Σοβαρά ερωτήματα για την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, τη στελέχωση των αρχαιολογικών υπηρεσιών και τη διαχείριση των δημόσιων κονδυλίων για τη φύλαξη μνημείων θέτει στη Βουλή ο Γεώργιος Ρούντας, βουλευτής Λαρίσης της ΝΙΚΗΣ, με Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς την υπουργό Πολιτισμού και τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη.
Η κοινοβουλευτική παρέμβαση της 2ας Νοεμβρίου 2026 φέρνει στο προσκήνιο την οργανωμένη δράση κυκλωμάτων αρχαιοκαπηλίας, τις πραγματικές ανάγκες σε προσωπικό φύλαξης και τις αναθέσεις υπηρεσιών ασφαλείας σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, με ιδιαίτερη αναφορά στη σύμβαση ύψους 368.528 ευρώ για το πρώην Βασιλικό Κτήμα Τατοΐου.
Αφορμή αποτέλεσε η εξάρθρωση δύο εγκληματικών οργανώσεων στις 8 Οκτωβρίου 2026, έπειτα από μεγάλη αστυνομική επιχείρηση στη Βόρεια Ελλάδα. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Ελληνικής Αστυνομίας, συνελήφθησαν έντεκα άτομα, μεταξύ των οποίων και ένας εν ενεργεία στρατιωτικός, ενώ αποκαλύφθηκε εκτεταμένη δραστηριότητα παράνομων ανασκαφών, κατοχής και διακίνησης αρχαιοτήτων.
Οι δύο οργανώσεις φέρονται να δραστηριοποιούνταν τουλάχιστον από τον Σεπτέμβριο του 2025, με οργανωμένη δομή, πληροφοριοδότες, εξειδικευμένο εξοπλισμό και πρόσβαση σε στοιχεία για αρχαιολογικές θέσεις. Η δράση τους εκτεινόταν σε περιοχές της Κοζάνης, της Καβάλας, της Ξάνθης, της Δράμας, της Ροδόπης και του Έβρου, ενώ οι έρευνες αποκάλυψαν μεθοδευμένη αναζήτηση αρχαιοτήτων με σκοπό την παράνομη εμπορία τους, ακόμη και στο εξωτερικό.
Κατά τις αστυνομικές έρευνες κατασχέθηκαν 24 ανιχνευτές μετάλλων, συστήματα γεωφυσικής διασκόπησης, εξοπλισμός καταγραφής του υπεδάφους, αρχαία νομίσματα και πλήθος αρχαιολογικών αντικειμένων. Η ύπαρξη τόσο μεγάλου αριθμού εξειδικευμένων μηχανημάτων καταδεικνύει τον βαθμό οργάνωσης των κυκλωμάτων και την ανάγκη συστηματικής επιτήρησης περιοχών με αρχαιολογικό ενδιαφέρον.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, μέλος μίας από τις οργανώσεις είχε συγκροτήσει αρχείο αρχαιολογικών θέσεων, αξιοποιώντας παλαιά έγγραφα, σχεδιαγράμματα και στοιχεία επιτόπιων ερευνών. Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν τη δυνατότητα των δραστών να προετοιμάζουν στοχευμένες λαθρανασκαφές σε περιοχές όπου η φυσική παρουσία των αρμόδιων υπηρεσιών είναι περιορισμένη.
Ο Γεώργιος Ρούντας αναγνωρίζει την επιτυχία της αστυνομικής επιχείρησης και στρέφει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο στην πρόληψη της αρχαιοκαπηλίας και στην προστασία των μνημείων πριν αυτά αποτελέσουν στόχο παράνομων ανασκαφών. Ζητεί από τους αρμόδιους υπουργούς να παρουσιάσουν συγκεκριμένα στοιχεία για το προσωπικό, τις υποδομές φύλαξης και τη συνεργασία των αρχαιολογικών υπηρεσιών με την ΕΛ.ΑΣ.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η πραγματική στελέχωση των Εφορειών Αρχαιοτήτων, καθώς οι κυβερνητικές ανακοινώσεις για προσλήψεις προσωπικού δεν αποτυπώνουν από μόνες τους πόσοι αρχαιοφύλακες υπηρετούν σήμερα, ποιες οργανικές θέσεις παραμένουν κενές και ποιοι αρχαιολογικοί χώροι αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες ανάγκες.
