Τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τις σοβαρές επιζωοτίες και τις καταστροφικές συνέπειές τους για τους Έλληνες κτηνοτρόφους θέτει υπό κοινοβουλευτικό έλεγχο ο βουλευτής Επικρατείας της ΝΙΚΗΣ, Αθανάσιος Ρακοβαλής, με Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά.
Η παρέμβασή του επικεντρώνεται στις διαδικασίες υποχρεωτικής θανάτωσης ζωικού κεφαλαίου, στις δυνατότητες εφαρμογής των εξαιρέσεων που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία, στην επιχειρησιακή ετοιμότητα των κτηνιατρικών υπηρεσιών και στην οικονομική αποκατάσταση των πληγέντων παραγωγών. Ο βουλευτής ζητά από την κυβέρνηση να παρουσιάσει συγκεκριμένα στοιχεία, αποφάσεις και επιστημονική τεκμηρίωση για τον τρόπο διαχείρισης των επιζωοτιών στην Ελλάδα.
Οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με αυξημένες τιμές ζωοτροφών, υψηλό ενεργειακό κόστος, δυσκολίες χρηματοδότησης και συνεχή πίεση στο εισόδημά τους. Η εμφάνιση μεταδοτικών νοσημάτων προσθέτει τον κίνδυνο ολοκληρωτικής απώλειας του ζωικού κεφαλαίου, με συνέπειες που μπορούν να οδηγήσουν μια οικογενειακή επιχείρηση σε οικονομική αδυναμία και οριστική διακοπή της δραστηριότητάς της.
Ιδιαίτερο βάρος δίνει ο Αθανάσιος Ρακοβαλής στις προβλέψεις του ευρωπαϊκού δικαίου που επιτρέπουν, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, εξαιρέσεις από την υποχρεωτική θανάτωση ζώων. Συγκεκριμένα, το άρθρο 13 του Κανονισμού (ΕΕ) 2020/687 προβλέπει τη δυνατότητα εξαίρεσης επιδημιολογικών μονάδων στις οποίες δεν έχει επιβεβαιωθεί η νόσος, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένοι όροι διαχωρισμού, επιδημιολογικής αξιολόγησης και, όπου απαιτείται, εργαστηριακών ελέγχων.
Η συγκεκριμένη διάταξη αφορά κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις που διαθέτουν περισσότερες από μία επιδημιολογικές μονάδες. Για την εφαρμογή της απαιτείται να έχει διαπιστωθεί η απουσία ύποπτης επιδημιολογικής σύνδεσης μεταξύ προσβεβλημένων και μη προσβεβλημένων μονάδων, καθώς και ο πλήρης διαχωρισμός τους κατά την προβλεπόμενη περίοδο, με διαφορετικό προσωπικό διαχείρισης.
Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ ζητά να πληροφορηθεί εάν οι ελληνικές κτηνιατρικές αρχές διαθέτουν σαφή διαδικασία για την έγκαιρη εξέταση τέτοιων περιπτώσεων, ποιες οδηγίες έχουν λάβει και πόσες φορές εξετάστηκε η δυνατότητα εφαρμογής της συγκεκριμένης ευρωπαϊκής διάταξης κατά τα τελευταία τρία χρόνια.
Παράλληλα, απαιτεί να δημοσιοποιηθούν τα συγκεντρωτικά στοιχεία για τις περιπτώσεις στις οποίες εγκρίθηκε ή απορρίφθηκε σχετική παρέκκλιση, καθώς και τα επιστημονικά δεδομένα που στηρίζουν τις αποφάσεις των αρμόδιων υπηρεσιών.
Σοβαρό ζήτημα αποτελεί και η επαρκής αιτιολόγηση των αποφάσεων υποχρεωτικής θανάτωσης, καθώς πρόκειται για διοικητικές πράξεις με εξαιρετικά βαριές οικονομικές συνέπειες. Ο Αθανάσιος Ρακοβαλής ζητά να διευκρινιστεί ποια εργαστηριακά και επιδημιολογικά στοιχεία περιλαμβάνονται στους σχετικούς φακέλους και με ποιον τρόπο ενημερώνονται οι θιγόμενοι παραγωγοί, ώστε να μπορούν να ασκήσουν αποτελεσματικά τα νόμιμα δικαιώματά τους.
Στο επίκεντρο της κοινοβουλευτικής Ερώτησης βρίσκεται επίσης η δυνατότητα εφαρμογής στρατηγικών επείγοντος εμβολιασμού. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/361, όπως έχει τροποποιηθεί, προβλέπει συγκεκριμένες στρατηγικές κατασταλτικού και προστατευτικού εμβολιασμού, με διαφορετικούς σκοπούς και αυστηρές προϋποθέσεις εφαρμογής.
Ο κατασταλτικός εμβολιασμός αφορά περιπτώσεις προσωρινής αναβολής της θανάτωσης ζώων που στη συνέχεια υπόκεινται στους προβλεπόμενους κανόνες. Ο προστατευτικός εμβολιασμός μπορεί να εφαρμοστεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, σε ζωικούς πληθυσμούς που κινδυνεύουν από μόλυνση. Για τον αφθώδη πυρετό, το ευρωπαϊκό πλαίσιο περιλαμβάνει ειδικές ρυθμίσεις για την εφαρμογή επείγοντος προστατευτικού εμβολιασμού.
