Μετωπική επίθεση στην κυβερνητική πολιτική για το ιδιωτικό χρέος, τα funds, τους servicers και τους πλειστηριασμούς εξαπέλυσε από το βήμα της Ολομέλειας ο βουλευτής Β2΄ Δυτικού Τομέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ, Ανδρέας Βορύλλας, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την εποπτεία των υπό διαχείριση απαιτήσεων, την προστασία των συνεπών οφειλετών και τη φορολογική μεταχείριση των κρυπτοστοιχείων.
Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ αμφισβήτησε ευθέως τον κυβερνητικό ισχυρισμό περί ενισχυμένης προστασίας των δανειοληπτών, επισημαίνοντας ότι οι επιμέρους παρεμβάσεις αφήνουν ανέπαφη την τεράστια ανισορροπία ισχύος ανάμεσα στον πολίτη και τους διαχειριστές απαιτήσεων. «Η κυβέρνηση παρουσιάζει ένα νομοσχέδιο προστασίας, όμως δεν θωρακίζει τον δανειολήπτη απέναντι στους διαχειριστές», τόνισε, ξεκαθαρίζοντας από την αρχή το βασικό σημείο σύγκρουσης της ΝΙΚΗΣ με το κυβερνητικό πλαίσιο.
Ο Ανδρέας Βορύλλας έθεσε στο επίκεντρο το ιδιωτικό χρέος, χαρακτηρίζοντάς το μόνιμο μηχανισμό οικονομικής και κοινωνικής ομηρίας. Υπενθύμισε ότι το συνολικό ιδιωτικό χρέος από 334,1 δισ. ευρώ το 2017 ανήλθε σε 373,3 δισ. ευρώ το 2023, σε 392,8 δισ. ευρώ το 2024 και περίπου σε 417 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025, φθάνοντας στο 168% του ΑΕΠ. Όπως τόνισε, το πρόβλημα αποτυπώνεται με ακόμη μεγαλύτερη ένταση στις ληξιπρόθεσμες και μη εξυπηρετούμενες οφειλές, που συνθλίβουν νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις.
«Η μεταβίβαση αλλάζει τον πιστωτή, όχι τη δυνατότητα της αποπληρωμής», σημείωσε, περιγράφοντας την ουσία της διαφωνίας της ΝΙΚΗΣ με το μοντέλο διαχείρισης των κόκκινων δανείων. Κατά τον ίδιο, η εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών έχει περιορισμένη κοινωνική αξία όταν η ίδια απαίτηση συνεχίζει να βαραίνει τον οφειλέτη με νέο δικαιούχο και νέο διαχειριστή. Ζήτησε σαφή κατανομή ευθύνης ανάμεσα σε fund και servicer, ώστε ο πολίτης να γνωρίζει ποιος αποφασίζει για τη ρύθμιση, ποιος υπολογίζει τις χρεώσεις και ποιος ευθύνεται για κάθε παράβαση. «Η εταιρική πολυπλοκότητα δεν μπορεί να διαχέει την ευθύνη», υπογράμμισε.
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε απέναντι στην εποπτεία της αγοράς από την Τράπεζα της Ελλάδος. Υπενθύμισε ότι στην Επιτροπή η ΝΙΚΗ ζήτησε αναλυτικά στοιχεία τριετίας για ελέγχους, παραβάσεις, κυρώσεις και επαλήθευση συμμόρφωσης, χωρίς να λάβει τον συγκεκριμένο απολογισμό που ζήτησε. «Η διακήρυξη αυστηρότητας δεν καλύπτει αυτό το κενό», είπε προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου, ζητώντας συγκρίσιμα στοιχεία για ρυθμίσεις που διατηρούνται, αιτήματα που απορρίπτονται, παράπονα που επιλύονται και χρεώσεις που διορθώνονται.