Στις 26 Ιουνίου 2026 δημοσιεύθηκαν από το ΑΣΕΠ τα οριστικά αποτελέσματα της προκήρυξης 3Κ/2025, η οποία αφορά 450 μόνιμες θέσεις προσωπικού Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους του Υπουργείου Πολιτισμού. Τον Οκτώβριο ακολούθησε η διαδικασία για την πρόσληψη 422 εργαζομένων ορισμένου χρόνου, διαφόρων ειδικοτήτων, για την κάλυψη αναγκών αρχαιολογικών χώρων και μουσείων.
Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ ζητεί να διευκρινιστεί πόσοι από τους 450 επιτυχόντες έχουν πράγματι διοριστεί και αναλάβει υπηρεσία, πόσες από τις 422 θέσεις ορισμένου χρόνου έχουν καλυφθεί και σε ποιες υπηρεσίες τοποθετήθηκε το νέο προσωπικό. Παράλληλα, καλεί την πολιτική ηγεσία να γνωστοποιήσει εάν προγραμματίζονται πρόσθετες μόνιμες προσλήψεις, με βάση τις καταγεγραμμένες ανάγκες των αρχαιολογικών υπηρεσιών.
Η παρέμβασή του αφορά επίσης την επάρκεια της ημερήσιας και νυχτερινής φύλαξης στα μουσεία, στους οργανωμένους αρχαιολογικούς χώρους και στα μνημειακά συγκροτήματα της χώρας. Απαιτεί στοιχεία για τους χώρους που διαθέτουν καθημερινή ή εικοσιτετράωρη επιτήρηση, καθώς και για εκείνους στους οποίους απουσιάζει μόνιμη φυσική παρουσία προσωπικού.
Με ιδιαίτερη έμφαση ζητεί να αποσαφηνιστεί με ποια αντικειμενικά κριτήρια αξιολογεί το Υπουργείο Πολιτισμού την ασφάλεια κάθε αρχαιολογικού χώρου, πώς κατανέμεται το διαθέσιμο προσωπικό και ποιες Περιφερειακές Ενότητες εμφανίζουν τις μεγαλύτερες ελλείψεις σε αρχαιοφύλακες.
Σημαντικό μέρος της Ερώτησης αφορά τις αναθέσεις υπηρεσιών φύλαξης σε ιδιωτικές εταιρείες, καθώς ο Γεώργιος Ρούντας ζητεί πλήρη απολογισμό των σχετικών συμβάσεων της τελευταίας πενταετίας, με αναλυτικά στοιχεία για τους αναδόχους, το οικονομικό τους αντικείμενο και την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχουν.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η περίπτωση του πρώην Βασιλικού Κτήματος Τατοΐου, όπου στις 14 Οκτωβρίου 2026 κατακυρώθηκε στην εταιρεία My Services Α.Ε. σύμβαση φύλαξης συνολικής αξίας 368.528 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Η ανάθεση πραγματοποιήθηκε με διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, κατόπιν επίκλησης κατεπείγουσας ανάγκης.
Όπως προκύπτει από την επίσημη απόφαση κατακύρωσης του Υπουργείου Πολιτισμού, είχαν προηγηθεί ματαίωση ανοιχτού διαγωνισμού τον Απρίλιο και κήρυξη άλλου ως άγονου τον Ιούλιο του 2026, ενώ ήδη από τις αρχές του έτους είχε δρομολογηθεί μελέτη εκτίμησης κινδύνου για τη φυσική ασφάλεια και την προστασία των εγκαταστάσεων του ιστορικού κτήματος.
Τα στοιχεία αυτά αποτελούν τη βάση των ερωτημάτων που απευθύνει ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ προς την υπουργό Πολιτισμού, ζητώντας πλήρη αιτιολόγηση της κατεπείγουσας διαδικασίας, παρά τον προγενέστερο σχεδιασμό της φύλαξης. Παράλληλα, απαιτεί να εξηγηθούν οι λόγοι αποτυχίας των προηγούμενων διαγωνιστικών διαδικασιών και ο τρόπος με τον οποίο διασφαλίστηκε η οικονομικότητα της τελικής ανάθεσης.
Η απόφαση κατακύρωσης περιλαμβάνει αναφορές σε διαδοχικές διοικητικές πράξεις, οικονομικές δεσμεύσεις και προσφορές εταιρειών που συμμετείχαν στη διαδικασία. Ο Γεώργιος Ρούντας ζητεί την κατάθεση όλων των αποφάσεων, προσκλήσεων, πρακτικών αξιολόγησης, αιτιολογήσεων κατεπείγοντος και συμβατικών εγγράφων, ώστε να ελεγχθεί πλήρως η πορεία της συγκεκριμένης δημόσιας σύμβασης.
