Στη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης, για τη συνέχιση της επεξεργασίας και εξέτασης του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης σχετικά με τα μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 για την τεχνητή νοημοσύνη, συμμετείχε η βουλευτής Β1΄ Βόρειου Τομέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ, Ασπασία Κουρουπάκη.
Η βουλευτής της ΝΙΚΗΣ παρενέβη στη συζήτηση θέτοντας συγκεκριμένα ερωτήματα προς τον κ. Καντερέ, πρόεδρο του Σωματείου Εργαζομένων στο Κτηματολόγιο, με επίκεντρο τις σοβαρές λειτουργικές ελλείψεις των κτηματολογικών γραφείων και τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση επιχειρεί να εντάξει την τεχνητή νοημοσύνη σε μια υπηρεσία που ήδη αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα στελέχωσης και εξυπηρέτησης.
Η ΝΙΚΗ αντιμετωπίζει την τεχνητή νοημοσύνη με σοβαρότητα, χωρίς τεχνοφοβία και χωρίς άκριτο ενθουσιασμό. Η τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει εργαλείο υποβοήθησης της δημόσιας διοίκησης, υπό τον όρο ότι παραμένει στην υπηρεσία του ανθρώπου, του πολίτη και του δημοσίου συμφέροντος. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως επικοινωνιακό πρόσχημα για να καλυφθούν ελλείψεις προσωπικού, διοικητική αποδιάρθρωση και χρόνια προβλήματα των δημόσιων υπηρεσιών.
Η κ. Κουρουπάκη διατύπωσε το ερώτημα «αν η τεχνητή νοημοσύνη στο Κτηματολόγιο έρχεται να λειτουργήσει ως πραγματικό επιστημονικό εργαλείο υποβοήθησης των εργαζομένων ή αν αξιοποιείται από το Υπουργείο ως ψηφιακή βιτρίνα, ώστε να αποφευχθούν οι αναγκαίες προσλήψεις προσωπικού στα κτηματολογικά γραφεία όλης της χώρας».
Παράλληλα, αναρωτήθηκε και για την ανθρώπινη κρίση. «Μπορεί ένας αλγόριθμος να αντικαταστήσει τον υπάλληλο, την εμπειρία, τη γνώση και τη ζωντανή εξυπηρέτηση σε μια υπηρεσία που διαχειρίζεται περιουσίες πολιτών, τίτλους ιδιοκτησίας και νομικά ευαίσθητες διαδικασίες»;
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ζήτημα της ευθύνης. Η βουλευτής της ΝΙΚΗΣ ρώτησε τι θα συμβεί σε περίπτωση που ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης κάνει λάθος στην ανάγνωση ενός τίτλου ιδιοκτησίας ή εκδώσει λανθασμένη αυτόματη εισήγηση. Ποιος θα πληρώσει το λάθος; Ποιος θα έχει την ευθύνη απέναντι στον πολίτη; Το κράτος, η υπηρεσία, ο υπάλληλος ή ο προμηθευτής του συστήματος;
Η κ. Κουρουπάκη ανέδειξε και τον κίνδυνο οι εργαζόμενοι να μετατραπούν σε εγγυητές αποφάσεων που στην πράξη θα έχουν παραχθεί από υπολογιστικά συστήματα, φέροντας τελικά οι ίδιοι αστική ή ποινική ευθύνη για τυχόν σφάλματα που μπορεί να θίξουν τις περιουσίες των πολιτών.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής της βρέθηκε και ο απλός πολίτης. Την ώρα που η κυβέρνηση μιλά για πλήρη ψηφιοποίηση, η καθημερινότητα σε πολλές υπηρεσίες εξακολουθεί να σημαίνει ουρές, καθυστερήσεις και ταλαιπωρία. Η βουλευτής της ΝΙΚΗΣ ζήτησε να απαντηθεί αν η στροφή στην τεχνητή νοημοσύνη θα βοηθήσει πραγματικά τον πολίτη και τον επαγγελματία ή αν θα δημιουργήσει ένα νέο ψηφιακό τείχος για όσους δεν έχουν προχωρημένες ψηφιακές γνώσεις.
Για τη ΝΙΚΗ, ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους πρέπει να υπηρετεί την κοινωνία και όχι να απομακρύνει τον πολίτη από τη δημόσια διοίκηση. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανθρώπινη ευθύνη, ούτε να μετατρέψει κρίσιμες δημόσιες υπηρεσίες σε απρόσωπους μηχανισμούς αυτόματων εισηγήσεων.
Το Κτηματολόγιο αφορά την περιουσία των Ελλήνων πολιτών, αφορά δικαιώματα, συμβόλαια, ιδιοκτησίες, οικογενειακές περιουσίες και επαγγελματική δραστηριότητα. Κάθε τεχνολογική εφαρμογή οφείλει να συνοδεύεται από καθαρούς κανόνες, επαρκές προσωπικό, θεσμικές εγγυήσεις, ανθρώπινη εποπτεία και σαφή κατανομή ευθύνης.