Με αιχμές για την περαιτέρω εκχώρηση του σχεδιασμού των ελληνικών λιμένων στο Υπερταμείο, τον περιορισμένο ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τις επιπτώσεις σε υποδομές στρατηγικής και εθνικής σημασίας, τοποθετήθηκε ο βουλευτής Πιερίας της ΝΙΚΗΣ, Κομνηνός Δελβερούδης, στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου κατά την επεξεργασία του νομοσχεδίου του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής «Ενίσχυση λειτουργίας Οργανισμών Λιμένων και λοιπές διατάξεις».
Το ίδιο το νομοσχέδιο θέτει ως στόχους την επικαιροποίηση του πλαισίου λειτουργίας των Οργανισμών Λιμένων, την προσέλκυση επενδύσεων και τη δημιουργία ανταγωνιστικότερου περιβάλλοντος για τα ελληνικά λιμάνια. Παράλληλα προβλέπει ρόλο της Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Περιουσίας ως Αρχής Σχεδιασμού Λιμένων.
Ο Κομνηνός Δελβερούδης αμφισβήτησε ευθέως την κυβερνητική παρουσίαση των αλλαγών, υποστηρίζοντας ότι πίσω από τη γλώσσα περί επενδύσεων και ευελιξίας διακρίνει συνέχεια της πολιτικής ιδιωτικοποιήσεων.
«Διαβάζοντας κανείς το νομοσχέδιο, είναι ήδη φανερό από τα πρώτα άρθρα ότι το πνεύμα των διατάξεων κινείται στα πλαίσια της ιδιωτικοποίησης, την οποία στο Υπουργείο αποκαλείτε ευελιξία, ανάπτυξη και επενδύσεις», ανέφερε.
Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ συνέδεσε τις νέες ρυθμίσεις με τις προηγούμενες παραχωρήσεις και μεταβιβάσεις συμμετοχών σε μεγάλα ελληνικά λιμάνια και έστρεψε ιδιαίτερα την προσοχή του στην ενίσχυση του ρόλου της ΕΕΣΥΠ – του Υπερταμείου – στον λιμενικό σχεδιασμό.
«Ο σχεδιασμός επί της ουσίας περνά σε μια ανώνυμη εταιρεία, το Υπερταμείο, η οποία ανήκει μεν στο Δημόσιο, αλλά λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια», σημείωσε, θέτοντας το ερώτημα εάν οι αποφάσεις που θα λαμβάνονται θα υπηρετούν πρωτίστως το δημόσιο συμφέρον και τις τοπικές κοινωνίες ή την οικονομική απόδοση των επενδύσεων.
Η ανάθεση στην ΕΕΣΥΠ αρμοδιοτήτων ως Αρχής Σχεδιασμού Λιμένων προβλέπεται πράγματι στο προτεινόμενο πλαίσιο, ενώ η εταιρεία έχει αναλάβει σχετικές αρμοδιότητες μετά την απορρόφηση του ΤΑΙΠΕΔ.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Δελβερούδης στον ρόλο των Δήμων στις αποφάσεις για τα λιμάνια, επιμένοντας ότι οι τοπικές κοινωνίες δεν μπορούν να καλούνται απλώς να γνωμοδοτήσουν αφού έχουν ήδη διαμορφωθεί οι βασικές επιλογές.
«Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν μπορεί να εξαντλείται στην απλή γνωμοδότηση επί ενός master plan ή στην είσπραξη αντισταθμιστικών ωφελών», υπογράμμισε.
Όπως εξήγησε, οι αποφάσεις για τη λιμενική ανάπτυξη επηρεάζουν άμεσα την πολεοδομία, την κυκλοφορία, το περιβάλλον, τον τουρισμό και την οικονομική ταυτότητα κάθε πόλης. Για τον λόγο αυτό ζήτησε οι Δήμοι να συμμετέχουν ως «ισότιμοι θεσμικοί εταίροι στον στρατηγικό σχεδιασμό».
«Το ουσιαστικό διακύβευμα είναι εάν η Τοπική Αυτοδιοίκηση συμμετέχει ισότιμα και στη λήψη των αποφάσεων», ανέφερε.
Ο βουλευτής Πιερίας στάθηκε επίσης στη διαφορετική αντιμετώπιση λιμένων όπως της Σούδας, της Ρόδου και της Μυτιλήνης, επισημαίνοντας ότι το ζητούμενο δεν περιορίζεται στην επιλογή του διαχειριστικού φορέα.
«Ο πρωταρχικός στόχος δεν εξαντλείται στην ανάδειξη του βέλτιστου διαχειριστικού φορέα, αλλά πρωτίστως στο όφελος στις κοινωνίες και στη δημόσια ωφέλεια», είπε, ζητώντας συγκεκριμένο μοντέλο λιμενικής διακυβέρνησης, με σαφείς αρμοδιότητες κράτους, λιμενικών φορέων, ιδιωτών και Αυτοδιοίκησης.
