Προειδοποίηση για τους κινδύνους που φέρνει η εισαγωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης στο Δημόσιο απηύθυνε από το βήμα της Ολομέλειας η βουλευτής Β1 Βόρειου Τομέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ, Ασπασία Κουρουπάκη, κατά τη δευτερολογία της στην ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου.
Η κ. Κουρουπάκη τόνισε ότι η συζήτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν μπορεί να περιορίζεται σε τεχνικούς όρους, διαδικασίες και συστήματα, όταν στο επίκεντρο βρίσκεται ο πολίτης που θα κληθεί να αντιμετωπίσει τις συνέπειες μιας αυτοματοποιημένης απόφασης. Όπως υπογράμμισε, «μιλάμε πολύ για συστήματα, αρχές, ελέγχους και διαδικασίες και λιγότερο για τον άνθρωπο που θα βρεθεί αύριο απέναντι σε όλα αυτά».
Η βουλευτής της ΝΙΚΗΣ αναφέρθηκε στον συνταξιούχο που περιμένει τη διόρθωση της σύνταξής του, στον άνεργο που κινδυνεύει να χάσει το επίδομά του, στον ασθενή που αναμένει μια εξέταση και στον γονιό που ζητά να μάθει γιατί το παιδί του αποκλείστηκε από μια θέση ή μια παροχή. Όπως επισήμανε, η Τεχνητή Νοημοσύνη στο Δημόσιο δεν αφορά μια απλή τεχνολογική εφαρμογή, καθώς εισέρχεται σε υπηρεσίες με άμεση επίδραση στην καθημερινότητα, στα δικαιώματα και στη ζωή των πολιτών.
«Διαβάζει στοιχεία, συγκρίνει φακέλους, κατατάσσει ανθρώπους, εντοπίζει δήθεν ύποπτες συμπεριφορές και προτείνει αποφάσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι εκεί ακριβώς αρχίζει η μεγάλη αγωνία. Όπως είπε, το λάθος ενός υπαλλήλου μπορεί να διορθωθεί μέσα από ανθρώπινη επικοινωνία, ενώ το λάθος ενός συστήματος μπορεί να αναπαραχθεί αυτόματα σε χιλιάδες υποθέσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο αυστραλιανό σκάνδαλο Robodebt, όπου αυτοματοποιημένοι μηχανισμοί του κράτους παρήγαγαν απαιτήσεις για δήθεν χρέη σε ανθρώπους που λάμβαναν κοινωνικές παροχές. Πολίτες αναγκάστηκαν να αποδείξουν μόνοι τους την αθωότητά τους, να αναζητούν παλιά εκκαθαριστικά και μισθοδοσίες, να αντιμετωπίζουν την πίεση ενός κρατικού μηχανισμού που λειτουργούσε μέσα από προβληματικά δεδομένα και αυτοματοποιημένες διαδικασίες.
Η κ. Κουρουπάκη υπενθύμισε ότι χρειάστηκε βασιλική εξεταστική επιτροπή για να αποκαλυφθεί η έκταση της αποτυχίας, ενώ η αυστραλιανή κυβέρνηση αποδέχθηκε τελικά τις 56 συστάσεις της έρευνας. Επισήμανε επίσης ότι το 2025 ο Συνήγορος του Πολίτη της Αυστραλίας αποκάλυψε πως 964 άνεργοι έχασαν παράνομα την εισοδηματική τους στήριξη μέσα από αυτοματοποιημένες διαδικασίες.
«Πίσω από τον αριθμό 964 υπήρχαν άνθρωποι που πλήρωναν νοίκι, λογαριασμούς, τρόφιμα και φάρμακα», είπε η βουλευτής της ΝΙΚΗΣ, δίνοντας ανθρώπινη διάσταση σε ένα πρόβλημα που συχνά παρουσιάζεται ως τεχνικό ζήτημα.
