Κάθε λογικός άνθρωπος διερωτάται τί ακριβώς προτίθεται να κάνει ο κ. Μητσοτάκης στην Άγκυρα. Έχει δηλώσει ότι υπάρχουν δύο μόνο ζητήματα προς επίλυση. Οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Από την άλλη πλευρά τίθενται επίσης μία σειρά άλλων θεμάτων, από τα θαλάσσια πάρκα ως το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τη “γαλάζια πατρίδα”. Τα δύο τελευταία οι Τούρκοι τα έχουν φορέσει φέσι στην κυβέρνηση η οποία ουδέποτε τα κατήγγειλε στον αρμόδιο διεθνή οργανισμό. Τί είδους διάλογος μπορεί να υπάρξει σ’ αυτή τη βάση; Ενας διάλογος κουφών;
Παρατηρεί ακόμη κανείς ότι για δύο νομικής φύσεως ζητήματα όπως η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ, δεν περιλαμβάνεται στην ελληνική αντιπροσωπεία – υπό την σύνθεση η οποία έχει ανακοινωθεί – κανένας νομικός σύμβουλος του κ. Πρωθυπουργού ή άλλος κατάλληλος γνώστης του Διεθνούς Δικαίου. Είναι κατάλληλα προετοιμασμένος και, κυρίως, αποφασισμένος, ο κ. Μητσοτάκης να αποκρούσει αφενός τις τουρκικές απαιτήσεις και αφετέρου να επιβάλλει τις δικές του;
Στο σημείο αυτό δημιουργείται και άλλη, μεγαλύτερη ακόμη, απορία. Όλοι οι επαγγελματίες της εξωτερικής πολιτικής γνωρίζουν ότι κάθε συνάντηση του είδους έχει μία προσυμφωνημένη ατζέντα – έναν κατάλογο θεμάτων – που πρόκειται να συζητηθούν. Ποια είναι άραγε αυτή η ατζέντα; Θα ανακοινωθεί στη Βουλή και στον ελληνικό λαό; Προς το παρόν γνωρίζουμε μόνο τι θα τεθεί στο τραπέζι από πλευράς μας. Από τουρκικής πλευράς; Είναι αδύνατον να δεχθεί κανείς ότι η Άγκυρα έχει συμφωνήσει με τις επιθυμίες Μητσοτάκη και ότι η συνάντηση, διαρκείας 4-5 ωρών όπως έχει ανακοινωθεί, θα κυλήσει με λουκούμια, χαλβά και σαμπάνιες;
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος μας είπε ότι, πέραν των δύο κυρίαρχων ζητημάτων, θα συζητηθούν και θέματα “χαμηλής έντασης”. Αλλά τέτοιου είδους θέματα δεν συζητούνται σε συναντήσεις Κορυφής μεταξύ Αρχηγών Κρατών. Συνηθίζεται να ανατίθενται σε υψηλόβαθμα στελέχη των δύο ΥΠΕΞ ή άλλους κατάλληλους φορείς της διοικήσεως των δύο χωρών. Αντίθετα, ώρες πριν τη συνάντηση, ο Τούρκος ΥΠΕΞ, ο κ. Χακάν Φιντάν, μας ανακοίνωσε σειρά θεμάτων μεταξύ των οποίων ακόμη και τα λεγόμενα “έξι σημεία” τα οποία, ειρήσθω εν παρόδω, είχε θέσει η τουρκική πλευρά στη συνάντηση των Βρυξελλών (20.12.2022) μεταξύ, τότε, του κ. Καλίν και της κας Μπούρα υπό το άγρυπνο βλέμμα Γερμανού τοποτηρητή. Ποια ήταν τα σημεία αυτά και τί συζητήθηκε ακριβώς δεν μάθαμε ποτέ. Άρα, τί λογικό συμπέρασμα προκύπτει;
Πιστεύουμε ότι ο κ. Μητσοτάκης θα επιχειρήσει τη διατήρηση ή μάλλον τη διάσωση των “ήρεμων νερών” – που τόσο έχουν ταραχθεί τις τελευταίες μέρες με τουρκική πρωτοβουλία, προφανώς για την άσκηση πιέσεων σε έναν άβουλο και ενδοτικό ηγέτη όπως αντιλαμβάνονται οι Τούρκοι τον Ελληνα Πρωθυπουργό – με τη διατήρηση στη ζωή και, ενδεχομένως, την επέκταση της Διακήρυξης των Αθηνών με νέες δεσμεύσεις από πλευράς μας. Ο κ. Μητσοτάκης θέλει, περισσότερο απ’ ο,τιδήποτε άλλο, να εξασφαλίσει την ησυχία του. Σαν γνήσιος πολιτικός απόγονος του Κώστα Σημίτη, όχι μόνο δεν θέλει αλλά και δεν μπορεί να διαχειριστεί μια νέα κρίση τύπου Ιμίων. Θα το ήθελε πολύ, η “καυτή πατάτα” να περάσει στο διάδοχό του.
