Το ενδεχόμενο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποκτήσει τη δυνατότητα επιβολής συγκεκριμένων μειώσεων στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των κρατών-μελών φέρνει στη Βουλή η βουλευτής Β1΄ Βόρειου Τομέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ, Ασπασία Κουρουπάκη, ζητώντας από την κυβέρνηση να αποσαφηνίσει ποιο είναι το ελληνικό σχέδιο σε περίπτωση ενεργειακού συναγερμού και ποιοι θα κληθούν να περιορίσουν την κατανάλωσή τους.
Η κοινοβουλευτική παρέμβαση έρχεται μετά το δημοσίευμα του Euronews της 22ας Σεπτεμβρίου 2026, σύμφωνα με το οποίο προσχέδιο που βρίσκεται υπό επεξεργασία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ενισχυμένες αρμοδιότητες των Βρυξελλών σε περίπτωση σοβαρής κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας. Στο υπό εξέταση πλαίσιο περιλαμβάνεται η δυνατότητα κήρυξης περιφερειακού ή πανευρωπαϊκού συναγερμού ηλεκτρικής ενέργειας και ο καθορισμός υποχρεωτικών προσαρμογών της ζήτησης, με συγκεκριμένο επίπεδο μείωσης για κάθε κράτος-μέλος. Πρόκειται στην παρούσα φάση για προσχέδιο και όχι για οριστικά θεσπισμένο ευρωπαϊκό μέτρο.
Το ίδιο σχέδιο εξετάζεται μέσα σε ένα περιβάλλον όπου η ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια συνδέεται πλέον με ελλείψεις εφοδιασμού, ακραία καιρικά φαινόμενα, κυβερνοεπιθέσεις, φυσικές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, αστοχίες μονάδων παραγωγής και απότομες μεταβολές στην ηλεκτροπαραγωγή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη θέσει σε διαδικασία αναθεώρησης την αρχιτεκτονική ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ, με φόντο τις νέες γεωπολιτικές συνθήκες και την αυξανόμενη εξάρτηση της οικονομικής δραστηριότητας από την ηλεκτρική ενέργεια.
Η Ασπασία Κουρουπάκη στρέφει το ενδιαφέρον στο τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα και για τον ίδιο τον καταναλωτή, εφόσον ένα τέτοιο ευρωπαϊκό πλαίσιο προχωρήσει. Στην Ερώτησή της ζητά να γίνει γνωστό εάν η κυβέρνηση έχει ήδη ενημερωθεί για το συγκεκριμένο σχέδιο, εάν αυτό έχει συζητηθεί στα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα και ποια θέση έχει διατυπώσει η Ελλάδα απέναντι στην προοπτική δεσμευτικών εθνικών στόχων περιορισμού της κατανάλωσης.
Το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει ήδη συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τα κράτη-μέλη. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2019/941 απαιτεί την κατάρτιση Σχεδίων Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων, τα οποία πρέπει να περιλαμβάνουν τα εθνικά σενάρια κρίσης, τις αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων φορέων, μέτρα προσφοράς και ζήτησης, διαδικασίες διαχείρισης κρίσεων και πλαίσιο για ενδεχόμενη χειροκίνητη περικοπή φορτίου. Προβλέπει επίσης τον προσδιορισμό κατηγοριών καταναλωτών που δικαιούνται ειδική προστασία έναντι διακοπής ηλεκτροδότησης.
Στην Ελλάδα, η τότε ΡΑΕ ενέκρινε στις 25 Αυγούστου 2022 το «Σχέδιο Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων στον τομέα του ηλεκτρισμού της Ελλάδας». Η απόφαση προέβλεπε τη διαβίβασή του στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στην Ομάδα Συντονισμού για τον Ηλεκτρισμό, ενώ το σχέδιο καταρτίστηκε στο πλαίσιο του Κανονισμού 2019/941 και περιλαμβάνει μηχανισμούς αντιμετώπισης εθνικών σεναρίων κρίσης.
Ο ίδιος ο ευρωπαϊκός Κανονισμός ορίζει ότι τα σχέδια αυτά επικαιροποιούνται ανά τετραετία, εκτός εάν οι περιστάσεις επιβάλλουν συχνότερη αναθεώρηση. Η βουλευτής ζητά έτσι από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να γνωστοποιήσει εάν το ελληνικό σχέδιο του 2022 έχει ήδη επικαιροποιηθεί, ποια νέα σενάρια έχουν ενσωματωθεί και, εφόσον η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, πότε προβλέπεται η ολοκλήρωσή της.
Ιδιαίτερο βάρος δίνει στο ενδεχόμενο υποχρεωτικής περιστολής της ζήτησης. Ρωτά ευθέως εάν υπάρχουν σήμερα συγκεκριμένα εθνικά σενάρια, ποια ποσοστά μείωσης εξετάζονται, με ποια κριτήρια θα κατανέμεται ο περιορισμός και ποιες κατηγορίες καταναλωτών θα επηρεάζονται.
Στο επίκεντρο της Ερώτησης της βρίσκονται επίσης τα νοικοκυριά, οι ευάλωτοι καταναλωτές, τα νοσοκομεία, οι δομές υγείας και κοινωνικής φροντίδας, τα σχολεία, οι υποδομές ύδρευσης και οι τηλεπικοινωνίες. Η Ασπασία Κουρουπάκη ζητά συγκεκριμένες προβλέψεις για τη διατήρηση της λειτουργίας τους σε περίπτωση εφαρμογής μέτρων περιορισμού, καθώς πρόκειται για υπηρεσίες και υποδομές που συνδέονται άμεσα με την ασφάλεια και την καθημερινότητα των πολιτών.
Αντίστοιχες απαντήσεις ζητά για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, τις βιοτεχνίες, το εμπόριο, τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις και τη βιομηχανία, καθώς μία υποχρεωτική περιστολή ηλεκτρικής κατανάλωσης μπορεί να επηρεάσει ώρες λειτουργίας, παραγωγικές διαδικασίες, αποθήκευση προϊόντων, μηχανολογικό εξοπλισμό και ολόκληρες αλυσίδες παραγωγής.
Η Ερώτηση κλείνει με ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα ενόψει των επόμενων μηνών: την επάρκεια ηλεκτρικής ισχύος της χώρας για τον χειμώνα 2026-2027. Η βουλευτής της ΝΙΚΗΣ καλεί το Υπουργείο και τους αρμόδιους Διαχειριστές να παρουσιάσουν τη σημερινή τους εκτίμηση και τα συγκεκριμένα μέτρα που έχουν ληφθεί για περίπτωση παρατεταμένης διαταραχής στον ενεργειακό εφοδιασμό ή ταυτόχρονης μεγάλης αύξησης της ζήτησης.
Loading Viewer...