Με ευθεία επίθεση στην κυβέρνηση, η βουλευτής Β1΄ Βόρειου Τομέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ, Ασπασία Κουρουπάκη, παρενέβη στην Ολομέλεια της Βουλής κατά τη συζήτηση και ψήφιση του νομοσχεδίου για την εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης στο Δημόσιο.
Η κ. Κουρουπάκη δεν αντιμετώπισε το νομοσχέδιο ως μια τεχνική προσαρμογή στον ευρωπαϊκό κανονισμό. Το παρουσίασε ως μια βαθιά πολιτική επιλογή, που αφορά την ελευθερία, την αξιοπρέπεια, την εργασία, την ιδιωτικότητα και την εθνική κυριαρχία.
Από την αρχή της ομιλίας της έθεσε το βασικό ερώτημα που η κυβέρνηση αποφεύγει να απαντήσει. «Τι είδους κοινωνία χτίζουμε και πόσο χώρο θα έχει ο άνθρωπος μέσα σε αυτή;» σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη προχωρά με ταχύτητα που η νομοθεσία δυσκολεύεται να ακολουθήσει.
Η βουλευτής της ΝΙΚΗΣ περιέγραψε μια νέα πραγματικότητα, όπου συστήματα που γράφουν, ζωγραφίζουν, μιμούνται φωνές, αναγνωρίζουν πρόσωπα, επεξεργάζονται τεράστιους όγκους δεδομένων και προβλέπουν ανθρώπινες συμπεριφορές εισέρχονται πλέον στη διοίκηση, στην εκπαίδευση, στην υγεία, στην εργασία, στην ασφάλεια και στην πολιτική ζωή.
Προειδοποίησε ότι ο πολίτης μπορεί σύντομα να κρίνεται από ένα σύστημα χωρίς να γνωρίζει ποια δεδομένα χρησιμοποιήθηκαν, ποια λογική εφαρμόστηκε και ποιος τελικά ευθύνεται για την απόφαση. «Σε λίγο καιρό ένας πολίτης μπορεί να κρίνεται, να απομονώνεται ή και να φυλακίζεται από ένα σύστημα» ανέφερε, επισημαίνοντας τον κίνδυνο να απορρίπτονται αιτήσεις, να χάνονται παροχές ή να επηρεάζεται η επαγγελματική πορεία ενός ανθρώπου με την ψυχρή απάντηση: «Αυτό έβγαλε το σύστημα».
Η κ. Κουρουπάκη κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δημιουργεί έναν νέο διοικητικό λαβύρινθο, στον οποίο η ευθύνη διαχέεται ανάμεσα σε αρχές, υπουργεία, εποπτικούς μηχανισμούς και κέντρα συντονισμού. Ο πολίτης που αδικείται θα ψάχνει τον υπεύθυνο από γραφείο σε γραφείο, ενώ πίσω από την παλιά γραφειοκρατία θα βρίσκονται πλέον αλγόριθμοι και αυτοματοποιημένες αποφάσεις.
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε στο ζήτημα της κυβερνοασφάλειας. Κατήγγειλε ότι η κυβέρνηση ανοίγει διάπλατα τη δημόσια διοίκηση στην Τεχνητή Νοημοσύνη σε μια περίοδο συνεχών επιθέσεων, με τον κυβερνητικό τομέα να αποτελεί διαρκή στόχο. Υπενθύμισε ότι οι ελληνικοί οργανισμοί δέχθηκαν κατά μέσο όρο 1.660 επιθέσεις ανά εβδομάδα τον Φεβρουάριο του 2026, με ετήσια αύξηση 24%, ενώ μία στις 30 εντολές προς εργαλεία παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης από εταιρικά δίκτυα είχε υψηλό κίνδυνο διαρροής ευαίσθητων πληροφοριών.
