη ευελιξία απέναντι σε απρόβλεπτες ανάγκες. Η κατάργησή τους, χωρίς σαφές και δεσμευτικό σχέδιο αντικατάστασης, δημιουργεί τον υπαρκτό κίνδυνο διοικητικού κενού, με τα σχολεία να εγκλωβίζονται σε χρονοβόρες διαδικασίες κεντρικών εγκρίσεων ή δημοτικών υπηρεσιών που ήδη λειτουργούν στα όρια των δυνατοτήτων τους.
Η κυβέρνηση προχωρά σε μια δομική αλλαγή χωρίς να έχει παρουσιάσει ένα σαφές μεταβατικό σχήμα που να διασφαλίζει ότι από την επόμενη ημέρα δεν θα τελματώσει η λειτουργία των σχολικών μονάδων. Ποιος θα εγκρίνει τις δαπάνες; Ποιος θα έχει την ευθύνη άμεσων πληρωμών; Πώς θα αποφεύγονται καθυστερήσεις που, στην πράξη, μεταφράζονται σε κρύες αίθουσες, ελλείψεις υλικών και μετακύλιση ευθυνών;
Αντίστοιχα αποκαλυπτική είναι και η δεύτερη κοινοβουλευτική παρέμβαση, που αφορά τον νέο τρόπο καταβολής των παροχών μητρότητας της ΔΥΠΑ μέσω προπληρωμένης κάρτας, με δυνατότητα ανάληψης μετρητών μόνο έως το 50% του ποσού. Από τις 15 Μαρτίου 2025, το κράτος επιλέγει να μετατρέψει παροχές άμεσα συνδεδεμένες με τη μητρότητα σε «ελεγχόμενα» ψηφιακά υπόλοιπα, υποχρεώνοντας τις δικαιούχους να χρησιμοποιούν το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων αποκλειστικά μέσω κάρτας. Η κ. Κουρουπάκη επισημαίνει ότι η μητρότητα δεν είναι μια τυπική κοινωνική παροχή, αλλά μια περίοδος αυξημένων, ανελαστικών και χρονικά πιεστικών αναγκών: μίσθωμα κατοικίας, βασικές δαπάνες για το βρέφος, άμεσες υποχρεώσεις που δεν προσαρμόζονται σε τεχνικούς περιορισμούς τραπεζικών προϊόντων.
Η υποχρεωτική χρήση προπληρωμένης κάρτας, σε συνδυασμό με τον περιορισμό ανάληψης, δημιουργεί πραγματικά προβλήματα στην καθημερινότητα των μητέρων, ιδίως όταν απαιτείται άμεση ρευστότητα ή μεταφορά ποσών για συγκεκριμένες υποχρεώσεις. Η βουλευτής της ΝΙΚΗΣ θέτει συγκεκριμένα ερωτήματα: πόσες δικαιούχοι έχουν ήδη ενταχθεί στο σύστημα, πόσες αναφορές δυσκολιών έχουν καταγραφεί, αν εξετάζεται η ρητή εξαίρεση των παροχών μητρότητας από το καθεστώς της προπληρωμένης κάρτας και, εναλλακτικά, αν θα επιτραπεί τουλάχιστον η ανάληψη ή μεταφορά του 100% των ποσών για την κάλυψη ανελαστικών αναγκών. Παράλληλα, ζητά σαφές χρονοδιάγραμμα επανεξέτασης του πλαισίου, ώστε να μην παγιωθεί μια πρακτική που μετατρέπει την κοινωνική στήριξη σε εργαλείο διοικητικού ελέγχου.
Και στις δύο περιπτώσεις αναδεικνύεται το γεγονός πώς οι αποφάσεις λαμβάνονται με όρους «εξορθολογισμού» ή «ψηφιακού εκσυγχρονισμού», χωρίς επαρκή εκτίμηση των πραγματικών συνθηκών εφαρμογής τους και χωρίς πρόβλεψη για τις κοινωνικές συνέπειες.
Και στις δυο περιπτώσεις αποτυπώνεται μια διοικητική φιλοσοφία που αντιμετωπίζει το σχολείο και τη μητέρα ως μεταβλητές σε ένα σύστημα διαχείρισης και όχι ως ζωντανά κύτταρα της κοινωνίας με συγκεκριμένες ανάγκες και χρονικούς περιορισμούς.
Με τις ερωτήσεις της, η κ. Κουρουπάκη θέτει την κυβέρνηση προ των ευθυνών της, ζητώντας σαφείς απαντήσεις, συγκεκριμένα στοιχεία και δεσμεύσεις, σε μια περίοδο που η δημόσια διοίκηση μετασχηματίζεται ταχύτατα, μη γνωρίζοντας αν οι αλλαγές αυτές θα υπηρετούν την κοινωνία ή αν, για άλλη μια φορά, θα την αιφνιδιάζουν, μεταφέροντας το κόστος στους πιο ευάλωτους.