Στις 8 Οκτωβρίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αποδέχθηκε το αίτημα Ελλάδας και Ιταλίας για πρόσθετη εξαίρεση από τους δημοσιονομικούς κανόνες, ώστε να διευκολυνθεί η άμεση στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στην ενεργειακή ακρίβεια (καύσιμα κίνησης, θέρμανσης και φυσικό αέριο για παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος).
Την ίδια στιγμή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Κυρ. Πιερρακάκης πανηγύρισε με δήλωσή του μια…διαφορετική ευρωπαϊκή απόφαση ως επιτυχία του.
Στις 9 Οκτωβρίου 2026, εγκρίθηκε μια εντελώς διαφορετική εξαίρεση: να μπορεί η Ελλάδα να χρηματοδοτήσει ενεργειακά έργα, από τον δικό της προϋπολογισμό. Συγκεκριμένα έργα χωρίς οι σχετικές δαπάνες να υπολογίζονται στα ευρωπαϊκά όρια αύξησης των κρατικών δαπανών. Οι κατηγορίες που αναφέρονται στο έγγραφο COM(2026)495 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αφορούν φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, μεγάλες μπαταρίες αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, αντλίες θερμότητας κλπ δηλαδή άσχετα με την ανακούφιση του πληθυσμού.
Επιπρόσθετα, στη σελίδα 3 του εγγράφου C/2026/4514 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αποκλείονται ρητά από τη συγκεκριμένη εξαίρεση οι μειώσεις φόρων στα καύσιμα, οι εισοδηματικές ενισχύσεις και οι επιδοτήσεις για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών στα καύσιμα. Η κυβέρνηση μπορεί να αποφασίσει τέτοια μέτρα, αλλά δεν μπορεί να επικαλεστεί αυτή τη ρήτρα για να τα εξαιρέσει από τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Περαιτέρω το περίπου 1 δισ. ευρώ που επικαλέστηκε ο κ. Κυρ. Πιερρακάκης δεν αποτελεί πρόσθετη χρηματοδότηση από την ΕΕ, αλλά αφορά σχεδιαζόμενες δαπάνες του ελληνικού προϋπολογισμού, χωρίς να έχει αποφασιστεί ακόμα ποια έργα πληρούν τις προϋποθέσεις που επιβάλλονται.
Ακόμη σοβαρότερο είναι ότι η Επιτροπή προειδοποιεί στο C/2026/4514 (18.8.2026) πως τυχόν αύξηση του ελλείμματος και του χρέους από τη χρήση της ρήτρας θα απαιτήσει πρόσθετη δημοσιονομική προσαρμογή τα επόμενα χρόνια. Με απλά λόγια ακόμη περισσότερη λιτότητα με υπερφορολόγηση και μηδαμινές αυξήσεις στα εισοδήματα.
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 16 Οκτωβρίου 2026, οι Financial Times αποκαλύπτουν την πραγματική επιτυχία της…Ιταλίας τελικά. Η Ιταλία εξασφάλισε κατόπιν διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφωνία για πλαφόν στην χονδρική τιμή του φυσικού αερίου η οποία θα μειώσει και την λιανική τιμή του ανακουφίζοντας του Ιταλούς πολίτες. Ίδιος μηχανισμός παρέμβασης εφαρμόστηκε στην Ισπανία και Πορτογαλία.
- Η Ελλάδα που είναι κε Κυρ. Πιερρακάκη;
- Γιατί δεν ζήτησε αντίστοιχη παρέμβαση;
- Γιατί δεν ζήτησε έκτακτη εισφορά των υπερκερδών των διυλιστηρίων -τα οποία κατέγραψαν κέρδη προ φόρων το Α΄ εξάμηνο του 2026 στα 2 δις ευρώ έναντι 209,7 εκατ. ευρώ το Α’ εξάμηνο του 2025 και 760,7 εκατ. ευρώ το Α’ εξάμηνο του 2024- κάτι που έκαναν αντίστοιχα πέντε χώρες της Ε.Ε.;
Αντώνης Καλόγηρος
Υπεύθυνος Θ.Ο. Εθνικής Οικονομίας &
Ομάδας Οικονομικών ΝΙΚΗΣ