Ο βουλευτής της ΝΙΚΗΣ υπογράμμισε ότι κάθε κύρωση πρέπει να συνοδεύεται από πραγματική αποκατάσταση του πολίτη, επιστροφή αχρεωστήτως εισπραχθέντων ποσών όπου συντρέχουν οι προϋποθέσεις και κλιμάκωση εποπτικών μέτρων σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων παραβάσεων. Ζήτησε ακόμη πλήρη φάκελο οφειλής μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες όταν βρίσκεται σε εξέλιξη προθεσμία δικαστικής προστασίας, επισημαίνοντας ότι οι 45 ημέρες για τη χορήγηση στοιχείων μπορούν να εξαντλήσουν τον χρόνο που διαθέτει ο πολίτης για να υπερασπιστεί την περιουσία του.
Σκληρή ήταν η κριτική του και για τον επανυπολογισμό απαιτήσεων. Ο Ανδρέας Βορύλλας έκρινε υπερβολικά υψηλό το ανώτατο όριο που μπορεί να προκύψει για έναν ήδη υπερχρεωμένο δανειολήπτη και ζήτησε επαληθεύσιμη βάση υπολογισμού, χωρίς κρυφές κεφαλαιοποιήσεις και χωρίς επιβάρυνση του πολίτη εξαιτίας ελλιπών στοιχείων. Η ΝΙΚΗ, όπως ανέφερε, προτείνει ειδικό κανόνα για μεταβιβασμένες απαιτήσεις, ώστε το συνολικό όριο να συνδέεται με το πραγματικό τίμημα απόκτησης που αναλογεί στο συγκεκριμένο δάνειο.
Στο ίδιο πλαίσιο επανέφερε την πρόταση νόμου της ΝΙΚΗΣ για δικαίωμα προτίμησης του δανειολήπτη πριν από τη μεταβίβαση απαίτησης σε τρίτο επενδυτή. «Η έκπτωση που αποδέχεται ο πιστωτής από τρίτον επενδυτή πρέπει να προσφέρεται προηγουμένως και στον άνθρωπο που βαρύνεται με το χρέος», τόνισε. Η πρόταση, σύμφωνα με τον ίδιο, καλύπτει φυσικά πρόσωπα και πολύ μικρές επιχειρήσεις, με ιδιαίτερη μέριμνα για την κύρια κατοικία. «Η οικονομικά ισοδύναμη πρόταση του οφειλέτη αξιολογείται όπως η προσφορά του τρίτου», πρόσθεσε και κάλεσε τον Υπουργό να ενσωματώσει τη δυνατότητα οριστικής εξόδου από το χρέος πριν από τη μεταβίβαση: «Θα σωθούν πολλά σπίτια».
Ο Ανδρέας Βορύλλας στάθηκε ιδιαίτερα στις προθεσμίες πριν από πλειστηριασμό. Χαρακτήρισε την ειδική ελάχιστη προθεσμία των πέντε εργάσιμων ημερών εξαιρετικά στενή για τον έλεγχο μιας σύνθετης οφειλής και απαίτησε προσβάσιμη δικαστική προστασία πριν από την απώλεια της περιουσίας. Η φράση του συμπύκνωσε την κριτική της ΝΙΚΗΣ: «Το πρόστιμο δεν επαναφέρει αυτομάτως την οικογένεια στο σπίτι της». Ζήτησε επίσης δεσμευτική απαλλαγή των ευάλωτων από προκαταβολές που αδυνατούν αποδεδειγμένα να καταβάλουν και βιώσιμες λύσεις χωρίς νέα οικονομικά εμπόδια.
Αναφέρθηκε ακόμη στο απόθεμα ακινήτων που βρίσκεται σε τράπεζες και servicers, καταθέτοντας στα πρακτικά δημοσίευμα για περίπου 15.000 κατοικίες. Επισήμανε ότι η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει τη συνολική εικόνα και συγκεκριμένο σχέδιο για την επιστροφή αυτών των ακινήτων στην αγορά. Πρότεινε υποχρεωτική απογραφή κυριότητας, κατάστασης και γεωγραφικής κατανομής, ενιαίο ψηφιακό φάκελο, παράλληλους ελέγχους και δεσμευτικές διοικητικές προθεσμίες για την άρση νομικών και πολεοδομικών εκκρεμοτήτων.
