Γεννημένος στόν Πειραιᾶ τό 1927, μέ καταγωγή ἀπό τήν Καππαδοκία, ἔζησε ἀπό μικρός τό τραῦμα τοῦ ξεριζωμοῦ. Μεγάλωσε στίς Ἠνωμένες Πολιτείες, σπούδασε θεολογία στό Yale καί στό Harvard καί ὑπηρέτησε ὡς καθηγητής Δογματικῆς στήν Θεολογική Σχολή τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ὅμως ἡ σημασία του δέν ἐξαντλεῖται στό βιογραφικό του.
Ὁ Ἰωάννης Ρωμανίδης ἦταν ἕνα πνευματικό γεγονός. Ἦταν τόσο σημαντική ἡ προσωπικότητα και ἡ προσφορά του πού ὁ π. Γεώργιος Μεταλληνός συνήθιζε να λέει ὃτι γιά τήν ἱστορία τῆς νεώτερης θεολογίας μας καί τῆς ἐθνικῆς μας αὐτογνωσίας, μποροῦμε νά μιλᾶμε γιά τήν πρό Ρωμανίδη καί τήν μετά Ρωμανίδη ἐποχή.
Δέν ἔκανε ἀπλῶς ἀκαδημαϊκή θεολογία. Ἔθεσε ὑπό ἀμφισβήτηση ὅλο τό δυτικό σχῆμα μέ τό ὁποῖο μάθαμε νά διαβάζουμε τήν ἱστορία καί τήν πίστη μας. Ἔδειξε ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία δέν εἶναι μία «ἀνατολική ἐκδοχή τοῦ χριστιανισμοῦ», ἀλλά ἡ ἐμπειρία τῆς θεραπείας τοῦ ἀνθρώπου.
Ὅτι τό δόγμα δέν εἶναι φιλοσοφία· εἶναι ἰατρική.
Ὅτι ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι θρησκεία· εἶναι θεραπευτήριο.
Ὅτι ἡ Ρωμηοσύνη δέν εἶναι ἕνα ἐθνικό ἀπολίθωμα· εἶναι ἕνας τρόπος ὑπάρξεως.
Διαβάστε τό βιβλίο του «Τό Προπατορικό Ἁμάρτημα».
Ἔσπασε τό ψευτοδίλημμα «Βυζάντιο ἤ Ἑλλάδα». Ἀποκάλυψε ὅτι οἱ πρόγονοί μας ἦταν οἱ Ρωμαῖοι τῆς Νέας Ρώμης/Κωνσταντινούπολης, ἦταν οἱ Ρωμηοί καί ὅτι το θεμέλιο τῆς ταυτότητάς μας ἐκκλησιαστικῆς καί πολιτισμικῆς ἦταν ἡ Ρωμανία. Ὄχι ὡς ρομαντική ἀνάμνηση, ἀλλά ὡς ἱστορική πραγματικότητα.
Διαβάστε τό βιβλίο του «Ρωμηοσύνη – Ρωμανία – Ρούμελη».
Μίλησε γιά τήν ἡσυχαστική παράδοση ὡς τόν πυρήνα τοῦ πολιτισμοῦ μας. Ἐπανέφερε τόν Ἅγιο Γρηγόριο Παλαμᾶ ἀπό τό περιθώριο στό κέντρο. Ἀνέδειξε τήν σύγκρουση Ρωμανίας καί Φραγκίας ὡς τό κλειδί γιά νά κατανοήσουμε τήν νεώτερη ἱστορία μας.
Γι’ αὐτό καί ἡ σκέψη του ἐνοχλεῖ. Διότι ἀνατρέπει ὅσα θεωρήσαμε «αὐτονόητα» τούς τελευταίους δύο αἰῶνες.
Ὁ Ρωμανίδης μᾶς θύμισε ὅτι ἡ κρίση μας δέν εἶναι μόνο πολιτική ἤ οἰκονομική. Εἶναι κρίση ταυτότητος. Καί ὅτι ἡ ἀπάντηση δέν βρίσκεται στήν μίμηση τῆς Δύσεως, ἀλλά στήν ἐπανεύρεση τοῦ ρωμαίικου τρόπου.
Ἄν θέλουμε νά μιλήσουμε σοβαρά γιά ἀναγέννηση, ἄν θέλουμε νά μιλήσουμε γιά Νέα Ρωμανία, ὀφείλουμε νά κατανοήσουμε τί ἔλεγε ὁ Ἰωάννης Ρωμανίδης.
Διότι μᾶς ἔδειξε ὅτι ἡ Ρωμηοσύνη δέν εἶναι νοσταλγία. Εἶναι μέλλον.
Καί ὅπως θά ἔλεγε καί ὁ ἴδιος, τό ζήτημα δέν εἶναι νά γίνουμε «καλύτεροι Δυτικοί». Τό ζήτημα εἶναι νά γίνουμε αὐτό ποὺ εἴμαστε.
Ἡ Ρωμανία ξανά!
Ἰωάννης Κων. Νεονάκης
Ἐπικεφαλῆς Θεματικῆς Ὀμάδας Ρωμηοσύνης τῆς ΝΙΚΗΣ