Με επίμονες ερωτήσεις για την ασφάλεια του συστήματος επαλήθευσης ηλικίας, την προστασία των προσωπικών δεδομένων, την καθολική επανεπαλήθευση των λογαριασμών και τη νομική βάση των κυρώσεων στις πλατφόρμες, επανήλθε η βουλευτής Β1 Βόρειου Τομέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ, Ασπασία Κουρουπάκη, κατά τη συνέχιση της επεξεργασίας του νομοσχεδίου για την απαγόρευση χρήσης κοινωνικών δικτύων από ανηλίκους.
Η κ. Κουρουπάκη ξεκαθάρισε ότι η ΝΙΚΗ έχει στηρίξει τον περιορισμό της πρόσβασης των παιδιών στα κοινωνικά δίκτυα, στρέφοντας αυτή τη φορά την παρέμβασή της στον ίδιο τον μηχανισμό που σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει η κυβέρνηση.
Απευθυνόμενη στον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, υπενθύμισε προηγούμενη παραδοχή του ότι ο μηχανισμός διασύνδεσης με τις ψηφιακές πλατφόρμες δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και συνεπώς δεν έχει εξεταστεί στην τελική του μορφή από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
«Πώς είναι δυνατόν να προβλέπετε εφαρμογή του νόμου από την 1η Ιανουαρίου 2027, όταν ο ίδιος παραδέχεστε ότι ένα κρίσιμο τεχνικό κομμάτι του συστήματος παραμένει ακόμη υπό κατασκευή;», ρώτησε.
Η βουλευτής της ΝΙΚΗΣ ζήτησε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τις δοκιμές ασφαλείας, τον έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές και την ολοκλήρωση του τεχνικού μηχανισμού, επισημαίνοντας ότι «οι γενικές διαβεβαιώσεις περί προστασίας προσωπικών δεδομένων δεν αρκούν για να αξιολογηθεί ένα σύστημα που ακόμη δεν έχει παρουσιαστεί ολοκληρωμένο».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ευρωπαϊκή τεχνολογία επαλήθευσης ηλικίας και στις λύσεις που επιτρέπουν σε μία πλατφόρμα να πιστοποιεί ότι ο χρήστης πληροί το ηλικιακό όριο χωρίς να γνωρίζει την πραγματική του ταυτότητα.
Η κ. Κουρουπάκη προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η χρήση τεχνολογίας μηδενικής γνώσης στο τελικό στάδιο δεν απαντά από μόνη της στο ζήτημα της διαχείρισης δεδομένων σε ολόκληρη τη διαδρομή του συστήματος.
«Η δυνατότητα μιας πλατφόρμας να επιβεβαιώνει την ηλικία χωρίς να μαθαίνει την ταυτότητα του χρήστη δεν αποκλείει αυτομάτως κάθε επεξεργασία προσωπικών δεδομένων στα προηγούμενα στάδια», τόνισε και ζήτησε να γνωστοποιηθεί εάν έχει εκπονηθεί εκτίμηση αντικτύπου για την προστασία δεδομένων ειδικά για την ελληνική εφαρμογή.
Στο επίκεντρο βρέθηκε εκ νέου το Kids Wallet. Η βουλευτής υπενθύμισε τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ότι η χρήση του είναι προαιρετική και ζήτησε να διευκρινιστεί πώς συμβιβάζεται αυτή η θέση με τις προηγούμενες ανακοινώσεις περί καθολικής επανεπαλήθευσης της ηλικίας των υφιστάμενων λογαριασμών.
«Χρειάζεται να μας ξεκαθαρίσετε εάν εξακολουθεί να ισχύει αυτός ο σχεδιασμός και με ποιες μεθόδους θα πραγματοποιείται η επαλήθευση για όσους δεν επιθυμούν να χρησιμοποιούν κρατικό ψηφιακό πορτοφόλι», ανέφερε, ζητώντας παράλληλα σαφή διαδικασία αποκατάστασης για πολίτες που ενδέχεται να αποκλειστούν λανθασμένα.
Η κ. Κουρουπάκη επανέφερε και την προβληματική, κατά την ίδια, πρόβλεψη του άρθρου 4 για τον υπολογισμό της ηλικίας. Με το σύστημα που περιέγραψε, ένα παιδί γεννημένο στις 31 Δεκεμβρίου 2012 θα αντιμετωπίζεται από την 1η Ιανουαρίου 2027 ως έχον συμπληρώσει το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο.
«Θα είναι μόλις 14 ετών», υπογράμμισε, ζητώντας από την κυβέρνηση να αιτιολογήσει γιατί επιλέγει μία απόκλιση που μπορεί να πλησιάζει ολόκληρο έτος από την πραγματική ημερομηνία συμπλήρωσης της ηλικίας.
Στη συνέχεια έφερε στο προσκήνιο τις παρατηρήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί του αρχικού σχεδιασμού. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, στα έγγραφα που είχαν κατατεθεί προκύπτουν ευρωπαϊκές επιφυλάξεις για πρόσθετες εθνικές υποχρεώσεις και τον μηχανισμό επιβολής τους.
Η βουλευτής ζήτησε να κατατεθεί οποιαδήποτε μεταγενέστερη απάντηση της Επιτροπής πάνω στο αναθεωρημένο κείμενο, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση επικαλείται ταυτόχρονα την ευρωπαϊκή διαδικασία ως λόγο περιορισμένων περιθωρίων αλλαγής του νομοσχεδίου.
Ανάλογη πίεση άσκησε και για τα πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως το 6% του ετήσιου παγκόσμιου κύκλου εργασιών μιας εταιρείας.
«Ποια ακριβώς παράβαση του ευρωπαϊκού κανονισμού θα στοιχειοθετείται όταν μία πλατφόρμα επιτρέπει την πρόσβαση κάτω από το ελληνικό ηλικιακό όριο;», ρώτησε, ζητώντας καθαρή νομική βάση για την ενεργοποίηση του μηχανισμού κυρώσεων του DSA σε περίπτωση παραβίασης εθνικής ηλικιακής απαγόρευσης.
Η Ασπασία Κουρουπάκη έστρεψε τέλος την προσοχή στους εφήβους 15 έως 18 ετών και στις πρακτικές σχεδιασμού των μεγάλων πλατφορμών που μπορούν να ενθαρρύνουν την παρατεταμένη χρήση.
«Χρειάζεται να μας εξηγήσετε ποιους ελέγχους πραγματοποιούν σήμερα οι αρμόδιες αρχές για τους εφήβους από 15 έως 18 ετών και πώς αντιμετωπίζονται οι πρακτικές των εταιρειών που ενθαρρύνουν την πολύωρη παραμονή στις οθόνες», ανέφερε.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι από τις κυβερνητικές απαντήσεις εξακολουθούν, κατά τη ΝΙΚΗ, να λείπουν κρίσιμα τεχνικά και νομικά στοιχεία.
«Όταν ζητάτε από τους Έλληνες να εμπιστευτούν το νέο ψηφιακό σύστημα, έχετε την υποχρέωση να παρουσιάσετε πρώτα τα στοιχεία που θα αποδεικνύουν την ασφάλειά του», κατέληξε, επιμένοντας ότι κάθε σύστημα ηλικιακού ελέγχου πρέπει να συνοδεύεται από αυστηρές και ελέγξιμες δικλείδες, ώστε να αποκλείεται η χρήση του για παρακολούθηση της διαδικτυακής δραστηριότητας των πολιτών.