Ιδιαίτερη πολιτική ένταση προκάλεσε η αναφορά του στο άρθρο 23, το οποίο αποσύρθηκε μετά τις έντονες αντιδράσεις του δικηγορικού κόσμου. «Αποσύρθηκε άρον άρον, αφού αυτοί που το συνέταξαν πιάστηκαν, όπως λέει ο λαός μας, με τη γίδα στην πλάτη», ανέφερε. Αμέσως έθεσε το ζήτημα της αντίστοιχης πρόβλεψης του άρθρου 27 παρ. 3 του ν. 4738/2020 για τη συμφωνία αναδιάρθρωσης στον εξωδικαστικό μηχανισμό, η οποία εξακολουθεί να ισχύει. Η ΝΙΚΗ ζήτησε την κατάργησή της, επισημαίνοντας ότι η απόσυρση του άρθρου 23 αφήνει ενεργό έναν αντίστοιχο μηχανισμό για άλλους δανειολήπτες.
Για τα κόκκινα αγροτικά δάνεια, ο βουλευτής ζήτησε ολοκληρωμένη ειδική ρύθμιση, με επαλήθευση κεφαλαίου και καταβολών, μείωση επιβαρύνσεων, τεκμηριωμένη διαγραφή κεφαλαίου όπου απαιτείται, δόσεις προσαρμοσμένες στον παραγωγικό κύκλο και περίοδο χάριτος μετά από καταστροφές. Έθεσε επίσης θέμα προσωρινής προστασίας της αναγκαίας παραγωγικής περιουσίας όσο εξετάζεται πλήρης αίτηση ρύθμισης.
Στο σκέλος των κρυπτοστοιχείων, η ΝΙΚΗ δήλωσε ότι θα υπερψηφίσει τη φορολόγηση των πραγματικών κερδών, την οποία έχει ζητήσει επανειλημμένα, ζητώντας ταυτόχρονα σαφείς κανόνες για την τιμή κτήσης, τις αποδόσεις από δανεισμό, παροχή ρευστότητας και staking, τις ανταλλαγές, τις μεταφορές μεταξύ ιδίων πορτοφολιών και την αποφυγή διπλής φορολόγησης. Ο Ανδρέας Βορύλλας επέμεινε ότι ο φορολογούμενος και ο λογιστής πρέπει να έχουν σαφές πλαίσιο πριν κληθούν να το εφαρμόσουν.
Θετική ήταν η στάση της ΝΙΚΗΣ στη λογιστική μεταρρύθμιση της Γενικής Κυβέρνησης και στη ρύθμιση των 120 δόσεων, την οποία ο βουλευτής συνέδεσε με πάγια θέση του κόμματος για αποπληρωμή χρεών με όρους συμβατούς προς το πραγματικό εισόδημα. Ζήτησε χαμηλότερο επιτόκιο, κοντά στο 4%, επέκταση της ρύθμισης και σε οφειλές του 2025, πλήρη ενημέρωση για το συνολικό κόστος και περιθώριο θεραπείας σε περίπτωση πρόσκαιρης αδυναμίας.
Κλείνοντας, ο Ανδρέας Βορύλλας ξεκαθάρισε τη στάση της ΝΙΚΗΣ: καταψήφιση των άρθρων που αφορούν το πλαίσιο προστασίας απέναντι στους διαχειριστές, επειδή αφήνουν τον οικονομικά ασθενέστερο να διεκδικεί μόνος του τα δικαιώματά του, με κόστος και ασφυκτικές προθεσμίες, και υπερψήφιση των διατάξεων για τη φορολόγηση των κρυπτοστοιχείων, τη λογιστική μεταρρύθμιση, τις 120 δόσεις και τις τροπολογίες. «Η επιλογή μας στηρίζεται στις διαχρονικές θέσεις της ΝΙΚΗΣ και στην αξιολόγηση κάθε ρύθμισης», κατέληξε.