Η Βουλευτής Β1΄ Βόρειου Τομέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ, Ασπασία Κουρουπάκη, παρενέβη στη Διαρκή Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής, κατά τη συνέχιση της επεξεργασίας του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για την ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.
Από την αρχή της τοποθέτησής της, η κ. Κουρουπάκη ξεκαθάρισε ότι η ΝΙΚΗ στηρίζει την τροπολογία για τους εργασιακούς συμβούλους της ΔΥΠΑ, ενώ παράλληλα έθεσε το νομοσχέδιο ως ζήτημα πραγματικής εφαρμογής μέσα στην αγορά εργασίας.
«Η συζήτηση για την ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών δεν μπορεί να γίνεται μόνο σε επίπεδο γενικών αρχών», τόνισε, σημειώνοντας ότι έχουν προηγηθεί οι τοποθετήσεις φορέων, κοινωνικών εταίρων, εκπροσώπων εργαζομένων, αγοράς, ανεξάρτητων αρχών και ανθρώπων που γνωρίζουν από κοντά την καθημερινότητα της εργασίας και της κοινωνικής ασφάλισης.
Η Βουλευτής της ΝΙΚΗΣ υπογράμμισε ότι η αρχή της ίσης αμοιβής είναι γνωστή, σωστή και κατοχυρωμένη. Το ζητούμενο, όμως, είναι να πάψει να μένει εγκλωβισμένη σε νομοθετικές διατυπώσεις και να μετατραπεί σε πραγματική προστασία για τον εργαζόμενο.
«Ίση αμοιβή για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας σημαίνει ότι ο εργαζόμενος αμείβεται με βάση την εργασία του, την ευθύνη του, την προσφορά του, την εμπειρία του και τις απαιτήσεις της θέσης του, όχι με βάση το φύλο του», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η κ. Κουρουπάκη επισήμανε ότι η ΝΙΚΗ στηρίζει κάθε ουσιαστική ρύθμιση που προστατεύει τον εργαζόμενο, ενισχύει τη δικαιοσύνη στην εργασία, δίνει διαφάνεια στις αμοιβές, περιορίζει την αυθαιρεσία και επιτρέπει σε κάθε εργαζόμενο να γνωρίζει με καθαρό τρόπο τα δικαιώματά του.
Το κρίσιμο ζήτημα, όπως ανέδειξε, είναι η εφαρμογή, καθώς η Ελλάδα έχει ψηφίσει πολλά νομοθετήματα με καλές διατυπώσεις. Το πραγματικό μέτρο, όμως, είναι πάντα το αποτέλεσμα στην καθημερινότητα του εργαζομένου. Εκεί θα κριθεί αν η ρύθμιση προστατεύει τη γυναίκα στον ιδιωτικό τομέα που διστάζει να ζητήσει εξηγήσεις για την αμοιβή της, τη μητέρα που επιστρέφει στην εργασία και βλέπει την επαγγελματική της πορεία να έχει μείνει πίσω, τη νέα γυναίκα που αναζητά εργασία και δικαιούται να γνωρίζει από την αρχή το μισθολογικό εύρος της θέσης, καθώς και τον εργαζόμενο μικρής επιχείρησης στην επαρχία, σε νησί ή σε ακριτική περιοχή, όπου η πρόσβαση στους ελεγκτικούς μηχανισμούς είναι πιο δύσκολη.
Η Βουλευτής της ΝΙΚΗΣ αναφέρθηκε στην τοποθέτηση της ΓΣΕΕ για το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών και στα εργαλεία διαφάνειας που εισάγει η σχετική οδηγία. Ξεκαθάρισε, όμως, ότι η αρχή της ίσης αμοιβής προϋπάρχει στο Σύνταγμα και στο εργατικό δίκαιο.
«Το ζητούμενο σήμερα δεν είναι να ανακαλύψουμε ξανά την αρχή της ισότητας, αλλά να τη δούμε να εφαρμόζεται μέσα στον χώρο της εργασίας», σημείωσε.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο δικαίωμα πληροφόρησης, στην υποχρέωση απάντησης του εργοδότη, στην εμπλοκή του Συνηγόρου του Πολίτη και της Επιθεώρησης Εργασίας, στις διαδικασίες και στις κυρώσεις. Όπως τόνισε, όλα αυτά έχουν αξία μόνο όταν λειτουργούν στην πράξη: όταν ο εργαζόμενος έχει πραγματική πρόσβαση, όταν η διαδικασία κινείται γρήγορα, όταν οι αρμόδιες αρχές διαθέτουν προσωπικό και μέσα, όταν οι έλεγχοι γίνονται ουσιαστικά και όταν η καταγγελία δεν μετατρέπεται σε προσωπικό ρίσκο για εκείνον που ζητά το δίκιο του.