Ο Αθανάσιος Ρακοβαλής καλεί το Υπουργείο να αποκαλύψει εάν η χώρα διαθέτει επικαιροποιημένα επιχειρησιακά σχέδια, κατάλληλη εργαστηριακή υποστήριξη, δυνατότητες ταχείας προμήθειας εμβολίων και την αναγκαία οργανωτική ετοιμότητα για την εφαρμογή των προβλεπόμενων στρατηγικών, όταν οι επιστημονικές και επιδημιολογικές συνθήκες το επιτρέπουν.
Ακόμη πιο συγκεκριμένες απαντήσεις ζητά για τον πραγματικό αριθμό των ζώων που έχουν θανατωθεί υποχρεωτικά κατά την τελευταία τριετία. Απαιτεί αναλυτική καταγραφή ανά έτος, νόσημα, είδος ζώου και Περιφερειακή Ενότητα, ώστε να αποτυπωθεί το πραγματικό μέγεθος των απωλειών στην ελληνική κτηνοτροφία.
Αντίστοιχη καταγραφή ζητά για τις αποζημιώσεις των παραγωγών, με αναλυτικά στοιχεία για τα ποσά που εγκρίθηκαν, εκείνα που καταβλήθηκαν και τον χρόνο που χρειάστηκε μέχρι να φτάσουν στους δικαιούχους. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις ενδεχόμενες καθυστερήσεις που υπερβαίνουν τους δώδεκα μήνες, για τις οποίες ζητείται σαφής ενημέρωση από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου.
Η οικονομική διάσταση της παρέμβασης ξεπερνά την αποτίμηση της αξίας των θανατωθέντων ζώων. Ένας κτηνοτρόφος που χάνει εκατοντάδες ζώα στερείται ταυτόχρονα την παραγωγή γάλακτος και κρέατος, το αναπαραγωγικό κεφάλαιο που δημιούργησε με πολυετή προσπάθεια και σημαντικό μέρος του μελλοντικού εισοδήματός του.
Η ανασύσταση μιας οργανωμένης κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης απαιτεί χρόνο, κεφάλαια και ουσιαστική οικονομική στήριξη. Στο διάστημα αυτό εξακολουθούν να υφίστανται δανειακές, φορολογικές και άλλες επαγγελματικές υποχρεώσεις, ενώ διαταράσσονται εμπορικές συνεργασίες και συμβάσεις που αποτελούν βασικό στοιχείο της λειτουργίας μιας παραγωγικής μονάδας.
Για τον λόγο αυτό, ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ ζητά τη δημιουργία ειδικού ολοκληρωμένου προγράμματος ανασύστασης των πληγεισών κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, με δυνατότητα χρηματοδότησης της αντικατάστασης ζωικού κεφαλαίου, κάλυψης απώλειας εισοδήματος για εύλογο χρονικό διάστημα, επανεκκίνησης της παραγωγής και ενίσχυσης των μέτρων βιοασφάλειας, σύμφωνα με το εφαρμοστέο ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων.
Στο ίδιο πλαίσιο ζητά συγκεκριμένες κυβερνητικές δεσμεύσεις για την ενίσχυση των περιφερειακών κτηνιατρικών υπηρεσιών, των διαγνωστικών εργαστηρίων και των μηχανισμών επιδημιολογικής επιτήρησης. Η επάρκεια προσωπικού, η δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης και η επιστημονικά τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση κάθε νέας εστίας.
Η κοινοβουλευτική παρέμβαση του περιλαμβάνει 13 συγκεκριμένα ερωτήματα και Αίτηση Κατάθεσης εννέα κατηγοριών εγγράφων, μεταξύ των οποίων εθνικά σχέδια έκτακτης ανάγκης, κτηνιατρικές εγκύκλιοι, στοιχεία υποχρεωτικών θανατώσεων, αποφάσεις σχετικά με τις ευρωπαϊκές παρεκκλίσεις, επιστημονικές γνωμοδοτήσεις για τον εμβολιασμό και αναλυτικά οικονομικά δεδομένα αποζημιώσεων.
Με την απαίτηση κατάθεσης των συγκεκριμένων στοιχείων, ο Αθανάσιος Ρακοβαλής θέτει την κυβέρνηση ενώπιον της υποχρέωσης να τεκμηριώσει την επιχειρησιακή της ετοιμότητα και την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών προστασίας της ελληνικής κτηνοτροφίας.
Ο βουλευτής Επικρατείας της ΝΙΚΗΣ προτάσσει τρεις βασικούς άξονες: πρόληψη, προστασία και ανασύσταση. Ζητά την πλήρη εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, την αξιοποίηση των νόμιμων δυνατοτήτων που παρέχονται στις αρμόδιες αρχές και τη δημιουργία πραγματικών προϋποθέσεων οικονομικής επανεκκίνησης για τους πληγέντες παραγωγούς.
Loading Viewer...