Με αιχμηρή τοποθέτηση στην Ειδική Επιτροπή για το Μορφωτικό Σύστημα, ο βουλευτής Α΄ Ανατολικής Αττικής της ΝΙΚΗΣ, Τάσος Οικονομόπουλος, έθεσε την πραγματική κατάσταση της εκπαίδευσης μέσα στις φυλακές.
Ο κ. Οικονομόπουλος ξεκίνησε από την αυτονόητη αφετηρία, τονίζοντας ότι «η πρόσβαση στην εκπαίδευση μέσα στις φυλακές είναι δικαίωμα εν έτει 2026». Στη συνέχεια περιέγραψε την εικόνα που προκύπτει από επίσημους κρατικούς φορείς, Γενικές Γραμματείες, ιδρύματα και παρατηρητήρια. Η εικόνα αυτή απέχει πολύ από την κυβερνητική ωραιοποίηση. Τα προβλήματα παραμένουν, επαναλαμβάνονται και αποδεικνύουν ότι η εκπαίδευση των κρατουμένων λειτουργεί συχνά ως συμπλήρωμα, όχι ως οργανωμένη δημόσια πολιτική.
Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ αναφέρθηκε στις καθυστερήσεις στην έναρξη των μαθημάτων, καθώς τα σχολεία δεύτερης ευκαιρίας στις φυλακές ξεκινούν πολλές φορές Νοέμβριο ή Δεκέμβριο, επειδή οι προσλήψεις των ωρομίσθιων εκπαιδευτικών γίνονται με μεγάλη καθυστέρηση. Μίλησε για το ψυχολογικό βάρος που σηκώνουν καθηγητές απροετοίμαστοι για το σκληρό περιβάλλον της φυλακής, με αποτέλεσμα αρκετοί να παραιτούνται γρήγορα. Υπογράμμισε τα κενά σε ειδικότητες, την έλλειψη εκπαιδευτικών με εμπειρία στην εκπαίδευση ενηλίκων και ανθρώπων που δεν γνωρίζουν ελληνικά, καθώς και τον αποκλεισμό εκατοντάδων κρατουμένων που θέλουν να σπουδάσουν, επειδή οι θέσεις είναι λίγες και οι υποδομές ανεπαρκείς.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική στις ίδιες τις αίθουσες. Πολλές φυλακές δεν διαθέτουν σχολικά κτίρια. Μαθήματα γίνονται σε υπόγεια, αποθήκες ή χώρους επισκεπτηρίου, μέσα σε συνθήκες συνωστισμού, υγρασίας, ανεπαρκούς φωτισμού και ελλιπούς θέρμανσης. Την ώρα που η κυβέρνηση μιλά διαρκώς για ψηφιακό μετασχηματισμό, κρατούμενοι φοιτητές παλεύουν χωρίς ίντερνετ, χωρίς υπολογιστές και χωρίς πρόσβαση σε πανεπιστημιακά συγγράμματα.
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο κ. Οικονομόπουλος και στο θέμα της ψηφιακής πρόσβασης. Επισήμανε ότι η ασφάλεια προβάλλεται ως δικαιολογία, ενώ η πρόσβαση θα μπορούσε να είναι ελεγχόμενη, με τεχνικούς περιορισμούς και σαφείς κανόνες. «Αυτά είναι τεχνικά θέματα που έχουν λυθεί και δεν πρέπει να προβάλλονται ως αιτίες αποκλεισμού», ανέφερε, αποδομώντας το επιχείρημα της αδράνειας.
Στην τοποθέτησή του περιέγραψε και τη σύγκρουση ανάμεσα στο σχολείο και τη λειτουργία της φυλακής. Ένας έλεγχος, μια έλλειψη φυλάκων, μια μεταγωγή στη μέση της χρονιάς ή η καθημερινή καταμέτρηση μπορούν να διακόψουν το μάθημα, να μειώσουν τις ώρες διδασκαλίας ή να σταματήσουν απότομα την εκπαιδευτική πορεία ενός κρατουμένου. Έτσι, η υποστελέχωση, η γραφειοκρατία και η προχειρότητα ακυρώνουν στην πράξη ένα δικαίωμα που υποτίθεται ότι προστατεύεται.
Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ μ’ιλησε και για το μεγάλο κενό μετά την αποφυλάκιση. Τι αξία έχει ένα πτυχίο, όταν ο άνθρωπος που βγαίνει από τη φυλακή δεν βρίσκει καμία δομή να τον στηρίξει, καμία σύνδεση με την αγορά εργασίας, κανένα ουσιαστικό πρόγραμμα επανένταξης; Η υποτροπή και η συμφόρηση στις φυλακές δείχνουν ότι το σημερινό σύστημα αποτυγχάνει, επειδή κινείται με αποσπασματικές αποφάσεις και όχι με ολοκληρωμένο σχέδιο.
Η ΝΙΚΗ, όπως ανέφερε ο Τάσος Οικονομόπουλος, προτείνει εκπαιδευτικές δομές σε κάθε σωφρονιστικό κατάστημα, μόνιμο προσωπικό με ειδική κατάρτιση, πλήρη και ελεγχόμενη ψηφιακή πρόσβαση για όσους σπουδάζουν, σύνδεση της εκπαίδευσης με την εργασία και προγράμματα πραγματικής επανένταξης.
Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβαση του βουλευτή της ΝΙΚΗΣ ήταν πώς «η εκπαίδευση ως αντίδοτο της παραβατικότητας» μπορεί να λειτουργήσει μόνο όταν το κράτος εξασφαλίζει πρώτα τα βασικά. Με σταθερότητα, συνέπεια και πραγματικό ενδιαφέρον για τον άνθρωπο που θέλει να ξανασταθεί στην κοινωνία.