Το στεγαστικό πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» αφήνει ένα σοβαρό κενό στα μικρά ελληνικά νησιά, όπου οι νέοι που διαθέτουν δικό τους οικόπεδο αδυνατούν να αξιοποιήσουν τη χρηματοδότηση για να χτίσουν την πρώτη τους κατοικία. Το πρόβλημα αναδεικνύει ο ευρωβουλευτής της ΝΙΚΗΣ Νικόλαος Αναδιώτης, με γραπτή Ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας ειδική πρόβλεψη για τις νησιωτικές περιοχές που αντιμετωπίζουν έντονη δημογραφική πίεση.
Η παρέμβαση αφορά ιδιαίτερα το Καστελόριζο, τη Σύμη, τη Χάλκη, την Τήλο και την Κάσο, όπου το περιορισμένο απόθεμα διαθέσιμων και επιλέξιμων κατοικιών δυσχεραίνει την πρόσβαση των νέων οικογενειών σε ιδιόκτητη στέγη. Παρά τις ιδιαιτερότητες αυτών των περιοχών, το χρηματοδοτούμενο από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας πρόγραμμα σχεδιάστηκε για την αγορά υφιστάμενων κατοικιών, αποκλείοντας από τις επιλέξιμες δαπάνες την κατασκευή νέας κατοικίας.
Ένας νέος που διαθέτει οικογενειακό οικόπεδο στο Καστελόριζο μπορεί να πληροί τις εισοδηματικές και ηλικιακές προϋποθέσεις του προγράμματος και παρ’ όλα αυτά να μην έχει τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσει την ανέγερση του σπιτιού του μέσω αυτού. Η περιορισμένη προσφορά κατάλληλων ακινήτων προς πώληση καθιστά τη συγκεκριμένη αδυναμία ιδιαίτερα σοβαρή για τους κατοίκους των μικρών νησιών.
Το ζήτημα έχει ήδη προκαλέσει την αντίδραση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι δήμαρχοι Μεγίστης, Σύμης, Χάλκης, Τήλου και Κάσου έχουν ζητήσει ειδική δυνατότητα χρηματοδότησης της αυτοανέγερσης πρώτης κατοικίας, για όσους δικαιούχους διαθέτουν νόμιμα ιδιόκτητο οικόπεδο και επιθυμούν να εγκατασταθούν μόνιμα στον τόπο τους.
Το αίτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε νησιά που αγωνίζονται να συγκρατήσουν τον πληθυσμό τους. Η έλλειψη προσιτής κατοικίας επηρεάζει τη δυνατότητα δημιουργίας νέων οικογενειών, την παραμονή νέων εργαζομένων και τη διατήρηση της κοινωνικής και οικονομικής ζωής σε περιοχές με αυξημένες ανάγκες δημογραφικής ενίσχυσης.
Ο Νικόλαος Αναδιώτης επισημαίνει ότι το άρθρο 174 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγνωρίζει την ανάγκη ιδιαίτερης προσοχής στις νησιωτικές περιοχές που αντιμετωπίζουν σοβαρά και μόνιμα φυσικά ή δημογραφικά μειονεκτήματα. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποτελεί βασικό θεσμικό επιχείρημα για την ανάπτυξη στοχευμένων πολιτικών που θα ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες των μικρών νησιών.
Παράλληλα, η ευρωπαϊκή στρατηγική για τα νησιά καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν την προσφορά οικονομικά προσιτής κατοικίας, αξιοποιώντας ειδικά εθνικά προγράμματα, ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά μέσα και παρεμβάσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε περιοχής.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η Σύσταση (ΕΕ) 2026/2069 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία αναφέρεται στην ανάγκη ενίσχυσης της προσφοράς κατοικιών και επιτάχυνσης της κατασκευής τους σε περιοχές που αντιμετωπίζουν στεγαστική πίεση.
Με βάση αυτό το ευρωπαϊκό πλαίσιο, ο ευρωβουλευτής της ΝΙΚΗΣ ζητά από την Επιτροπή να διευκρινίσει εάν η χρηματοδότηση ανέγερσης πρώτης κατοικίας σε ιδιόκτητο οικόπεδο στα μικρά νησιά είναι συμβατή με το ισχύον ενωσιακό δίκαιο και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να εφαρμοστεί ένα τέτοιο πρόγραμμα.
Ο Νικόλαος Αναδιώτης ζητά επίσης να εξεταστεί η ρητή ένταξη της αυτοανέγερσης στα νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία για την προσιτή στέγαση, προκειμένου να δημιουργηθεί μια πρόσθετη επιλογή για τους κατοίκους μικρών νησιών που διαθέτουν οικοδομήσιμη γη.
Το τρίτο ερώτημά του αφορά άμεσα την ελληνική κυβέρνηση, καθώς καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ξεκαθαρίσει εάν προτίθεται να ενθαρρύνει την Ελλάδα να θεσπίσει ειδικό στεγαστικό μηχανισμό για νησιά με ανάγκη δημογραφικής ανάπτυξης.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία συνδέει τη στεγαστική πολιτική με τη δημογραφική προοπτική της ελληνικής νησιωτικότητας. Η απόκτηση πρώτης κατοικίας αποτελεί καθοριστική προϋπόθεση για νέους ανθρώπους που επιθυμούν να παραμείνουν στον τόπο καταγωγής τους, να δημιουργήσουν οικογένεια και να αναπτύξουν επαγγελματική δραστηριότητα.
Η χρηματοδότηση της αυτοανέγερσης μπορεί να δώσει ουσιαστική διέξοδο σε οικογένειες που διαθέτουν ήδη γη και αναζητούν οικονομική στήριξη για την κατασκευή κατοικίας, με την προϋπόθεση της τήρησης των πολεοδομικών, περιβαλλοντικών και λοιπών νόμιμων απαιτήσεων.
Με την Ερώτησή του, προς το Ευρωκοινοβούλιο, ο κ. Αναδιώτης ζητά συγκεκριμένες απαντήσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη δυνατότητα δημιουργίας ενός ειδικού στεγαστικού εργαλείου, προσαρμοσμένου στις ανάγκες των μικρών ελληνικών νησιών. Η αξιοποίηση των διαθέσιμων οικοπέδων για την ανέγερση πρώτης κατοικίας μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό μέτρο για τη συγκράτηση και την ενίσχυση του μόνιμου πληθυσμού τους.
Loading Viewer...