Με σαφές μήνυμα προς την κυβέρνηση ότι οι διεθνείς αμυντικές συνεργασίες της Ελλάδας πρέπει να κρίνονται από όσα πραγματικά επιστρέφουν στην εθνική άμυνα, τοποθετήθηκε στην Ολομέλεια της Βουλής ο βουλευτής Α΄ Ανατολικής Αττικής της ΝΙΚΗΣ, Τάσος Οικονομόπουλος, κατά τη συζήτηση των τεχνικών διευθετήσεων που αφορούν το Πεδίο Βολής Κρήτης και τη συνεργασία με Ιταλία, Γερμανία και Κάτω Χώρες.
Η πρώτη συμφωνία αφορά τη χρήση του Πεδίου Βολής Κρήτης από τον Ιταλικό Στρατό για πειραματικές, εκπαιδευτικές και τακτικές βολές, ενώ η δεύτερη τη διάθεση εγκαταστάσεων και υπηρεσιών στο Κέντρο Αριστείας Ενιαίας Εναέριας και Πυραυλικής Άμυνας. Τα δύο σχέδια είχαν κατατεθεί στη Βουλή στις 2 Οκτωβρίου και εξετάστηκαν από την Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων στις 6 Οκτωβρίου.
Ο Τάσος Οικονομόπουλος ξεκαθάρισε ότι η ΝΙΚΗ αντιμετωπίζει θετικά τέτοιες συνεργασίες, θέτοντας όμως σαφές εθνικό κριτήριο: «Η αξία τους πρέπει να αποτιμάται με βάση το συγκεκριμένο όφελος για την ελληνική άμυνα, τους όρους ασφαλείας και τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνει η χώρα μας».
Η παρέμβασή του απέκτησε ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα λόγω της επίσκεψης του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών Marco Rubio στην Αθήνα και της έναρξης του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ.
Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ έθεσε ευθέως το ερώτημα που, όπως τόνισε, πρέπει να συνοδεύει κάθε συζήτηση περί «στρατηγικών σχέσεων»:
«Πώς μετατρέπεται η στρατηγική αξία της Ελλάδας σε συγκεκριμένο όφελος για την άμυνα και την ασφάλεια της πατρίδας μας;»
Με αφορμή πληροφορίες για νέες εξοπλιστικές δεσμεύσεις, απαίτησε από την κυβέρνηση πλήρη εικόνα του κόστους, των πληρωμών και των δεσμεύσεων που αναλαμβάνει η χώρα, ζητώντας να γίνει γνωστό τι έχει ήδη συμφωνηθεί, τι προστίθεται και πώς κάθε νέα αγορά εντάσσεται στον μακροπρόθεσμο αμυντικό σχεδιασμό.
«Η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων απαιτεί προγραμματισμό που καλύπτει την προμήθεια των οπλισμών και την υποστήριξη σε όλη τη διάρκεια ζωής των συστημάτων», τόνισε.
Έθεσε με την ίδια ένταση και το θέμα της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, ζητώντας να αποσαφηνιστεί ποιο έργο εξασφαλίζεται για την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία και τις εγχώριες επιχειρήσεις, καθώς και ποιες δεσμεύσεις υπάρχουν για συντήρηση, τεχνική υποστήριξη και μεταφορά τεχνογνωσίας.
«Κάθε μεγάλη αμυντική δαπάνη πρέπει να ενισχύει και τη δυνατότητα της χώρας να υποστηρίζει τα μέσα που αποκτά», υπογράμμισε.
Ο Οικονομόπουλος προχώρησε ακόμη περισσότερο, συνδέοντας τις διεθνείς συνεργασίες με τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και την Κυπριακή Δημοκρατία. Ζήτησε να πληροφορηθεί η Βουλή ποιες συγκεκριμένες δεσμεύσεις εξασφαλίζει η κυβέρνηση από τους στρατηγικούς εταίρους της και ποια χρηματοδοτική στήριξη υπάρχει για τα ελληνικά εξοπλιστικά προγράμματα.
Επικαλέστηκε μάλιστα τη θέση του Προέδρου της ΝΙΚΗΣ, Δημητρίου Νατσιού, ότι «η λέξη “υποχώρηση” είναι πολύ βαριά για τα εθνικά θέματα», σημειώνοντας ότι οι στρατηγικές σχέσεις της χώρας πρέπει να αποδίδουν έμπρακτη υποστήριξη στην άσκηση των εθνικών δικαιωμάτων.
Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρέθηκε το ίδιο το Πεδίο Βολής Κρήτης, το οποίο χαρακτήρισε ουσιαστικά εθνικό στρατηγικό κεφάλαιο.
«Η Ελλάδα εισφέρει μια υποδομή υψηλής στρατηγικής αξίας. Το Πεδίο Βολής Κρήτης οφείλει να εξασφαλίζει από την αξιοποίησή του ουσιαστική τεχνογνωσία και ισχυρότερη εθνική αποτροπή», σημείωσε.
Για τη συμφωνία με την Ιταλία αναγνώρισε τις ασφαλιστικές δικλίδες που προβλέπονται, επέμεινε όμως ιδιαίτερα στο ζήτημα των πειραματικών βολών.
