Με μία ιδιαίτερα αιχμηρή τοποθέτηση στη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση, ο βουλευτής Λαρίσης και αντιπρόεδρος της ΝΙΚΗΣ Γεώργιος Ρούντας κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να ενισχύσει συνταγματικά ένα πρωθυπουργοκεντρικό μοντέλο εξουσίας, διατηρώντας, όπως υποστήριξε, τον έλεγχο κρίσιμων θεσμών και μετατρέποντας το κράτος σε πεδίο κομματικής κυριαρχίας.
Από την αρχή της ομιλίας του ξεκαθάρισε τη θέση της ΝΙΚΗΣ απέναντι στη συνολική κυβερνητική πρόταση.
«Θεωρούμε ότι η πρόταση της κυβέρνησης για την αναθεώρηση του Συντάγματος συνολικά είναι μία προσπάθεια να καθιερώσει συνταγματικά την εξουσία της, με σκοπό την άλωση του κράτους και τη διαιώνιση του δικού της καθεστώτος», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η κυβερνητική πρόταση στοχεύει στην εδραίωση ενός πρωθυπουργοκεντρικού κράτους και στη διαρκή νομή της πολιτικής εξουσίας.
Ο Γιώργος Ρούντας απάντησε και στις αιτιάσεις που διατυπώθηκαν από κυβερνητικής πλευράς περί «ιδεολογικής φοβικότητας», «αρνητισμού», «τοξικότητας» και «συνταγματικού λαϊκισμού» της αντιπολίτευσης.
«Οι μόνες μάσκες που έχουν πέσει είναι οι μάσκες της κυβέρνησης», είπε, κατηγορώντας τη Νέα Δημοκρατία ότι παρουσιάζει διαφορετικό πολιτικό πρόσωπο ανάλογα με το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται.
«Άλλο λέει ότι είναι, αλλιώς πολιτεύεται και άλλα νομοθετήματα ψηφίζει. Είναι σαν μία ιδεολογική κουρελού, η οποία προσπαθεί να μαζέψει διαφορετικές τάσεις μόνο και μόνο για να κερδίσει ψήφους στον βωμό της ψηφοθηρίας», ανέφερε.
Ιδιαίτερα σκληρή ήταν η αναφορά του στην πρόταση για την τεχνητή νοημοσύνη και την προστασία της ελευθερίας του ατόμου. Ο αντιπρόεδρος της ΝΙΚΗΣ χαρακτήρισε αντιφατική τη συγκεκριμένη αναφορά της κυβέρνησης, συνδέοντάς την με την ψηφιακή πολιτική που έχει ακολουθήσει τα προηγούμενα χρόνια.
«Για ποια ελευθερία του ατόμου μιλάτε;», διερωτήθηκε, αναφερόμενος στον Προσωπικό Αριθμό, στην ψηφιοποίηση κρατικών υπηρεσιών και στη συγκέντρωση προσωπικών δεδομένων.
«Να θεσπιστεί μέριμνα του κράτους κατά του ψηφιακού ολοκληρωτισμού, να απαγορευτούν ο ψηφιακός αριθμός και το ψηφιακό φακέλωμα», ήταν μία από τις προτάσεις που παρουσίασε στη συνέχεια ως μέρος της συνταγματικής κατεύθυνσης που υποστηρίζει η ΝΙΚΗ.
Ο κ. Ρούντας πέρασε στη συνέχεια στο άρθρο 16 και στην πρόταση για προστασία της ελληνικής γλώσσας και της ελληνικής σημαίας, χαρακτηρίζοντας προσχηματική την κυβερνητική πρωτοβουλία.
«Αν πραγματικά νοιαζόσασταν για αυτό το ζήτημα, θα το είχατε θέσει και στις προηγούμενες αναθεωρήσεις», είπε και κάλεσε την κυβέρνηση, εφόσον επιθυμεί να αποδείξει έμπρακτα τη στάση της, να υπερψηφίσει την πρόταση της ΝΙΚΗΣ για την κατάργηση της Συμφωνίας των Πρεσπών.
Έθεσε ακόμη ζήτημα κυβερνητικής στάσης στα ελληνοτουρκικά και άσκησε κριτική για το περιεχόμενο σχολικών βιβλίων, ενώ έκανε ειδική αναφορά στη Βόρειο Ήπειρο.
