Η κυβέρνηση Μητσοτάκη κατευθύνει τη χώρα σε μια ολοένα βαθύτερη στρέβλωση: στην υπερσυγκέντρωση οικονομικής δραστηριότητας γύρω από τον μαζικό τουρισμό και τη βραχυχρόνια μίσθωση, την ώρα που υποχωρούν κρίσιμοι παραγωγικοί τομείς όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία, η μεταποίηση και η βιομηχανία. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ καταγράφονται 37,2 εκατομμύρια αφίξεις σε τουριστικά καταλύματα μόνον για το 2024 ενώ σύμφωνα με έκθεση της Eurobank οι ταξιδιώτες που επισκέφθηκαν την Ελλάδα αυξήθηκαν από 15 εκατ. το 2010 σε 40,7 εκατ. το 2024 και σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας το 2025 οι διεθνείς αφίξεις ξεπέρασαν τα 43,3 εκατομμύρια.
Ωστόσο, ο μαζικός τουρισμός της Ελλάδας δεν συνοδεύεται από ανάλογη ποιοτική και παραγωγική αναβάθμιση. Η μέση διάρκεια παραμονής μειώθηκε από 9,3 διανυκτερεύσεις το 2020 σε μόλις 5,9 το 2024, η μέση δαπάνη ανά ταξιδιώτη μειώθηκε από € 640,4 το 2010 σε € 530,6 το 2024, ενώ τα τουριστικά έσοδα του 2024 – σε σταθερές τιμές – ήταν χαμηλότερα κατά 1,6% σε σχέση με το 2019.
Πρόκειται δηλαδή για μετάβαση σε μοντέλο υψηλού όγκου (αφίξεων) αλλά χαμηλής πραγματικής απόδοσης και οικονομικής αξίας. Παράλληλα τα έσοδα από τον τουρισμό -23,6 δις ευρώ το 2025- μεταφέρονται εν πολλοίς σε εταιρείες του εξωτερικού: οι μεγάλες πλατφόρμες κρατήσεων και οι κυρίαρχοι tour operators είναι ξένοι, τα «χρυσά» αεροδρόμια των νησιών μας έχουν μεταβιβασθεί στη Γερμανική Fraport, οι αεροπορικές εταιρείες είναι ξένες ενώ σημαντικό μέρος των προϊόντων και του εξοπλισμού στον τουρισμό είναι εισαγόμενα. Η δε διασύνδεση με την ελληνική μεταποίηση και τον πρωτογενή τομέα παραμένει σχεδόν ανύπαρκτη.
Παράλληλα, η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων επιταχύνει σοβαρές κοινωνικές ανισορροπίες. Καταγράφεται αύξηση 24,7% την περίοδο 2022-2024, με τον αριθμό τους να ξεπερνά το ένα εκατομμύριο, με αποτέλεσμα να αφαιρούνται ακίνητα από τη μακροχρόνια μίσθωση και να επιδεινώνεται το στεγαστικό πρόβλημα. Περαιτέρω σχεδόν το 50% των αφίξεων συγκεντρώνεται στα νησιά – με μόλις το 15% της έκτασης της χώρας. Επιβαρύνονται δυσανάλογα τα δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευσης, ενέργειας, διαχείρισης απορριμμάτων και μεταφορών των νήσων μας αλλά και η ποιότητα ζωής των ντόπιων κατοίκων.
Η ΝΙΚΗ πιστεύει ότι η βιωσιμότητα της χώρας δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην αύξηση των αφίξεων τουριστών και στην επέκταση της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Απαιτείται ουσιαστική σύνδεση του τουρισμού με την εγχώρια παραγωγή ώστε το τουριστικό εισόδημα να μετατρέπεται σε πραγματική εθνική προστιθέμενη αξία και όχι σε μια αναπτυξιακά αδύναμη οικονομία.
Ομάδα Οικονομικών ΝΙΚΗΣ