Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής δεν μπορεί να γίνεται άλλοθι για τον περιορισμό της ελευθερίας επιλογής, την επιβάρυνση των μικρών επιχειρήσεων και τον αποκλεισμό των ηλικιωμένων.
Η ΝΙΚΗ εκφράζει την κατηγορηματική αντίθεσή της στις προωθούμενες κυβερνητικές ρυθμίσεις των άρθρων 299 και 300 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με τις οποίες προβλέπεται η υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής για αγορές που παραδίδονται μέσω εταιρειών ταχυμεταφοράς, όταν η εξόφληση πραγματοποιείται κατά την παράδοση.
Πρόκειται για μια επιλογή που εγείρει σοβαρά ζητήματα αναλογικότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης και προστασίας της ιδιωτικής ζωής.
Η κυβέρνηση, επικαλούμενη την ανάγκη αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής, επιχειρεί να αφαιρέσει από τον πολίτη τη δυνατότητα να πληρώνει με μετρητά ακόμη και για μια αγορά ελάχιστης αξίας, όταν αυτή παραδίδεται μέσω εταιρείας ταχυμεταφορών.
Από πότε η αγορά ενός απλού προϊόντος με αντικαταβολή αποτελεί πρόβλημα που απαιτεί απαγορεύσεις και πρόστιμα;
Η ΝΙΚΗ δεν αμφισβητεί την ανάγκη καταπολέμησης της φοροδιαφυγής. Αμφισβητεί, όμως, την κυβερνητική λογική σύμφωνα με την οποία κάθε πρόβλημα της αγοράς αντιμετωπίζεται με μια νέα υποχρεωτικότητα, που μεταφέρει το βάρος στους πολίτες και στις επιχειρήσεις.
Γιατί δεν αρκούν η υποχρεωτική έκδοση αποδείξεων, η ηλεκτρονική διαβίβασή τους και οι στοχευμένοι φορολογικοί έλεγχοι; Γιατί πρέπει να καταργηθεί η δυνατότητα πληρωμής με μετρητά, ακόμη και όταν η συναλλαγή καταγράφεται κανονικά;
Η ηλεκτρονική πληρωμή μπορεί να αποτελεί χρήσιμη επιλογή. Δεν πρέπει, όμως, να μετατρέπεται σε μονόδρομο για κάθε πολίτη, ανεξαρτήτως ηλικίας, εισοδήματος, ψηφιακών δεξιοτήτων ή πρόσβασης σε τραπεζικές υπηρεσίες.
Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι οι συνέπειες για τους ηλικιωμένους, τους οικονομικά ευάλωτους και όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με τις ηλεκτρονικές συναλλαγές. Η Πολιτεία οφείλει να διευκολύνει αυτούς τους ανθρώπους, όχι να τους δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια στην καθημερινότητά τους ούτε να τους αντιμετωπίζει ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας επειδή απλώς επιθυμούν να παραγγείλουν, να παραλάβουν και να πληρώσουν ένα απλό προϊόν.
Ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός δεν μπορεί να σημαίνει κοινωνικό αποκλεισμό.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει για το πρόσθετο κόστος που ενδέχεται να προκαλέσει η ρύθμιση στις μικρές επιχειρήσεις, στις εταιρείες ταχυμεταφορών και, τελικά, στους καταναλωτές.
Ποιος θα επιβαρυνθεί με τις τραπεζικές προμήθειες; Πώς θα αντιμετωπιστούν οι πρακτικές δυσκολίες κατά την παράδοση; Τι θα συμβαίνει όταν δεν λειτουργεί το τερματικό πληρωμής ή υπάρχει πρόβλημα σύνδεσης; Θα στερείται ο πολίτης την παραλαβή του προϊόντος επειδή δεν μπορεί να πληρώσει με μετρητά; Ποιες εγγυήσεις θα υπάρχουν για τους πολίτες που αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής;
Αντί για πειστικές απαντήσεις, το σχέδιο νόμου προβλέπει πρόστιμο στις επιχειρήσεις ταχυμεταφορών που αποδέχονται μετρητά, ίσο με το διπλάσιο της αξίας της αντίστοιχης συναλλαγής.
Η απειλή προστίμων δεν μπορεί να υποκαθιστά μια δίκαιη, λειτουργική και κοινωνικά ευαίσθητη πολιτική.
Επιπλέον, η επέκταση των υποχρεωτικών ηλεκτρονικών συναλλαγών καθιστά αναγκαία μια σοβαρή συζήτηση για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, την ιδιωτικότητα των οικονομικών επιλογών και τα όρια της καταγραφής της καθημερινής συναλλακτικής δραστηριότητας.
Η ΝΙΚΗ θεωρεί ότι η φορολογική διαφάνεια και η προστασία των ατομικών ελευθεριών δεν είναι έννοιες ασύμβατες. Μια αποτελεσματική Πολιτεία οφείλει να εξασφαλίζει και τα δύο.
Για τον λόγο αυτό, η ΝΙΚΗ ζητά:
- Την απόσυρση των άρθρων 299 και 300, ως προς την υποχρεωτική ηλεκτρονική εξόφληση των αντικαταβολών και τις συναφείς κυρώσεις.
- Τη διατήρηση της δυνατότητας πληρωμής με μετρητά στις συγκεκριμένες συναλλαγές, με κατάλληλους μηχανισμούς φορολογικού ελέγχου, υποχρεωτική έκδοση και διαβίβαση των προβλεπόμενων φορολογικών παραστατικών και ουσιαστικούς ελέγχους.
- Την ουσιαστική προστασία των ηλικιωμένων, των ευάλωτων πολιτών και όσων αντιμετωπίζουν δυσκολίες ψηφιακής πρόσβασης.
- Την αξιολόγηση του κόστους των τραπεζικών συναλλαγών και των συνεπειών για τις μικρές επιχειρήσεις.
- Τη θέσπιση αποτελεσματικών και αναλογικών μέτρων κατά της φοροδιαφυγής, χωρίς αδικαιολόγητους περιορισμούς στην καθημερινότητα των πολιτών.
Η κυβέρνηση οφείλει να κατανοήσει ότι η πρόοδος δεν μετριέται από τον αριθμό των υποχρεωτικών ψηφιακών διαδικασιών που επιβάλλει, αλλά από το κατά πόσο αυτές υπηρετούν πραγματικά την κοινωνία.
Η ΝΙΚΗ υπερασπίζεται το δικαίωμα του πολίτη στην επιλογή, την ιδιωτικότητα και την ισότιμη συμμετοχή στην οικονομική ζωή.
Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής είναι υποχρέωση της Πολιτείας. Δεν αποτελεί λευκή επιταγή για την επιβολή νέων περιορισμών χωρίς επαρκή τεκμηρίωση και κοινωνικές εγγυήσεις.
Τα μετρητά δεν είναι εχθρός της διαφάνειας. Και ο πολίτης δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ύποπτος επειδή επιλέγει να τα χρησιμοποιεί.
Ομάδα Οικονομικών ΝΙΚΗΣ