Το μεταλλείο χαλκού και χρυσού στις Σκουριές Χαλκιδικής βρίσκεται πλέον ένα βήμα πριν από την παραγωγική του λειτουργία. Σύμφωνα με την Eldorado Gold, στις 30 Ιουνίου 2026 το έργο είχε ολοκληρωθεί κατά 97%, με την εμπορική παραγωγή να προγραμματίζεται για το τελευταίο τρίμηνο του έτους.
Πριν, όμως, δημιουργηθούν μη αναστρέψιμα τετελεσμένα, η Πολιτεία οφείλει να απαντήσει δημόσια και τεκμηριωμένα σε κρίσιμα ερωτήματα που αφορούν το περιβάλλον, το νερό, τα δάση, τα δημόσια έσοδα και το πραγματικό όφελος για τη Χαλκιδική και τη χώρα.
Η κλίμακα της επέμβασης είναι εξαιρετικά μεγάλη. Η ισχύουσα περιβαλλοντική αδειοδότηση προβλέπει εξόρυξη περίπου 175,8 εκατ. τόνων μεταλλεύματος, παραγωγή περίπου 2,9 εκατ. τόνων συμπυκνώματος χαλκού-χρυσού και περίπου 172,9 εκατ. τόνους αποβλήτων εμπλουτισμού. Οι εγκαταστάσεις των Σκουριών καταλαμβάνουν περίπου 2.552 στρέμματα.
Η εταιρεία προβάλλει την ξηρή απόθεση αποβλήτων, τα συστήματα επεξεργασίας και ανακύκλωσης νερού, την περιβαλλοντική παρακολούθηση και τα έργα αποκατάστασης ως στοιχεία ενός σύγχρονου και ασφαλέστερου σχεδιασμού. Η εγκεκριμένη ΜΠΕ προβλέπει πράγματι σειρά μέτρων προστασίας και παρακολούθησης.
Αυτό, όμως, δεν απαλλάσσει την Πολιτεία από την υποχρέωση ανεξάρτητου ελέγχου.
Παραμένουν σοβαρά ζητήματα σχετικά με την κατάληψη δασικών εκτάσεων, τις μακροχρόνιες συνέπειες της αποστράγγισης υπόγειων υδροφορέων, την παραγωγή σκόνης, τη διαχείριση τεράστιων ποσοτήτων μεταλλευτικών αποβλήτων και την επάρκεια του σχεδιασμού απέναντι σε ακραία πλημμυρικά φαινόμενα.
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ζητήματα δεν μπορεί να προέρχονται μόνο από την εταιρεία που υλοποιεί την επένδυση. Απαιτούνται δημόσια στοιχεία, ανεξάρτητες μετρήσεις και σαφής κρατική ευθύνη.
Το ίδιο ισχύει και για το οικονομικό σκέλος.
Το κύριο προϊόν του μεταλλείου θα είναι συμπύκνωμα χαλκού-χρυσού, ενώ το νέο επενδυτικό σχέδιο δεν περιλαμβάνει την παλαιότερα σχεδιαζόμενη μεταλλουργική μονάδα στον Μαντέμ Λάκκο.
Η κυβέρνηση οφείλει, συνεπώς, να παρουσιάσει συγκεκριμένα στοιχεία για το ποιο μέρος της τελικής προστιθέμενης αξίας θα παραμένει στην Ελλάδα, ποια θα είναι τα πραγματικά δημόσια έσοδα, ποιες φορολογικές και άλλες αποδόσεις προβλέπονται για το Ελληνικό Δημόσιο και ποια είναι η σχέση τους με την αξία του εξορυσσόμενου ορυκτού πλούτου και το μακροχρόνιο περιβαλλοντικό κόστος.
Δεν αρκούν γενικές αναφορές σε «επενδύσεις», «ανάπτυξη» και «θέσεις εργασίας». Χρειάζεται πλήρης λογοδοσία με αριθμούς.
Η ΝΙΚΗ αντιτίθεται στην έναρξη της πλήρους παραγωγικής λειτουργίας των Σκουριών χωρίς να έχουν προηγηθεί:
- ανεξάρτητος περιβαλλοντικός επανέλεγχος του έργου,
- πλήρης δημοσιοποίηση των μέχρι σήμερα περιβαλλοντικών μετρήσεων και των πορισμάτων των αρμόδιων ελεγκτικών αρχών,
- τεκμηρίωση της επάρκειας των οικονομικών εγγυήσεων για την αποκατάσταση,
- ανεξάρτητη μελέτη κόστους-οφέλους για το Ελληνικό Δημόσιο και την τοπική κοινωνία.
Το βασικό ερώτημα είναι απλό και απαιτεί συγκεκριμένη απάντηση:
Ποιο είναι το πραγματικό όφελος για τη χώρα και τη Χαλκιδική και ποιο για την ιδιοκτήτρια πολυεθνική εταιρεία;
Το νερό, τα δάση, το φυσικό κεφάλαιο και οι παραγωγικές δυνατότητες της Χαλκιδικής δεν αποτελούν δευτερεύουσες παραμέτρους μιας επένδυσης.
Ο ελληνικός ορυκτός πλούτος είναι εθνικός πόρος. Η αξιοποίησή του οφείλει να γίνεται με πλήρη διαφάνεια, αυστηρό περιβαλλοντικό έλεγχο και με αποδεδειγμένο όφελος για το δημόσιο συμφέρον και τις επόμενες γενεές.
Θεματικές Ομάδες Ενέργειας & Περιβάλλοντος
και Περιφερειακής Αναγέννησης της ΝΙΚΗΣ