Η τουρκική πλευρά τις διεκδικήσεις της τις έχει καταθέσει στον ΟΗΕ και, σύμφωνα με τις δηλώσεις του κ. Φ. Χακάν, “δεν θα σηκωθεί απ’ το τραπέζι αν δεν τις ικανοποιήσει”. Μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών το 2023, σύμφωνα με την οποία η ελληνική πλευρά καλείται να αποφεύγει οποιαδήποτε ενέργεια θα θεωρούσε προκλητική η Άγκυρα χωρίς η ίδια να δεσμεύεται (αφανώς) από τους ίδιους όρους, το Ανατολικό Αιγαίο έχει τεθεί κατ’ ουσίαν υπό καθεστώς συγκηδεμονίας. Στον κ. Μητσοτάκη θα προταθεί, ως επόμενο βήμα, η σύσταση ενός “μηχανισμού αποτροπής κρίσεων” βάσει του οποίου, για την πραγματοποίηση οποιουδήποτε έργου υποδομής ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, από την πόντιση ηλεκτρικών καλωδίων μέχρι την κατασκευή εγκαταστάσεων αφαλάτωσης, θα πρέπει να ερωτάται η Τουρκία – “σκεπτόμαστε να κάνουμε αυτό, εσείς τί λέτε;”. Μέσω του μηχανισμού αυτού η Τουρκία θα συνεχίσει να προωθεί τους σχεδιασμούς της για τη “γαλάζια πατρίδα” ενώ όχι μόνο τα συμφέροντά μας αλλά και η ίδια η εθνική μας κυριαρχία θα φαλκιδευτούν έτι περαιτέρω.
Αν υπάρχει κάτι στην όλη υπόθεση το οποίο θα μπορούσε να ανησυχήσει την Άγκυρα, θα ήταν η εγκατάσταση στα νησιά μας πυραυλικών συστημάτων με δυνατότητα πλήγματος σε βάθος όπως και η προμήθεια φρεγατών “Μπελαρά” με το οπλικό σύστημα “Scalp NAVAL”. Δυστυχώς, στη μεν πρώτη περίπτωση το σχετικό πρόγραμμα θα υλοποιηθεί σε βάθος τουλάχιστον 15ετίας ενώ η πρώτη εκ των τεσσάρων φρεγατών, ο “Κίμων“, έχει ναυπηγηθεί ως μία “σούπερ-ντούπερ” αντιαεροπορική πυροβολαρχία. Οι επόμενες τρεις προβλέπεται μεν να φέρουν στρατηγικό πυραυλικό σύστημα αλλά όχι το υπάρχον. Κάποιο που ίσως αρχίσει να παράγεται το…2030.
Σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής, η Άγκυρα είναι φανερά ενοχλημένη από την τριμερή συνεργασία με το Ισραήλ, οι ανησυχίες της ωστόσο δεν αφορούν την παρούσα κυβέρνηση Μητσοτάκη για την οποία είναι βέβαιη ότι ουδέποτε θα υλοποιούσε κάτι που θα την ενοχλούσε πραγματικά. Αφορούν μία πιθανή εμβάθυνση της ελληνο-ισραηλινής σχέσης υπό μία άλλη, διαφορετική, πολιτική ηγεσία που δεν θα ήταν διατεθειμένη να θυσιάσει τα εθνικά της συμφέροντα στο βωμό της ησυχίας και των “ήρεμων νερών”. Έναντι όλων αυτών, την πιθανή επέκταση της Διακήρυξης των Αθηνών με τον προαναφερθέντα μηχανισμό, ο κ. Μητσοτάκης θα την παρουσιάσει ως “ουρανομήκη” επιτυχία, συνοδεύοντάς την με κάθε είδους φανφάρες και τυμπανοκρουσίες κατά την επιστροφή του. Αν ζούσαμε στο Βυζάντιο, θα τελούσε και “Θρίαμβο” γι’ αυτό το προβλεπόμενο νέο διπλωματικό “Βατερλό”.
Εν κατακλείδι, η συνάντηση της Άγκυρας θα αποτελέσει ένα ακόμη βήμα προς την εγκαθίδρυση συγκυριαρχίας στο Αιγαίο, μιας ελληνικής θάλασσας εδώ και 4.000 χρόνια, κοιτίδας του πολιτισμού και του έθνους μας. Το κυβερνητικό τρίδυμο της καταστροφής, Μητσοτάκης-(Ραγια)πετρίτης- Παπαδοπούλου, “ήρωες” του εφησυχασμού, του ενδοτισμού και του κατευνασμού, όχι μόνο θα προχωρήσουν σε ακόμη μεγαλύτερη φαλκίδευση της εθνικής μας κυριαρχίας, αλλά θα δώσουν στον Ερντογάν μεγαλύτερο άλλοθι για να συνεχίσει ανενόχλητος την επεκτατική του πολιτική στο εξωτερικό της Τουρκίας και στο εσωτερικό την ενδυνάμωση της απάνθρωπης, βίαιης και δικτατορικής του εξουσίας.
Οι “διακηρύξεις των Αθηνών”, τα περί συνεργασίας και “οικοδόμησης μέτρων εμπιστοσύνης”, τα “ήρεμα νερά” και γενικά όλα τα “φτιασιδώματα” των διμερών σχέσεων από πλευράς μας, ξεπλένουν τον Τούρκο ηγέτη στα μάτια των συμμάχων, ιδίως των ευρωπαίων, και αποτελούν εφαλτήριο για την ικανοποίηση αφενός των τουρκικών εις βάρος μας διεκδικήσεων και αφετέρου για την προώθηση των τουρκικών φιλοδοξιών στο χώρο της Ανατ. Μεσογείου. Ο διάλογος με την Τουρκία, στον οποίο τόσο επιμένει ο κ. Μητσοτάκης, ουδέν έχει μέχρι στιγμής αποδώσει υπέρ της χώρας μας και συνεχίζει να διεξάγεται στη σκιά της συνεχιζόμενης τουρκικής κατοχής της Κύπρου, του “casus belli”, της τραγωδίας των Ιμίων και των διαρκών τουρκικών απειλών και διεκδικήσεων στο Αιγαίο και την Ανατ. Μεσόγειο.
Κύριε Πρωθυπουργέ, κανένα σοβαρό κράτος, κανένα υπερήφανο έθνος ανά την υφήλιο δεν διεξάγει τέτοιου είδους διαλόγους με κανένα. Προτιμά να ζει με το χέρι στη σκανδάλη, παρά μέσα στον ευτελισμό, την ατίμωση και την ταπείνωση. Τα “δώρα” που θα μας φέρετε από την Άγκυρα, γνωρίζουμε πολύ καλά ότι μοιάζουν με εκείνα των Δαναών στην Αινειάδα του Βιργιλίου.
Δημήτριος Νατσιός
Πρόεδρος ΝΙΚΗΣ
Βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης,
Δάσκαλος, Θεολόγος, Συγγραφέας