1η Απριλίου 1955. Δεκάδες εκρήξεις συγκλονίζουν τη Λευκωσία, σημαίνοντας την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ (Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών). Στην προκήρυξη, την οποία υπογράφει ο αρχηγός της, Διγενής (ψευδώνυμο του γενναίου και ηρωικού στρατηγού Γεωργίου Γρίβα, Κυπρίου στην καταγωγή), διαβάζουμε:
«Με τη βοήθεια του Θεού, με πίστη εις τον τίμιον αγώνα μας, με τη συμπαράσταση ολοκλήρου του Ελληνισμού και με τη βοήθεια των Κυπρίων, αναλαμβάνουμε τον αγώνα για την αποτίναξη του αγγλικού ζυγού, με σύνθημα εκείνο το οποίον μας κατέλιπαν οι πρόγονοί μας ως ιερά παρακαταθήκη. Ή ΤΑΝ Ή ΕΠΙ ΤΑΣ».
Μια χούφτα απόλεμα παιδιά, τα περισσότερα από τα Κατηχητικά Σχολεία της Κύπρου, πιάνουν τα λιανοντούφεκα και γονατίζουν και εξευτελίζουν, για τέσσερα χρόνια, την υπερφίαλη Βρετανική Αυτοκρατορία. Σαράντα χιλιάδες στρατό παρέταξαν οι Άγγλοι, φυλακίσεις, εξορίες, τρομοκρατία στο νησί… και όμως έτρεμαν και τη σκιά τους.
Ο αγώνας της ΕΟΚΑ είναι ο ελληνικότερος αγώνας της ελληνικής ιστορίας. Όλα είναι δικά τους: το «μολών λαβέ», το «ή ταν ή επί τας», ο Παρθενώνας, η ορθόδοξη πίστη του Χριστού, η Αγία Σοφία, ο δικέφαλος αετός, η ελληνική σημαία, η ελληνική δάφνη, ο εθνικός ύμνος, ο ελληνικός θάνατος.
Γρηγόρης Αυξεντίου, Κυριάκος Μάτσης, Μιχαήλ Καραολής, Μάρκος Δράκος, Στέλιος Μαυρομάτης, Ανδρέας Ζάκος, Μιχαήλ Κουτσόφτας, Ανδρέας Παναγίδης και άλλοι πολλοί ήρωες, δικοί μας Έλληνες της Κύπρου, που κοσμούν το Συναξάρι του Γένους.
Όταν θα θέλουν οι Έλληνες να καυχηθούν, «τέτοιους βγάζει το έθνος μας!» θα λένε…
Δημήτρης Νατσιός
Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