Ποιος θα παραλαμβάνει τα φορολογικά στοιχεία των πολυεθνικών, ποιος θα τα ελέγχει, πόσοι εξειδικευμένοι υπάλληλοι υπάρχουν και αν τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ έχουν ήδη δοκιμαστεί; Αυτά ήταν τα ερωτήματα που έβαλε ευθέως στη συζήτηση ο βουλευτής Β2΄ Δυτικού Τομέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ Ανδρέας Βορύλλας, κατά την επεξεργασία του νομοσχεδίου για την κύρωση της Πολυμερούς Συμφωνίας Αρμόδιων Αρχών σχετικά με την ανταλλαγή πληροφοριών GloBE.
Με δύο διαδοχικές παρεμβάσεις στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων, ο Ανδρέας Βορύλλας έστρεψε τη συζήτηση από την τυπική κύρωση της συμφωνίας στο πραγματικό ερώτημα της εφαρμογής της: αν η ελληνική φορολογική διοίκηση είναι επιχειρησιακά έτοιμη να αξιοποιήσει τον όγκο και την πολυπλοκότητα των πληροφοριών που θα λαμβάνει για μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους.
«Η διεθνής ανταλλαγή πληροφοριών αποκτά αξία όταν η φορολογική διοίκηση μπορεί να επαληθεύσει τα στοιχεία και να προχωρεί στις ενέργειες που απαιτούνται», τόνισε, θέτοντας από την αρχή το κριτήριο με το οποίο η ΝΙΚΗ αξιολογεί τη συγκεκριμένη συμφωνία.
Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ υπενθύμισε ότι το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είχε αναφέρει τον Μάρτιο του 2024, με στοιχεία του 2022, την ύπαρξη 19 ελληνικών επιχειρηματικών ομίλων και περίπου 900 έως 950 θυγατρικών ξένων ομίλων, ενώ είχε εκτιμήσει πρόσθετα έσοδα έως 80 εκατ. ευρώ από το συνολικό πλαίσιο της ελάχιστης φορολόγησης.
Η ΝΙΚΗ ζήτησε πλέον επικαιροποιημένα στοιχεία για τον αριθμό των ομίλων που υπάγονται στους κανόνες GloBE και ενημέρωση για το εάν επαληθεύεται η αρχική εκτίμηση των πρόσθετων εσόδων.
Ο Ανδρέας Βορύλλας επέμεινε ότι η ψήφιση μιας διεθνούς συμφωνίας δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη αποτελεσματικότητας.
«Η συμφωνία αποτελεί εργαλείο εφαρμογής του υφιστάμενου φορολογικού πλαισίου. Δεν εγγυάται από μόνη της πρόσθετα έσοδα», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η χρησιμότητά της θα κριθεί όταν οι πληροφορίες που ανταλλάσσονται οδηγήσουν σε ορθό προσδιορισμό φορολογικών υποχρεώσεων και, όπου απαιτείται, σε πραγματική είσπραξη φόρου.
Στην πρώτη παρέμβασή του, ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ απευθύνθηκε στον εκπρόσωπο της ΑΑΔΕ ζητώντας καθαρές απαντήσεις για την επιχειρησιακή προετοιμασία.
«Έχει ολοκληρωθεί η προετοιμασία για την εφαρμογή της συμφωνίας GloBE; Ποια υπηρεσία θα αναλάβει την ανταλλαγή και αξιοποίηση των πληροφοριών; Πόσους εξειδικευμένους υπαλλήλους διαθέτει και έχουν πραγματοποιηθεί δοκιμές των πληροφοριακών συστημάτων;»
Τα ερωτήματα αυτά συνδέονται άμεσα με έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους που ανέδειξε: να αρχίσει η χώρα να παραλαμβάνει σύνθετα φορολογικά δεδομένα από το εξωτερικό, χωρίς να διαθέτει τον απαιτούμενο μηχανισμό για να τα διασταυρώνει και να τα χρησιμοποιεί εγκαίρως.
Ο κ. Βορύλλας έφερε ταυτόχρονα στη συζήτηση το ζήτημα της στελέχωσης της ΑΑΔΕ και ζήτησε ενημέρωση για την κάλυψη τεσσάρων θέσεων υποδιοικητών, περίπου δύο χρόνια μετά τη θεσμοθέτησή τους.
«Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η κάλυψη των τεσσάρων θέσεων; Γιατί υπάρχει τόσο μεγάλη καθυστέρηση;», ρώτησε, ζητώντας να αποσαφηνιστεί αν η εκκρεμότητα επηρεάζει τον συντονισμό κρίσιμων έργων, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την προετοιμασία της φορολογικής διοίκησης για νέες, ιδιαίτερα απαιτητικές υποχρεώσεις.
Στη δεύτερη παρέμβασή του ανέλυσε τις επιμέρους προβλέψεις της συμφωνίας και επικεντρώθηκε κυρίως στις προθεσμίες ανταλλαγής, στις διορθώσεις ανακριβών στοιχείων, στην ασφάλεια των δεδομένων και στην πραγματική κάλυψη των συνεργαζόμενων δικαιοδοσιών.
