Η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα δάνεια του νόμου Κατσέλη αποτελεί καθοριστικό σημείο καμπής στη διαχείριση των κόκκινων δανείων. Η Δικαιοσύνη παρεμβαίνει προς τη σωστή κατεύθυνση, αποκαθιστώντας την αναλογικότητα και επαναφέροντας τον κοινωνικό σκοπό της ρύθμισης: α. τη βιώσιμη προστασία της κύριας κατοικίας και β. την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής των οφειλετών.
Η Απόφαση αυτή αφορά άμεσα περίπου 350.000 οικογένειες που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη. Για χρόνια, η εφαρμογή τόκων επί του συνολικού κεφαλαίου, παρά τη δικαστικά ορισμένη δόση, οδηγούσε σε ουσιαστική ακύρωση της ρύθμισης, σε διόγκωση των οφειλών και σε διαρκή οικονομική ασφυξία των οφειλετών. Η κυβέρνηση γνώριζε το πρόβλημα, αλλά δεν παρενέβη. Αντίθετα, ψήφισε και διατήρησε ένα νομοθετικό πλαίσιο που επέτρεψε σε τράπεζες, servicers και funds να λειτουργούν με όρους που παρήγαγαν υπέρμετρα και δυσανάλογα οφέλη.
Η κυβέρνηση και η εποπτική αρχή της Τράπεζας της Ελλάδος του κ. Στουρνάρα υπήρξαν συνένοχοι στην μεγαλύτερη αναδιανομή ιδιωτικού πλούτου –άνω των 100 δις ευρώ- από τα νοικοκυριά, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και λοιπές επιχειρηματικές μονάδες στους servicers και τα funds με έδρα εξωχώριους φορολογικούς παραδείσους.
Ωστόσο, το ζήτημα δεν περιορίζεται στον νόμο Κατσέλη. Για παράδειγμα, δεκάδες χιλιάδες οφειλέτες έχουν ήδη ενταχθεί σε ρυθμίσεις μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, ενώ εκατοντάδες νέες αιτήσεις κατατίθενται κάθε μήνα, γεγονός που αποδεικνύει το εύρος και τη δομική φύση του προβλήματος που εσκεμμένα επέτρεψαν να στηθεί κυβέρνηση και Τράπεζα της Ελλάδας. Ομοίως σύλλογοι δανειοληπτών ανά την Ελλάδα προσφεύγουν στην Δικαιοσύνη ώστε να σταματήσουν οι υπερχρεώσεις και οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί πρώτων κατοικιών και όχι μόνον.
Υπενθυμίζεται ότι σημαντικό μέρος των μη εξυπηρετούμενων δανείων μεταβιβάστηκε στα funds σε τιμές που συχνά κυμάνθηκαν μεταξύ 5% και 20% της ονομαστικής αξίας. Ποτέ η κυβέρνηση δε νομοθέτησε ούτε η Τράπεζα της Ελλάδας παρενέβη για να μάθει ο Έλληνας πολίτης σε τι ποσό πωλήθηκαν τα κόκκινα δάνεια. Η αδιαφάνεια σε όλο της το μεγαλείο. Παρ’ όλα αυτά, οι ίδιες απαιτήσεις διεκδικούνται στο 100%, δημιουργώντας περιθώρια υπερκερδών σε βάρος των οφειλετών-συμπολιτών μας.
Επιπρόσθετα, βάσει των ν. 3156/2003, ν.4354/2015, ν.5072/2023 αλλά και λοιπών άρθρων και νομοθετημάτων που ‘’πέρασε’’ η κυβέρνηση Μητσοτάκη οι εταιρείες τιτλοποιήσεων και διαχείρισης (servicers) απολαμβάνουν εκτεταμένες φοροαπαλλαγές (ουσιαστικά καθαρή επιδότηση), οι οποίες — σε συνδυασμό με το ύψος των συναλλαγών — εκτιμάται ότι αντιστοιχούν σε τουλάχιστον 500 εκατ. ευρώ ετησίως.
Η Δικαιοσύνη έκανε το πρώτο βήμα. Η κυβέρνηση οφείλει άμεσα να ευθυγραμμίσει συνολικά το πλαίσιο διαχείρισης των κόκκινων δανείων με το πνεύμα της Απόφασης, αποκαθιστώντας θεσμική ισορροπία και κοινωνική δικαιοσύνη. Η κυβέρνηση και η Τράπεζα της Ελλάδας πρέπει να πάψουν επιτέλους να θωρακίζουν τις άπληστες πρακτικές τραπεζών, servicers και funds που λεηλάτησαν την ιδιωτική περιουσία των Ελλήνων πολιτών.
Θ.Ο. Οικονομίας της ΝΙΚΗΣ