Ζήτησε να εξηγηθεί με ποια διαδικασία αξιολογείται η αξιοπιστία των συστημάτων πριν δοθεί έγκριση, πώς εξετάζεται ο κίνδυνος αστοχίας, ποιες περιβαλλοντικές συνέπειες συνεκτιμώνται και ποιος αναλαμβάνει την ανάκτηση επικίνδυνων καταλοίπων ή την αποκατάσταση πιθανών ζημιών.
«Η μακρόχρονη εμπειρία των στελεχών του Πεδίου Βολής Κρήτης αποτελεί ισχυρό εχέγγυο. Η πολιτική ηγεσία όμως οφείλει να εξηγήσει τις διαδικασίες που προστατεύουν το προσωπικό, τους κατοίκους και το περιβάλλον», ανέφερε.
Ιδιαίτερα πιεστικός ήταν στο ζήτημα της ευθύνης σε περίπτωση ατυχήματος.
Η τεχνική διευθέτηση προβλέπει ευθύνη της ιταλικής πλευράς όταν αποδεικνύεται παραβίαση των κανόνων ασφαλείας. Ο Οικονομόπουλος έθεσε το δυσκολότερο σενάριο: τι συμβαίνει όταν υπάρχει τεχνική αστοχία οπλικού συστήματος ή πυρομαχικού χωρίς να έχει παραβιαστεί κάποιος κανονισμός;
«Ποιος αποζημιώνει τον ζημιωθέντα και πώς κατανέμεται η οικονομική επιβάρυνση;», ρώτησε, ζητώντας αντίστοιχη διευκρίνιση και για πιθανή αστοχία στόχου που προέρχεται από ιδιώτη ανάδοχο.
Και συμπύκνωσε το ζήτημα σε μία φράση:
«Η ευθύνη πρέπει να είναι ξεκάθαρη πριν συμβεί ένα ατύχημα».
Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ ζήτησε επίσης πλήρη κοστολόγηση της χρήσης του Πεδίου Βολής, ώστε κάθε ξένη δραστηριότητα να καλύπτει το πραγματικό κόστος προσωπικού, τεχνικής υποστήριξης, χρήσης και φθοράς των ελληνικών εγκαταστάσεων.
Στη δεύτερη τεχνική διευθέτηση για το Κέντρο Αριστείας Ενιαίας Εναέριας και Πυραυλικής Άμυνας, ο Οικονομόπουλος επικεντρώθηκε στην τεχνογνωσία που πρέπει να αποκτούν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
«Το ζητούμενο είναι πώς η γνώση του Κέντρου ενσωματώνεται στον εθνικό σχεδιασμό και φτάνει στις ελληνικές μονάδες», επισήμανε, ζητώντας αριθμούς: πόσα ελληνικά στελέχη εκπαιδεύονται, σε ποιες δραστηριότητες συμμετέχουν και πώς αξιοποιείται επιχειρησιακά η γνώση που αποκτούν.
Το συγκεκριμένο θέμα είχε ήδη θέσει ο ίδιος κατά την επεξεργασία της συμφωνίας στην Επιτροπή, ζητώντας να αποσαφηνιστεί «τι παρέχει η Ελλάδα και τι αποκομίζουν οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις» από τη λειτουργία του Κέντρου.
Ο Οικονομόπουλος πρότεινε μάλιστα ετήσιο απολογισμό της ελληνικής συμμετοχής, με σεβασμό στις απαιτήσεις απορρήτου, ώστε η Βουλή να μπορεί να αξιολογεί το πραγματικό στρατιωτικό όφελος.
Στο οικονομικό σκέλος αναφέρθηκε στη δαπάνη των 212.665 ευρώ για την περίοδο 2019–2026, ζητώντας αναλυτική εξήγηση του τρόπου με τον οποίο διαμορφώθηκε, καθώς και ενημέρωση για πρόσθετες υποχρεώσεις που μπορεί να προκύπτουν από λειτουργία, συντήρηση, ανακαινίσεις, υπηρεσίες κοινής ωφέλειας και συμβατικές απαιτήσεις. Το ίδιο ποσό είχε τεθεί από τον Οικονομόπουλο και κατά την προηγούμενη κοινοβουλευτική επεξεργασία.
«Το σταθερό ποσό δεν αποτυπώνει μόνο του το πλήρες κόστος», προειδοποίησε.
Η ΝΙΚΗ τοποθετήθηκε τελικά θετικά στις δύο κυρώσεις, με τον Τάσο Οικονομόπουλο να καταστήσει σαφές ότι η θετική ψήφος δεν αποτελεί λευκή επιταγή προς την κυβέρνηση.
«Οι συνεργασίες αυτές μπορούν να συμβάλουν στην επιχειρησιακή προετοιμασία των Ενόπλων Δυνάμεων, εφόσον στην εφαρμογή τους διασφαλίζονται η ασφάλεια, η σαφής κατανομή ευθυνών, η οικονομική διαφάνεια και το ουσιαστικό όφελος για την ελληνική άμυνα», τόνισε.
Και έκλεισε με το κεντρικό μήνυμα της ΝΙΚΗΣ:
«Το Πεδίο Βολής Κρήτης αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα της χώρας μας. Η διεθνής αξιοποίησή του οφείλει να ενισχύει έμπρακτα την άμυνα της πατρίδας μας. Αυτό παραμένει το κριτήριο της θέσης μας».