Για τον Συνήγορο του Πολίτη, η κ. Κουρουπάκη επισήμανε ότι το νομοσχέδιο του αναθέτει κεντρικό ρόλο στην παρακολούθηση της ίσης αμοιβής και της μισθολογικής διαφάνειας. Η επιλογή αυτή, όπως είπε, μπορεί να είναι θεσμικά χρήσιμη μόνο εφόσον συνοδευτεί από πραγματική ενίσχυση.
«Μια ανεξάρτητη αρχή που αναλαμβάνει νέες αρμοδιότητες χρειάζεται ανθρώπους, μέσα, τεχνική υποστήριξη, πρόσβαση σε στοιχεία, συνεργασία με την Επιθεώρηση Εργασίας και δυνατότητα ουσιαστικής παρέμβασης», ανέφερε, καλώντας την Πολιτεία να αποδείξει ότι δεν μοιράζει αρμοδιότητες στα χαρτιά, αλλά στηρίζει τους θεσμούς που καλεί να προστατεύσουν τους πολίτες.
Ανάλογη ήταν η τοποθέτησή της για την Επιθεώρηση Εργασίας. Κανένας εργατικός νόμος, όπως τόνισε, δεν μπορεί να αποδώσει χωρίς ισχυρό ελεγκτικό μηχανισμό. Η Επιθεώρηση Εργασίας πρέπει να έχει ενεργή και συχνή παρουσία, ταχύτατα αντανακλαστικά, τεχνογνωσία και επαρκές προσωπικό. Να μπορεί να ελέγχει, να παρεμβαίνει, να επιβάλλει συμμόρφωση και να προστατεύει τον εργαζόμενο που προσφεύγει σε αυτήν, ιδίως σε ζητήματα μισθολογικής διάκρισης, όπου ο εργαζόμενος βρίσκεται συνήθως σε ασθενέστερη θέση.
Η κ. Κουρουπάκη στάθηκε και στην ανησυχία των επιχειρήσεων για το διοικητικό και οικονομικό βάρος των νέων υποχρεώσεων. Η ελληνική οικονομία στηρίζεται σε χιλιάδες μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, οικογενειακές επιχειρήσεις, τοπικά καταστήματα και επαγγελματίες που διατηρούν θέσεις εργασίας μέσα σε δύσκολες συνθήκες.
Για τη ΝΙΚΗ, η προστασία του εργαζομένου και η στήριξη της μικρής επιχείρησης υπηρετούν τον ίδιο κοινωνικό σκοπό. Ο εργαζόμενος πρέπει να προστατεύεται από αδικίες και ο μικρός εργοδότης πρέπει να γνωρίζει με ακρίβεια τις υποχρεώσεις του, χωρίς να πνίγεται σε διοικητικό χάος. Η συμμόρφωση με τη μισθολογική διαφάνεια χρειάζεται σαφείς οδηγίες, απλές διαδικασίες, λειτουργικά ψηφιακά εργαλεία και εύλογο χρόνο προσαρμογής.
Η Βουλευτής της ΝΙΚΗΣ αναφέρθηκε και στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, οι οποίες μπορούν να λειτουργήσουν ως ουσιαστικό εργαλείο πρόληψης των διακρίσεων, με σαφείς μισθολογικούς όρους ανά ειδικότητα και με αντικειμενικά, ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια. Η διαφάνεια στις αμοιβές δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην ατομική διεκδίκηση του εργαζομένου. Χρειάζεται συλλογικό πλαίσιο, κανόνες ανά κλάδο, αξιόπιστα στοιχεία και κοινωνικός διάλογος που οδηγεί σε μετρήσιμο αποτέλεσμα.
Σημαντική ήταν και η αναφορά της στη σχέση της αμοιβής με τη μητρότητα, την οικογένεια και τη φροντίδα. Το μισθολογικό χάσμα δεν εμφανίζεται μόνο ως διαφορετικός μισθός στην ίδια θέση. Εμφανίζεται στην επαγγελματική εξέλιξη, στην πρόσβαση σε θέσεις ευθύνης, στην επιστροφή μετά τη μητρότητα και στην επιβάρυνση της γυναίκας με τη φροντίδα παιδιών, ηλικιωμένων και ευάλωτων μελών της οικογένειας.
