Από τα 5,26 εκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, το έργο του αναβατορίου στο Κάστρο της Μονεμβασιάς έμεινε με μόλις 624.446 ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η δραστική περικοπή, οι αλλαγές στον τεχνικό σχεδιασμό και οι καταγγελίες για προμήθεια εξοπλισμού χωρίς ολοκληρωμένες υποδομές λειτουργίας προκαλούν σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση ενός έργου εκατομμυρίων σε έναν από τους σημαντικότερους ιστορικούς οικισμούς της χώρας.
Ο βουλευτής Λάρισας της ΝΙΚΗΣ, Γιώργος Ρούντας, με Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς την Υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, ζητά να αποκαλυφθεί η πραγματική κατάσταση του έργου, να προσδιοριστούν οι πηγές χρηματοδότησης και να παρουσιαστούν οι συμβάσεις, οι πληρωμές και τα χρονοδιαγράμματα που θα αποδεικνύουν πότε και με ποιο κόστος μπορεί να λειτουργήσει το αναβατόριο.
Τα οικονομικά στοιχεία προκύπτουν από την τρίτη τροποποίηση της απόφασης ένταξης, με ημερομηνία 11 Σεπτεμβρίου 2026 και ΑΔΑ ΨΟ7ΛΗ-Β1Σ. Ο συνολικός προϋπολογισμός μειώθηκε από 6.470.062,46 ευρώ σε 5.018.394,46 ευρώ, ενώ η συνεισφορά του Ταμείου Ανάκαμψης περιορίστηκε από 5.265.146,38 ευρώ σε 624.446,38 ευρώ.
Πρόκειται για μείωση της ευρωπαϊκής συμμετοχής κατά 4.640.700 ευρώ, η οποία μεταβάλλει ουσιαστικά το χρηματοδοτικό σχήμα του έργου. Με βάση το νέο σχέδιο, προβλέπονται επίσης 3.470.000 ευρώ ως άλλη εθνική συμμετοχή και 923.948,08 ευρώ από εθνικούς πόρους για την κάλυψη του ΦΠΑ.
Η μεταβολή αυτή φέρνει στο προσκήνιο την ευθύνη του κυβερνητικού σχεδιασμού και την ανάγκη πλήρους οικονομικού απολογισμού. Ο Γιώργος Ρούντας ζητά από τη Λίνα Μενδώνη να εξηγήσει γιατί περιορίστηκε τόσο δραστικά η συμμετοχή του Ταμείου Ανάκαμψης, πώς εξασφαλίζονται πλέον τα απαιτούμενα κονδύλια και ποια πρόσθετη επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού προβλέπεται για την ολοκλήρωση και λειτουργία του αναβατορίου.
Ανάλογα σοβαρή είναι η αλλαγή στο φυσικό αντικείμενο. Η προηγούμενη απόφαση αφορούσε την «προμήθεια και εγκατάσταση αναβατορίου ατόμων», ενώ ο νέος τίτλος της πράξης αναφέρεται στην «προμήθεια αναβατορίου ατόμων», μαζί με διαδρομές περιήγησης και εργασίες αποκατάστασης στην Άνω Πόλη της Μονεμβασιάς.
Η αφαίρεση της εγκατάστασης από τον τίτλο της τροποποιημένης πράξης και η μερική περικοπή του φυσικού αντικειμένου ενισχύουν την ανάγκη να αποσαφηνιστεί ποια τμήματα εξακολουθούν να χρηματοδοτούνται, ποια έχουν μεταφερθεί σε διαφορετικό χρηματοδοτικό πλαίσιο και πότε προβλέπεται η πλήρης λειτουργία του μηχανισμού.
Την κατάσταση επιβαρύνουν οι καταγγελίες του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, ο οποίος με ανακοίνωσή του στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 υποστηρίζει ότι το τροποποιημένο έργο περιορίζεται στην προμήθεια εξοπλισμού, χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί οι εγκαταστάσεις υποδοχής και λειτουργίας του. Ο Σύλλογος αναφέρει επίσης ότι οι επιτόπιες εργασίες έχουν διακοπεί, εκφράζοντας σοβαρές επιφυλάξεις για τη δυνατότητα εμπρόθεσμης ολοκλήρωσης.
Οι καταγγελίες αυτές δημιουργούν πρόσθετη πίεση προς το Υπουργείο Πολιτισμού, καθώς η τελευταία τροποποίηση ορίζει ως ημερομηνία ολοκλήρωσης της πράξης την 30ή Οκτωβρίου 2026. Μόλις δέκα ημέρες πριν από τη συγκεκριμένη προθεσμία, παραμένει αναγκαία η επίσημη ενημέρωση για το ποσοστό υλοποίησης και για τα τμήματα που μπορούν πράγματι να παραδοθούν.
Η Υπουργός Πολιτισμού είχε υποστηρίξει τον Μάιο του 2026 ότι το έργο διαθέτει τις απαιτούμενες αρχαιολογικές εγκρίσεις και ότι έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες διαμόρφωσης διαδρομών και αποκατάστασης συγκεκριμένου τμήματος των τειχών. Οι μεταγενέστερες αλλαγές στη χρηματοδότηση και στο φυσικό αντικείμενο απαιτούν πλέον επικαιροποιημένη και αναλυτική ενημέρωση για το σύνολο του σχεδιασμού.
Στην κοινοβουλευτική του παρέμβαση, ο Γιώργος Ρούντας ζητά να γνωστοποιηθεί το ακριβές στάδιο κατασκευής του αναβατορίου, τα τμήματα που προβλέπεται να ολοκληρωθούν έως τις 30 Οκτωβρίου και η ημερομηνία κατά την οποία ο μηχανισμός θα μπορεί να λειτουργήσει με πλήρη ασφάλεια.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει στη διασφάλιση της δημόσιας δαπάνης, καθώς η προμήθεια εξοπλισμού για ένα έργο με εκκρεμείς εγκαταστάσεις δημιουργεί κινδύνους καθυστερήσεων, πρόσθετων εξόδων και παρατεταμένης αδυναμίας αξιοποίησής του.
Παράλληλα, θέτει ζήτημα προστασίας του ιστορικού Κάστρου της Μονεμβασιάς, ζητώντας να αποδειχθεί ότι οι παρεμβάσεις και οι τυχόν τροποποιήσεις τους δεν θα προκαλέσουν βλάβες στην ακεραιότητα και τη μοναδική αρχιτεκτονική φυσιογνωμία του μνημείου.
Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ προχωρεί ένα βήμα παραπέρα, απαιτώντας την κατάθεση του πλήρους φακέλου του έργου στη Βουλή. Με την Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων ζητά το επικαιροποιημένο τεχνικό δελτίο, όλες τις ισχύουσες συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, τις πιστοποιήσεις των εργασιών, τα ποσά που έχουν καταβληθεί και τις οικονομικές υποχρεώσεις που εκκρεμούν.
Ζητά επίσης το επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα, τις τελευταίες εκθέσεις προόδου, την αναλυτική κατανομή της χρηματοδότησης και το σύνολο των ισχυουσών αρχαιολογικών εγκρίσεων και αποφάσεων του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου που αφορούν τις παρεμβάσεις στον ιστορικό χώρο.
Με την απαίτηση δημοσιοποίησης αυτών των στοιχείων, ο Γιώργος Ρούντας θέτει την κυβέρνηση προ των ευθυνών της για τη διαχείριση των δημόσιων πόρων και την ολοκλήρωση ενός έργου που έχει ήδη υποστεί σημαντικές τροποποιήσεις.
Loading Viewer...