Η τοποθέτησή του έγινε ακόμη πιο αιχμηρή όταν πέρασε στη γεωστρατηγική διάσταση των ελληνικών λιμανιών.
«Τα λιμάνια δεν αποτελούν απλές εμπορικές επιχειρήσεις, αλλά πύλες εθνικής ασφάλειας και γεωστρατηγικά προπύργια», ανέφερε.
Ειδική αναφορά έκανε στη Σούδα, χαρακτηρίζοντάς την περίπτωση που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή λόγω της στρατηγικής και στρατιωτικής σημασίας της περιοχής. Το υπό διαβούλευση πλαίσιο περιλαμβάνει ειδική ρύθμιση για την ανάπτυξη του λιμένα Σούδας και την ΕΕΣΥΠ ως Αρχή Σχεδιασμού.
Κατά τον ίδιο, η μεταφορά εκτεταμένων αρμοδιοτήτων σχεδιασμού σε έναν φορέα που λειτουργεί με οικονομικά κριτήρια δημιουργεί ερωτήματα όταν πρόκειται για υποδομές ζωτικής σημασίας για τη χώρα.
Ο Δελβερούδης άσκησε παράλληλα κριτική στον τρόπο νομοθέτησης, καθώς στο ίδιο σχέδιο νόμου συγκεντρώνονται ρυθμίσεις για λιμάνια, διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, το Λιμενικό Σώμα, τη ναυτιλία αναψυχής και άλλα διοικητικά ζητήματα.
«Η συρροή τόσο διαφορετικών θεμάτων στο ίδιο νομοσχέδιο δυσχεραίνει τον ουσιαστικό κοινοβουλευτικό έλεγχο και δεν υπηρετεί την ανάγκη για καθαρές, διαφανείς και θεματικά συνεκτικές νομοθετικές παρεμβάσεις», ανέφερε.
Στάθηκε ιδιαίτερα στη διάταξη για τις δαπάνες και τις οφειλές που προκύπτουν από τη συμμετοχή της Ελλάδας στην Υπηρεσία Περιπολίας κατά των Πάγων του Βορείου Ατλαντικού. Το σχέδιο που τέθηκε σε διαβούλευση προβλέπει ειδική διαδικασία πληρωμής και αφορά εκκρεμείς δαπάνες για το 2013 και τα έτη 2015 έως 2026.
Εκεί ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ απαίτησε απαντήσεις:
«Γιατί χρειάστηκε να φτάσουμε στο 2026 για να θεσπιστεί ρητή διαδικασία καταβολής οφειλών που αφορούν ακόμη και έτη από το 2013; Ποιο είναι το συνολικό ύψος των εκκρεμών ποσών; Υπήρξαν προσαυξήσεις ή άλλες δυσμενείς συνέπειες για το Ελληνικό Δημόσιο; Και κυρίως, ποιος έχει την πολιτική και διοικητική ευθύνη;»
Στη συνέχεια έστρεψε τα πυρά του ευθέως στη λογοδοσία των κυβερνώντων:
«Έχουμε συνηθίσει στην ασυλία των πολιτικά υπευθύνων και στην έλλειψη λογοδοσίας. Και όλα αυτά πλέον μας φαίνονται απλά. Δεν είναι έτσι στην πραγματικότητα».
Και πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση και οι πολιτικοί προϊστάμενοι «πρέπει κάποια στιγμή να λογοδοτούν και να δίνουν πειστικές απαντήσεις στους πολίτες».
Ο κ. Δελβερούδης συνέδεσε τη συζήτηση και με την ανάγκη ενίσχυσης του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής, υπογραμμίζοντας ότι η αποστολή του αφορά την προστασία των θαλάσσιων συνόρων, την έρευνα και διάσωση, την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την προστασία των νησιωτικών κοινωνιών.
Ζήτησε σταθερή στελέχωση, σύγχρονα μέσα, επαρκή συντήρηση, αξιοπρεπείς συνθήκες υπηρεσίας και διαφανή προγραμματισμό των δαπανών, επιμένοντας ότι η επιχειρησιακή επάρκεια του Σώματος δεν πρέπει να εξαρτάται από αποσπασματικές χρηματοδοτικές ρυθμίσεις.
Κλείνοντας, έθεσε και το ζήτημα της ανασφάλειας δικαίου που προκαλείται όταν διατάξεις διορθώνονται επανειλημμένα, ζητώντας συστηματική κωδικοποίηση και σοβαρότερο νομοτεχνικό έλεγχο.