«Η μητρότητα δεν είναι εμπόδιο στην εργασία. Είναι προσφορά ζωής στην κοινωνία και πρέπει να προστατεύεται με συγκεκριμένα μέτρα», τόνισε η κ. Κουρουπάκη, συνδέοντας ευθέως τη συζήτηση για την ισότητα των αμοιβών με το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας.
Όπως υπογράμμισε, μια νέα γυναίκα πρέπει να μπορεί να εργάζεται, να εξελίσσεται, να δημιουργεί οικογένεια και να μη νιώθει ότι κάθε επιλογή της ζωής της θα της κοστίζει επαγγελματικά. Αυτό, όπως είπε, είναι ζήτημα δικαιοσύνης και ταυτόχρονα ζήτημα εθνικής επιβίωσης.
Η Βουλευτής της ΝΙΚΗΣ έθεσε επίσης το ζήτημα των εργαζομένων σε δύσκολες, επικίνδυνες και ανθυγιεινές συνθήκες. Οι τεχνολόγοι ιατρικών εργαστηρίων, οι τεχνολόγοι ακτινολόγοι, οι ακτινοθεραπευτές, οι βιοεπιστήμονες, οι ΜΕΘ, οι τραυματιοφορείς και άλλες κρίσιμες ειδικότητες της Υγείας πρέπει να αντιμετωπίζονται με βάση τις πραγματικές συνθήκες εργασίας τους. Η ένταξη στα βαρέα και ανθυγιεινά απαιτεί ενιαία, δίκαιη και τεκμηριωμένη προσέγγιση.
Η δημόσια υγεία στηρίζεται σε ανθρώπους που εργάζονται σε εργαστήρια, σε τμήματα απεικόνισης, σε θαλάμους, σε βάρδιες και σε χώρους με πραγματική έκθεση και σωματική φθορά. Η δικαιοσύνη στην εργασία σημαίνει να βλέπει η Πολιτεία τον εργαζόμενο όπως πραγματικά εργάζεται και όχι όπως βολεύει ένας πίνακας ή μια παλιά διοικητική κατηγοριοποίηση.
Για τη μαθητεία, η κ. Κουρουπάκη ζήτησε κρατική εποπτεία. Η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση μπορεί να δώσει προοπτική στους νέους, μόνο όταν η μαθητεία έχει ουσιαστικό περιεχόμενο, όταν ο μαθητευόμενος εκπαιδεύεται πραγματικά, όταν προστατεύονται τα εργασιακά του δικαιώματα και όταν η Πολιτεία ελέγχει.
«Ο νέος άνθρωπος που μπαίνει σε μια δομή μαθητείας δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως φθηνό εργατικό δυναμικό. Πρέπει να αποκτά εμπειρία, δεξιότητες και επαγγελματική προοπτική», ανέφερε.
Κλείνοντας την τοποθέτησή της, η Βουλευτής της ΝΙΚΗΣ σημείωσε ότι το νομοσχέδιο θα κριθεί από τις εγγυήσεις εφαρμογής του. Από το αν ο Συνήγορος του Πολίτη και η Επιθεώρηση Εργασίας θα έχουν τα μέσα να κάνουν τη δουλειά τους. Από το αν οι εργαζόμενοι θα μπορούν να ζητούν πληροφόρηση χωρίς φόβο. Από το αν οι μικρές επιχειρήσεις θα έχουν σαφές και εφαρμόσιμο πλαίσιο. Από το αν οι συλλογικές συμβάσεις θα λειτουργήσουν ως πραγματικό εργαλείο δικαιοσύνης. Από το αν οι γυναίκες θα δουν ουσιαστική αλλαγή στην επαγγελματική τους ζωή και όχι ακόμη μία νομοθετική αναφορά στην ισότητα.
«Η ΝΙΚΗ θα σταθεί με σοβαρότητα σε κάθε θετική ρύθμιση. Θα σταθεί όμως και με καθαρή κριτική σε κάθε κενό που αφήνει τον εργαζόμενο εκτεθειμένο, σε κάθε διάταξη που μεταφέρει βάρος χωρίς μηχανισμό, σε κάθε πρόβλεψη που δημιουργεί γραφειοκρατία χωρίς αποτέλεσμα», τόνισε.
Η χώρα χρειάζεται αξιοπρεπή εργασία, διαφανείς αμοιβές, ισχυρούς μισθούς, αποτελεσματικούς ελέγχους, ουσιαστική στήριξη της οικογένειας και δίκαιο ασφαλιστικό σύστημα.