«Μέσα σε αυτές μπορεί να βρίσκονται υπηρεσιακά έγγραφα, στοιχεία πολιτών, κωδικοί πρόσβασης και εμπιστευτικές πληροφορίες» τόνισε, φέρνοντας ως παραδείγματα την κυβερνοεπίθεση στα Ελληνικά Ταχυδρομεία το 2022 και τις εκατοντάδες επιθέσεις στο Ελληνικό Κτηματολόγιο τον Ιούλιο του 2024.
Απευθυνόμενη στον αρμόδιο υπουργό, η βουλευτής της ΝΙΚΗΣ έθεσε συγκεκριμένα ερωτήματα: «Ποια συστήματα θα χρησιμοποιούν οι δημόσιες υπηρεσίες; Πού θα αποθηκεύονται τα δεδομένα; Ποιος θα ελέγχει τους παρόχους; Ποιος θα γνωρίζει τον κώδικα; Ποια διαδικασία θα ενεργοποιείται όταν χαθούν στοιχεία υγείας, φορολογικά δεδομένα ή κωδικοί πρόσβασης;»
Η απάντησή της στην κυβερνητική ρητορική περί ασφάλειας ήταν απολύτως καθαρή: «Δεν αρκεί να μας λέτε ότι έχουν ληφθεί όλα τα μέτρα και να ζητάτε από τους πολίτες να σας πιστέψουν, διότι έχετε και βεβαρημένο παρελθόν». Ζήτησε αποδείξεις, πιστοποιήσεις, ασκήσεις αντιμετώπισης κυβερνοεπιθέσεων και δημόσια ενημέρωση σε κάθε σοβαρή παραβίαση.
Το πιο κρίσιμο, όπως είπε, είναι η προσωπική λογοδοσία. «Όταν χαθούν προσωπικά δεδομένα, όταν διαρρεύσουν έγγραφα, όταν παραβιαστούν κρίσιμα συστήματα ασφαλείας, δεν μπορεί πάλι να φταίει γενικά και αόριστα το σύστημα. Κάποιος αποφάσισε, κάποιος υπέγραψε, κάποιος είχε την εποπτεία. Αυτός ο άνθρωπος πρέπει να λογοδοτήσει».
Η ομιλία της συνδέθηκε ευθέως και με το ζήτημα της μαζικής παρακολούθησης. Η κ. Κουρουπάκη αναφέρθηκε στο Chat Control 1 και στην παράταση της δυνατότητας εταιρειών να σαρώνουν ιδιωτικά μηνύματα και ηλεκτρονική αλληλογραφία, με πρόσχημα την προστασία των παιδιών. Ξεκαθάρισε ότι η προστασία των παιδιών από εγκληματικά κυκλώματα είναι αδιαπραγμάτευτη, όμως υπογράμμισε: «Κανείς δεν δικαιούται να τη χρησιμοποιεί ως άλλοθι για να εγκαθιστά μηχανισμούς γενικευμένου ελέγχου στις ιδιωτικές συνομιλίες εκατομμυρίων πολιτών».
Με καυστικό τόνο σημείωσε ότι η σάρωση εκατομμυρίων προσωπικών μηνυμάτων μετατρέπει ολόκληρη την κοινωνία σε ύποπτη και εγκαθιστά μόνιμη υποδομή παρακολούθησης. «Η δημοκρατία δεν λειτουργεί με γενικευμένο έλεγχο των πάντων» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και τις δηλώσεις του κ. Σκυλακάκη στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος για το μέλλον της εργασίας, τις λιγότερες προσλήψεις, την πίεση στο ασφαλιστικό και τις νέες ανισότητες. «Η κυβέρνηση φέρνει κανόνες για να προστατεύσει τον άνθρωπο από τις συνέπειες της Τεχνητής Νοημοσύνης ή προετοιμάζει από τώρα την κοινωνία να αποδεχθεί χωρίς αντίσταση όσα ήδη θεωρεί αναπόφευκτα;» διερωτήθηκε.