«Οι εθνικοί μας ήρωες, ο Γκούμας και ο Κατσίφας, τα αδέρφια μας οι Βορειοηπειρώτες, έδωσαν τη ζωή τους για την ελληνική γλώσσα και για την ελληνική σημαία», ανέφερε, ζητώντας από την κυβέρνηση να απαντήσει τι έχει πράξει για την προστασία των δικαιωμάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας.
Σφοδρή ήταν η αντιπαράθεσή του και για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Ο Γιώργος Ρούντας επανέλαβε ότι για τη ΝΙΚΗ η υπεράσπιση του δημόσιου χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης συνδέεται άμεσα με το υφιστάμενο άρθρο 16.
«Το “απαγορεύεται” σημαίνει “απαγορεύεται” και τίποτε άλλο. Όσο και αν προσπαθείτε να κάνετε το “απαγορεύεται” να σημαίνει “επιτρέπεται”, με σοφιστείες που θα ζήλευαν και στην αρχαία Αθήνα, δεν θα το καταφέρετε», τόνισε.
Στο άρθρο 29 για τη λειτουργία των πολιτικών κομμάτων, ο αντιπρόεδρος της ΝΙΚΗΣ άσκησε ακόμη εντονότερη κριτική. Υποστήριξε ότι η δυνατότητα καθορισμού, μέσω νόμου, των προϋποθέσεων ίδρυσης και λειτουργίας ενός κόμματος δημιουργεί σοβαρό ζήτημα ως προς το ποιος τελικά αποκτά την εξουσία να κρίνει τον πολιτικό και δημοκρατικό χαρακτήρα του.
«Δηλαδή μας λέτε ότι με έναν νόμο, τον οποίο θα φτιάξετε εσείς όπως ακριβώς θέλετε, θα καθορίζονται οι προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας ενός πολιτικού κόμματος», ανέφερε.
Και συνέχισε:
«Κοινώς, εσείς ως κυβέρνηση θα κρίνετε τον χαρακτήρα των κομμάτων. Ποιοι; Εσείς; Πρόκειται για κοροϊδία».
Ο Γιώργος Ρούντας έθεσε στη συνέχεια το ερώτημα εάν, κατά την άποψή του, το ελληνικό πολιτικό σύστημα παρέχει σήμερα ουσιαστική πολιτική ελευθερία και πραγματικό έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας.
«Η δημοκρατία σημαίνει ότι η κοινωνία και ο πολίτης είναι ο εντολέας και η κυβέρνηση ο εντολοδόχος. Σήμερα συμβαίνει το αντίθετο», είπε.
Κατά τον ίδιο, οι πολίτες περιορίζονται στην επιλογή κυβέρνησης στις εκλογές, χωρίς επαρκή θεσμική συμμετοχή στις αποφάσεις που ακολουθούν.
«Η κυβέρνησή σας έχει ταυτίσει το δικό της κομματικό συμφέρον με το εθνικό συμφέρον, θεωρώντας ότι το κράτος είναι λάφυρο και τσιφλίκι δικό της και όχι δημόσιος χώρος για κάθε Έλληνα», υποστήριξε.
Για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, χαρακτήρισε περιορισμένης ουσίας τη συζήτηση για τη διάρκεια της θητείας του, καθώς θεωρεί ότι ο θεσμός έχει αποδυναμωθεί δραστικά σε επίπεδο αρμοδιοτήτων. Αναφέρθηκε ειδικά στη συνταγματική αναθεώρηση του 1986, την οποία συνέδεσε με την ενίσχυση του πρωθυπουργικού μοντέλου διακυβέρνησης.
Στο ζήτημα της διάλυσης της Βουλής κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επιδιώκει τη διατήρηση μεγάλης ευχέρειας στην επιλογή του πολιτικού χρόνου, ενώ για τις προβλέψεις περί καλής νομοθέτησης χρησιμοποίησε από τις πιο σκληρές εκφράσεις της παρέμβασής του.
«Ειλικρινά, ποιον κοροϊδεύετε;», είπε, κατηγορώντας την κυβέρνηση για νομοσχέδια fast-track, περιορισμένους χρόνους δημόσιας διαβούλευσης, προσθήκες άρθρων πριν από την ψήφιση και τροπολογίες που κατατίθενται λίγο πριν φτάσουν στην Ολομέλεια.