Για την αυτόματη ανταλλαγή των δηλώσεων GloBE, ζήτησε να εξηγηθεί πώς θα διασφαλίζεται ότι η Ελλάδα λαμβάνει το σύνολο των πληροφοριών που δικαιούται.
«Η αποστολή δεδομένων πρέπει να συνοδεύεται από έλεγχο πληρότητας και δυνατότητα εντοπισμού παραλείψεων», υπογράμμισε.
Παράλληλα, ζήτησε να διευκρινιστεί αν έχουν ολοκληρωθεί οι αναγκαίες τεχνικές δοκιμές και αν υπάρχει μηχανισμός για αποτυχημένες ή εκπρόθεσμες ανταλλαγές δεδομένων.
Ένα ακόμη σημείο στο οποίο επέμεινε ήταν η διόρθωση λανθασμένων πληροφοριών που προέρχονται από άλλη φορολογική αρχή.
«Ποιος θα παρακολουθεί αυτές τις εκκρεμότητες ώστε η διακρατική αλληλογραφία να καταλήγει εγκαίρως σε αξιοποιήσιμα στοιχεία;», ρώτησε.
Στην ίδια κατεύθυνση ζήτησε ελεγχόμενη πρόσβαση στα δεδομένα, καταγραφή των ενεργειών των χρηστών και συγκεκριμένο σχέδιο αντιμετώπισης πιθανών παραβιάσεων, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για εξαιρετικά ευαίσθητες επιχειρηματικές πληροφορίες.
«Η προστασία των επιχειρηματικών πληροφοριών αποτελεί προϋπόθεση για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης μεταξύ των συνεργαζόμενων αρχών», ανέφερε.
Ο Βορύλλας προειδοποίησε επίσης ότι η κύρωση της πολυμερούς συμφωνίας δεν σημαίνει αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών με κάθε χώρα που συμμετέχει στο διεθνές σύστημα. Για τον λόγο αυτό ζήτησε ενημέρωση για τις δικαιοδοσίες με τις οποίες θα ενεργοποιηθούν πραγματικά οι σχέσεις ανταλλαγής και για ενδεχόμενα σημαντικά κενά.
Ταυτόχρονα έθεσε ζήτημα σαφών οδηγιών προς τις επιχειρήσεις που υπάγονται στους κανόνες GloBE.
Κατά την πρώτη του παρέμβαση ρώτησε αν οι όμιλοι έχουν λάβει εγκαίρως επαρκείς οδηγίες για την υποβολή των δηλώσεών τους, ποιες τεχνικές δυσκολίες αντιμετωπίζουν και εάν η κεντρική υποβολή των πληροφοριών θα μειώσει ουσιαστικά το διοικητικό κόστος για τις επιχειρήσεις με διασυνοριακή δραστηριότητα.
Έθεσε μάλιστα τον κίνδυνο διπλών υποβολών ή αντικρουόμενων απαιτήσεων από διαφορετικές φορολογικές διοικήσεις, ένα πρόβλημα που μπορεί να αυξήσει σημαντικά το κόστος συμμόρφωσης για τους ομίλους.
Στη συζήτηση των εφαρμοστικών διατάξεων ζήτησε επίσης πρακτικά παραδείγματα για σύνθετες εταιρικές περιπτώσεις, εκπαίδευση των αρμόδιων υπαλλήλων και έγκαιρη τεχνική υποστήριξη των επιχειρήσεων που υποχρεούνται να εφαρμόσουν το νέο πλαίσιο.
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν στο θέμα των διοικητικών αποφάσεων που απομένουν για να καταστεί λειτουργικός ο μηχανισμός.
«Πότε θα εκδοθούν οι αποφάσεις για την αρμόδια υπηρεσία, τη συμμόρφωση και τα λοιπά στοιχεία; Χωρίς αυτές, η εφαρμογή της συμφωνίας παραμένει μετέωρη», ανέφερε.
Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ ζήτησε τελικά από το Υπουργείο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, αποτύπωση του κόστους και ετήσια ενημέρωση της Βουλής για τον αριθμό των ανταλλαγών πληροφοριών, τους ελέγχους που διενεργήθηκαν και τα πραγματικά αποτελέσματα για τα δημόσια έσοδα.
Η κατάληξή του συνόψισε και τη βασική πολιτική θέση των δύο παρεμβάσεων:
«Η φορολογική δικαιοσύνη απαιτεί διοίκηση που αξιοποιεί τις πληροφορίες και λογοδοτεί για τα αποτελέσματά της».
Για τη ΝΙΚΗ, το ζητούμενο επομένως βρίσκεται στην ικανότητα του κράτους να μετατρέπει τα διεθνή φορολογικά δεδομένα σε πραγματικό έλεγχο των μεγάλων ομίλων, με επαρκώς στελεχωμένη ΑΑΔΕ, ασφαλή πληροφοριακά συστήματα και μετρήσιμη απόδοση για τα δημόσια έσοδα.