Η κ. Κουρουπάκη συνέδεσε ευθέως το σημερινό νομοσχέδιο με την υπόθεση Predator. Υπενθύμισε ότι οι Έλληνες πολίτες γνωρίζουν τι σημαίνει τεχνολογία παρακολούθησης, καθώς το Predator παραμένει ανοιχτή πληγή για τους θεσμούς. Κατήγγειλε την κυβερνητική πλειοψηφία για την απόρριψη της κλήσης του Ταλ Ντίλιαν και του Γρηγόρη Δημητριάδη στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, χαρακτηρίζοντας προσχηματικό το επιχείρημα ότι δεν διαθέτουν δημόσια ιδιότητα.
«Πιστεύετε τώρα ότι αυτό είναι σοβαρό επιχείρημα;» είπε, θυμίζοντας ότι η Βουλή έχει καλέσει ιδιώτες σε άλλες υποθέσεις μεγάλου δημοσίου συμφέροντος. «Επιλέγετε ποιον θα καλέσετε και ποιον θα προστατεύσετε από τις ερωτήσεις της Βουλής, ανάλογα με το πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει για την κυβέρνηση η κατάθεσή του».
Αναφερόμενη στις πληροφορίες ότι ο Ταλ Ντίλιαν φέρεται να υποστήριξε ενώπιον ισραηλινού δικαστηρίου πως το Predator πωλήθηκε σε ελληνικές κρατικές αρχές, ζήτησε την άμεση κλήση του στη Βουλή. «Να πει ποια ελληνική κρατική αρχή αγόρασε το σύστημα, ποιος υπέγραψε τη συμφωνία, από ποιον λογαριασμό πληρώθηκε, ποιος το παρέλαβε, ποιοι εκπαιδεύτηκαν στη χρήση του και ποιος είχε τον επιχειρησιακό έλεγχο».
Η βουλευτής της ΝΙΚΗΣ στάθηκε και στις αναφορές του Γρηγόρη Δημητριάδη περί «αφεντικών», «σφαιρών», «νόμων της σιωπής» και «μαφίας», τονίζοντας ότι αυτή η γλώσσα δεν έχει θέση στη δημόσια ζωή και παραπέμπει περισσότερο σε Καμόρα και Κόζα Νόστρα παρά σε ευνομούμενη δημοκρατία.
Όσον αφορά τα εργασιακά, προειδοποίησε για ανατροπή τεράστιας κλίμακας. Συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης αναλαμβάνουν ήδη εργασίες λογιστών, μεταφραστών, υπαλλήλων εξυπηρέτησης, προγραμματιστών, δημοσιογράφων και εργαζομένων γραφείου, ενώ τα ρομποτικά συστήματα εισέρχονται σε αποθήκες, εργοστάσια, μεταφορές, καταστήματα και υπηρεσίες φροντίδας. «Πίσω από κάθε θέση που καταργείται υπάρχει ένας άνθρωπος, υπάρχει μια οικογένεια» ανέφερε.
Η κ. Κουρουπάκη έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου και για τα deepfakes, προειδοποιώντας ότι μπορούν να δηλητηριάσουν τις εκλογές. «Ένα ψεύτικο βίντεο που κυκλοφορεί την παραμονή της κάλπης μπορεί να επηρεάσει χιλιάδες πολίτες πριν προλάβει να ακουστεί η αλήθεια» σημείωσε.
Κλείνοντας, έθεσε το ζήτημα της εθνικής κυριαρχίας. Τα δεδομένα των πολιτών και οι βασικές λειτουργίες της χώρας δεν είναι εμπόρευμα στα χέρια πολυεθνικών, αλλά ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Η ΝΙΚΗ, όπως είπε, δεν μπορεί να συναινέσει σε ένα πλαίσιο που συγκεντρώνει τόση δύναμη σε λίγα χέρια και αφήνει τον πολίτη απροστάτευτο.
«Απαιτούμε να δείξετε σεβασμό στην ελευθερία και στην αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Καταψηφίζουμε το παρόν σχέδιο».