Η ανάθεση στο Τατόι εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ζήτημα που αφορά την έκταση της συμμετοχής ιδιωτικών επιχειρήσεων στη φύλαξη εγκαταστάσεων του Υπουργείου Πολιτισμού. Ο βουλευτής ζητεί να προσδιοριστούν οι αρμοδιότητες του προσωπικού ιδιωτικής ασφάλειας, οι διαδικασίες εποπτείας των συμβάσεων και ο σαφής διαχωρισμός των υπηρεσιών αυτών από τα καθήκοντα των ειδικευμένων αρχαιοφυλάκων.
Στην κοινοβουλευτική παρέμβαση εξετάζεται και το καθεστώς κατοχής και χρήσης ανιχνευτών μετάλλων, μετά την κατάσχεση 24 τέτοιων συσκευών από τις δύο εγκληματικές οργανώσεις. Η υπουργική απόφαση 434614/2024 προβλέπει εφάπαξ εγγραφή των ανιχνευτών στο ειδικό μητρώο κατόχων και τριετή διάρκεια ισχύος των αδειών χρήσης, υπό συγκεκριμένους όρους και περιορισμούς.
Ο Γεώργιος Ρούντας ζητεί από την κυβέρνηση να γνωστοποιήσει εάν οι 24 κατασχεθέντες ανιχνευτές ήταν καταχωρισμένοι στο επίσημο μητρώο και εάν είχαν εκδοθεί άδειες χρήσης για αυτούς. Επιπλέον, απαιτεί στοιχεία για τους ελέγχους της τελευταίας τριετίας, τις παραβάσεις που εντοπίστηκαν, τις άδειες που ανακλήθηκαν και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.
Η βουλευτική Ερώτηση επεκτείνεται στην προστασία αρχαιολογικών θέσεων εκτός των οργανωμένων και φυλασσόμενων χώρων, με έμφαση στις απομακρυσμένες περιοχές, όπου η επιτήρηση είναι δυσκολότερη και οι δυνατότητες παράνομων ανασκαφών αυξημένες.
Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ καλεί τα δύο υπουργεία να παρουσιάσουν το οργανωμένο σχέδιο πρόληψης της αρχαιοκαπηλίας, τις διαδικασίες συνεργασίας των Εφορειών Αρχαιοτήτων με την Ελληνική Αστυνομία και τα αποτελέσματα των προληπτικών ελέγχων που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια.
Παράλληλα, ζητεί επίσημα στοιχεία για τα περιστατικά λαθρανασκαφών, παράνομης κατοχής, κλοπής και διακίνησης αρχαιοτήτων από το 2022 έως σήμερα, με καταγραφή ανά έτος και Περιφερειακή Ενότητα. Στα αιτούμενα στοιχεία περιλαμβάνονται ο αριθμός των πολιτιστικών αγαθών που έχουν ανακτηθεί, οι περιπτώσεις στις οποίες διαπιστώθηκε ελληνική προέλευση και οι υποθέσεις παράνομης εξαγωγής στο εξωτερικό.
Με την Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων, ο Γεώργιος Ρούντας απαιτεί να τεθούν στη διάθεση της Βουλής συγκεντρωτικοί πίνακες για τις οργανικές θέσεις, το υπηρετούν προσωπικό και τα κενά αρχαιοφυλάκων ανά Εφορεία Αρχαιοτήτων, με στοιχεία για ολόκληρη την περίοδο 2022–2026.
Ζητεί επίσης τις πράξεις διορισμού και ανάληψης υπηρεσίας των επιτυχόντων της προκήρυξης 3Κ/2025, συγκεντρωτική κατάσταση των ολοκληρωμένων προσλήψεων ορισμένου χρόνου του 2026 και αναλυτικό κατάλογο των συμβάσεων ιδιωτικής φύλαξης που έχουν συναφθεί την τελευταία πενταετία, με καταγραφή των ποσών, των διαδικασιών ανάθεσης και των σχετικών αποφάσεων.
Στα έγγραφα που αιτείται περιλαμβάνονται ακόμη τα στατιστικά στοιχεία του μητρώου ανιχνευτών μετάλλων, οι καταγεγραμμένες υποθέσεις αρχαιοκαπηλίας και οι ισχύουσες αποφάσεις συνεργασίας του Υπουργείου Πολιτισμού με την ΕΛ.ΑΣ.. Το αίτημα εξαιρεί πληροφορίες που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν επιχειρησιακά σχέδια, ευάλωτες αρχαιολογικές θέσεις ή στοιχεία ποινικών ερευνών που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Loading Viewer...