Σύμφωνα με επίσημα αποσπάσματα σχολικών εγχειριδίων που κατατέθηκαν στη Βουλή των Ελλήνων, βιβλία Ιστορίας και Γεωγραφίας της Αλβανίας περιλαμβάνουν χάρτες και αναφορές με σαφές αλυτρωτικό περιεχόμενο εις βάρος της Ελλάδας.
Συγκεκριμένα, οι χάρτες εμφανίζουν την Κέρκυρα, τους Οθωνούς, την Ερείκουσα, το Μαθράκι, τους Παξούς και τους Αντιπαξούς ως αλβανικές περιοχές, ενώ οι νομοί Ιωαννίνων, Θεσπρωτίας, Πρέβεζας, Άρτας, Γρεβενών, Καστοριάς και Φλώρινας παρουσιάζονται ως «αλβανικά εδάφη στην Ελλάδα». Τα συγκεκριμένα βιβλία διδάσκονται και στους μαθητές της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας στην Αλβανία.
Το ζήτημα τέθηκε από τον πρόεδρο της ΝΙΚΗΣ, Δημήτρη Νατσιό, με γραπτή Ερώτηση στη Βουλή τον Μάρτιο του 2025 και επανήλθε με Επίκαιρη Ερώτηση τον Ιανουάριο του 2026. Στην τελευταία καταγραφόταν ότι η αρχική Ερώτηση είχε παραμείνει αναπάντητη και ζητούνταν συγκεκριμένες ενέργειες για την απόσυρση των αναφορών και την αξιοποίησή τους κατά την αξιολόγηση της ενταξιακής πορείας της Αλβανίας.
Η ίδια η κυβέρνηση αναγνώρισε εγγράφως ότι, κατά την πέμπτη συνεδρίαση της Μεικτής Ελληνοαλβανικής Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων, στις 20 Μαρτίου 2018, η αλβανική πλευρά είχε συμφωνήσει στην απαλοιφή διατυπώσεων όπως «αλβανικά εδάφη στην Ελλάδα» και στην αφαίρεση χαρτών και άλλου συναφούς υλικού.
Το Υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε ακόμη ότι η τήρηση των συμφωνηθέντων τίθεται σταθερά σε διμερές και ευρωπαϊκό επίπεδο και ότι η εκπλήρωση των ενταξιακών δεσμεύσεων αποτελεί προϋπόθεση για να συναινέσει η Ελλάδα στο κλείσιμο των αντίστοιχων κεφαλαίων.
Τον Φεβρουάριο του 2026, ο ευρωβουλευτής της ΝΙΚΗΣ Νίκος Αναδιώτης έφερε το θέμα ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ζητώντας να αξιολογηθεί το αλυτρωτικό περιεχόμενο των σχολικών βιβλίων στο πλαίσιο της ενταξιακής διαδικασίας της Αλβανίας.
Και όμως, στις 14 Ιουλίου 2026, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε στο προσωρινό κλείσιμο του διαπραγματευτικού Κεφαλαίου 26 για την Εκπαίδευση και τον Πολιτισμό. Η κοινή θέση της ΕΕ αναφέρεται γενικά στη συμπεριληπτική εκπαίδευση, στα μειονοτικά δικαιώματα και στη διαθεσιμότητα βιβλίων στις αναγνωρισμένες μειονοτικές γλώσσες, χωρίς ειδική αναφορά στους επίμαχους χάρτες και στις αλυτρωτικές διατυπώσεις εις βάρος της Ελλάδας.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο είναι ξεκάθαρο: κανένα επιμέρους κεφάλαιο δεν κλείνει προσωρινά εάν δεν συμφωνήσουν όλες οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών. Η Ελλάδα είχε τη δυνατότητα να αρνηθεί τη συναίνεσή της και δεν το έπραξε.
Το ερώτημα προς την ελληνική κυβέρνηση είναι πλέον συγκεκριμένο:
Γιατί συναίνεσε στο προσωρινό κλείσιμο του Κεφαλαίου 26, ενώ η ίδια είχε δηλώσει ότι η τήρηση των συμφωνιών για τα σχολικά βιβλία αποτελεί προϋπόθεση για τη συναίνεση της Ελλάδας;
Γιατί δεν ζήτησε να καταγραφεί ρητά στην κοινή ευρωπαϊκή θέση η υποχρέωση απόσυρσης κάθε χάρτη και αναφοράς που αμφισβητεί την ελληνική επικράτεια;
Τι στοιχεία προσκόμισε η αλβανική κυβέρνηση, ώστε η Αθήνα να θεωρήσει ότι τηρήθηκαν οι δεσμεύσεις του 2018;
Και οι ευρωβουλευτές της Νέας Δημοκρατίας οφείλουν να γνωστοποιήσουν εάν έθεσαν το θέμα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εάν ζήτησαν την εξέταση των συγκεκριμένων εγχειριδίων και εάν άσκησαν οποιαδήποτε πολιτική πίεση πριν από το προσωρινό κλείσιμο του Κεφαλαίου 26.
Η ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας δεν μπορεί να προχωρά με αλυτρωτικούς χάρτες στις σχολικές αίθουσες και με την ελληνική κυβέρνηση να συναινεί σαν να μην συμβαίνει τίποτε.