Η μεγάλη μείωση των καταγραφών δικαιούχων του επιδόματος παιδιού, του επιδόματος στέγασης και του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος αναδεικνύει το κοινωνικό κόστος της μη έγκαιρης προσαρμογής των εισοδηματικών κριτηρίων στην ακρίβεια.
Το Δημοκρατικό Πατριωτικό Λαϊκό Κίνημα ΝΙΚΗ καταγγέλλει την κυβερνητική αδράνεια απέναντι στον κίνδυνο αποκλεισμού οικονομικά πιεσμένων νοικοκυριών από τρεις βασικές κοινωνικές παροχές του ΟΠΕΚΑ (Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης) κατά την περίοδο 2020–2026.
Σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία, η συνολική μείωση των καταγραφών δικαιούχων στις τρεις παροχές ανέρχεται σε 420.117, δηλαδή σε ποσοστό 35,2%.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στον Τύπο:
- Επίδομα παιδιού Α21: 250.724 λιγότεροι δικαιούχοι, μείωση 35,2%.
- Επίδομα στέγασης: 74.635 λιγότεροι δικαιούχοι, μείωση 30,7%.
- Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα: 94.758 λιγότεροι δικαιούχοι, μείωση 39,5%.
Οι αριθμοί αυτοί δεν αντιστοιχούν κατ’ ανάγκη σε ισάριθμα διαφορετικά πρόσωπα ή νοικοκυριά. Αποτυπώνουν, όμως, μια εξαιρετικά σοβαρή συρρίκνωση του αριθμού των δικαιούχων, που απαιτεί πλήρη εξήγηση.
Η κυβέρνηση οφείλει να λογοδοτήσει για τη μη επαρκή προσαρμογή των εισοδηματικών ορίων του επιδόματος παιδιού και του επιδόματος στέγασης στις αυξήσεις του κόστους ζωής, αλλά και να αποσαφηνίσει την επίδραση των κριτηρίων στο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα.
Όταν ο ονομαστικός μισθός αυξάνεται, αλλά η αγοραστική δύναμη παραμένει πιεσμένη από την ακρίβεια, ένα νοικοκυριό μπορεί να υπερβεί το εισοδηματικό όριο μιας παροχής χωρίς να έχει βελτιωθεί ουσιαστικά η οικονομική του κατάσταση.
Έτσι, μια μικρή ονομαστική αύξηση μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια ουσιαστικής στήριξης, ακόμη και όταν η οικογένεια δυσκολεύεται περισσότερο να καλύψει τις βασικές ανάγκες της.
Δεν είναι κοινωνική προστασία να παραμένουν τα όρια αποκομμένα από το κόστος διαβίωσης, αφήνοντας την ακρίβεια να περιορίζει στην πράξη την πρόσβαση των οικογενειών στα επιδόματα.
Το Δημοκρατικό Πατριωτικό Λαϊκό Κίνημα ΝΙΚΗ ζητά:
- Χορήγηση επιδόματος τέκνου ύψους 200 ευρώ τον μήνα ανά τέκνο σε όλες τις τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια.
- Χορήγηση επιδόματος τέκνου ύψους 200 ευρώ για κάθε νέο παιδί που γεννιέται ή υιοθετείται εφεξής, χωρίς να θίγονται τα δικαιώματα των οικογενειών για τα ήδη υπάρχοντα τέκνα.
- Πλήρη κατάργηση των εισοδηματικών κριτηρίων του επιδόματος ενοικίου για όλες τις τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες και τιμαριθμική αναπροσαρμογή του ύψους του επιδόματος για όλες ανεξαιρέτως τις οικογένειες.
- Άμεση επανεξέταση και τιμαριθμική αναπροσαρμογή των εισοδηματικών κριτηρίων του επιδόματος τέκνων και του επιδόματος στέγασης για τις υπόλοιπες οικογένειες, καθώς και του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, με βάση τεκμηριωμένα στοιχεία για το κόστος ζωής και τις πραγματικές ανάγκες των νοικοκυριών. Η αναπροσαρμογή να γίνει με βάση τη σωρευτική αύξηση του τιμαρίθμου κατά την περίοδο 2020–2026, η οποία υπερβαίνει πλέον το 20%.
- Δημοσιοποίηση αναλυτικών στοιχείων από τον ΟΠΕΚΑ για τις απορρίψεις και τις απώλειες δικαιώματος ανά έτος, παροχή και αιτία, ώστε να διαπιστωθεί πόσες περιπτώσεις οφείλονται πράγματι στην υπέρβαση εισοδηματικών ορίων.
- Τακτική αξιολόγηση της επάρκειας των κοινωνικών παροχών, με δημόσια λογοδοσία για την εξέλιξη των δικαιούχων και την πραγματική αποτελεσματικότητα των μέτρων.
Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει καθαρά: Πόσες απώλειες δικαιώματος οφείλονται σε υπέρβαση εισοδηματικών ορίων και πόσες σε άλλες αιτίες; Πόσα νοικοκυριά αποκλείστηκαν παρά τις συνεχιζόμενες οικονομικές δυσκολίες τους; Γιατί δεν έχει διασφαλιστεί η συστηματική προσαρμογή των ορίων στο κόστος ζωής;
Για τη ΝΙΚΗ, η προστασία της οικογένειας και η αντιμετώπιση της δημογραφικής κρίσης δεν συμβιβάζονται με εισοδηματικά όρια που μπορούν να στερούν αναγκαία στήριξη από νοικοκυριά χωρίς πραγματική βελτίωση της αγοραστικής τους δύναμης.
Η κοινωνική πολιτική δεν κρίνεται από τις εξαγγελίες, αλλά από το αν οι οικογένειες μπορούν πράγματι να καλύπτουν τις ανάγκες τους και να διατηρούν την πρόσβαση στις παροχές που χρειάζονται.
Ομάδα Οικονομικών ΝΙΚΗΣ