«Μιλάτε για καλή νομοθέτηση και φέρνετε τροπολογίες το προηγούμενο βράδυ, κρυφά τη νύχτα, τις οποίες επιβάλλεται στους βουλευτές να ψηφίσουν ενιαία. Είστε ανακόλουθοι», σημείωσε.
Κεντρικό σημείο της ομιλίας αποτέλεσε το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών. Ο βουλευτής Λαρίσης υποστήριξε ότι ακόμη και μετά τις προτεινόμενες αλλαγές παραμένει η πολιτική εξάρτηση της διαδικασίας από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
«Το πρόβλημα παραμένει, γιατί το τελικό έναυσμα, το τελικό “οκέι”, θα το δίνει πάλι η κυβερνητική πλειοψηφία», είπε.
Αμφισβήτησε επίσης το κατά πόσον η συμμετοχή ανώτατου δικαστικού οργάνου αρκεί για να αντιμετωπίσει το ζήτημα όσο, όπως τόνισε, η κυβέρνηση εξακολουθεί να έχει αποφασιστικό ρόλο στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων.
«Άρα τι αλλάζετε; Απολύτως τίποτα. Μία τρύπα στο νερό», ήταν η χαρακτηριστική του φράση.
Ανάλογη κριτική άσκησε για το άρθρο 89 σχετικά με τα ασυμβίβαστα των δικαστικών λειτουργών και για το άρθρο 90 παράγραφος 5 σχετικά με την ηγεσία των ανώτατων δικαστηρίων.
«Μας λέτε ότι δεν θα υπάρχει ανάμειξη της κυβέρνησης και ότι θα αποφασίζει ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή. Στην ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή ποιος έχει την πλειοψηφία; Η κυβέρνηση. Δηλαδή ο Πρωθυπουργός. Άρα πάλι εσείς θα αποφασίζετε», ανέφερε.
Ο αντιπρόεδρος της ΝΙΚΗΣ παρουσίασε στη συνέχεια τις βασικές συνταγματικές προτάσεις που υποστηρίζει το κόμμα του: πλήρη διάκριση νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας, ανεξάρτητη επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, απαγόρευση ανάληψης κυβερνητικών θέσεων από δικαστικούς, κατάργηση του ειδικού καθεστώτος ευθύνης υπουργών και απαγόρευση τραπεζικού δανεισμού των κομμάτων.
Παράλληλα αναφέρθηκε στην κατοχύρωση της προστασίας της ζωής από τη σύλληψη, στον ορισμό του γάμου ως ένωσης άνδρα και γυναίκας, στην προστασία από τον ψηφιακό έλεγχο, στην ελεύθερη κυκλοφορία και χρήση των μετρητών και στην προστασία της πρώτης κατοικίας.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Γιώργος Ρούντας συμπύκνωσε τη θέση της ΝΙΚΗΣ σε μία σειρά φράσεων που αποτέλεσαν και το πιο έντονο σημείο της ομιλίας του:
«Στη ΝΙΚΗ δεν θέλουμε εκλόγιμη μοναρχία. Θέλουμε δημοκρατία. Δεν θέλουμε κράτος-λάφυρο. Θέλουμε κράτος του λαού. Δεν θέλουμε παντοδύναμους πρωθυπουργούς. Θέλουμε πανίσχυρους θεσμούς.»
«Δεν θέλουμε βουλευτές χειροκροτητές. Θέλουμε βουλευτές ελεύθερους να εκπροσωπούν τον ελληνικό λαό. Θέλουμε το Σύνταγμα πάνω από τα κόμματα. Θέλουμε την Ελλάδα πάνω από την κομματοκρατία.»
Και κατέληξε:
«Η ελευθερία και η δημοκρατία δεν χαρίζονται. Κερδίζονται με αγώνες. Και οι Έλληνες πολίτες και οι άνθρωποι της ΝΙΚΗΣ ξέρουμε πολύ καλά να αγωνιζόμαστε. Καταψηφίζουμε συνολικά την πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για τη συνταγματική αναθεώρηση.»