Στη συνέχεια, συνέδεσε τις διεθνείς αποτυχίες με την ελληνική πραγματικότητα, υπενθυμίζοντας ότι οι Έλληνες πολίτες γνωρίζουν ήδη τι σημαίνει να περιφέρονται από υπηρεσία σε υπηρεσία για ένα λάθος στο ΑΜΚΑ, στο ΑΦΜ, σε ασφαλιστικό μητρώο ή σε φορολογική καταχώριση. Μίλησε για ηλικιωμένους που χρειάζονται βοήθεια για να κλείσουν ένα ηλεκτρονικό ραντεβού, για κατοίκους χωριών με προβλήματα σύνδεσης και για άτομα με αναπηρία που συναντούν δυσπρόσιτες ψηφιακές πλατφόρμες.
Η κ. Κουρουπάκη προειδοποίησε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα εκπαιδευτεί πάνω στα υπάρχοντα δεδομένα του κράτους, άρα και πάνω στα λάθη, τις ελλείψεις και τις στρεβλώσεις τους. Επικαλέστηκε μάλιστα την επισήμανση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων, σύμφωνα με την οποία η μεγάλη πλειονότητα των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης περιλαμβάνει επεξεργασία προσωπικών δεδομένων.
Στο ίδιο πλαίσιο, συνέδεσε το νομοσχέδιο με τη μάχη της ΝΙΚΗΣ κατά του Προσωπικού Αριθμού, τονίζοντας ότι η προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας αφορά ακριβώς τη συγκέντρωση και διασύνδεση των στοιχείων του ανθρώπου. «Όταν ο Προσωπικός Αριθμός συνδεθεί με συστήματα που αναλύουν οικονομικά, ασφαλιστικά, φορολογικά, ιατρικά και διοικητικά δεδομένα, δημιουργείται ένας ψηφιακός φάκελος με πρωτοφανή δύναμη», ανέφερε.
Η βουλευτής υπενθύμισε και την υπόθεση Predator, επισημαίνοντας ότι η χώρα έχει ήδη δει πόσο βαθιά μπορεί να εισχωρήσει ένα λογισμικό στην ιδιωτική ζωή και πόσο δύσκολα αποκαλύπτεται ποιος το αγόρασε, ποιος το χειρίστηκε και ποιος έδωσε εντολές. Με αυτή την εμπειρία, όπως είπε, η κυβέρνηση ζητά σήμερα να παραδοθούν ακόμη περισσότερα δεδομένα σε ακόμη ισχυρότερα συστήματα.
«Το δυστοπικό κράτος μπορεί να εμφανιστεί αθόρυβα», προειδοποίησε, περιγράφοντας ειδοποιήσεις για διακοπή επιδομάτων, απορρίψεις αιτήσεων, φορολογικούς ελέγχους, λανθασμένες αναγνωρίσεις προσώπων και βαθμολογίες κινδύνου που ο πολίτης δεν θα βλέπει ποτέ.
Η ΝΙΚΗ, όπως υπογράμμισε, ζητά κάθε δυσμενής απόφαση να εξετάζεται και να υπογράφεται από άνθρωπο, ο πολίτης να ενημερώνεται για τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης στην υπόθεσή του, να γνωρίζει τα βασικά κριτήρια της απόφασης και να μπορεί να προσφεύγει άμεσα σε πραγματικό υπάλληλο. Παράλληλα, ζητά δημόσιο μητρώο των συστημάτων, σαφή ευθύνη για κάθε λάθος, αυστηρή προστασία παιδιών, ηλικιωμένων, αναπήρων και οικονομικά αδύναμων, απαγόρευση κάθε κοινωνικής βαθμολόγησης και ουσιαστικό περιορισμό της βιομετρικής παρακολούθησης.
Κλείνοντας, η κ. Κουρουπάκη ξεκαθάρισε ότι η ΝΙΚΗ καταψηφίζει το νομοσχέδιο, υπερασπιζόμενη την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την προσωπική ελευθερία, την οικογένεια, την εργασία και την εθνική κυριαρχία απέναντι σε κάθε σύστημα που συγκεντρώνει δύναμη χωρίς πραγματική ευθύνη.
Δείτε εδώ την δευτερολογία της κ. Κουρουπάκη: