Σπάνια ιστορικά ντοκουμέντα, προσωπικά αντικείμενα προσφύγων, εκκλησιαστικά κειμήλια και μαρτυρίες από τον ξεριζωμό του 1922 συνθέτουν μια συγκλονιστική διαδρομή στην ιστορία του Μικρασιατικού Ελληνισμού. Αυτή την πολύτιμη ιστορική κληρονομιά γνώρισε από κοντά η βουλευτής Β1΄ Βόρειου Τομέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ, Ασπασία Κουρουπάκη, κατά την επίσκεψή της στην Ένωση Σπάρτης Μικράς Ασίας, στη Νέα Ιωνία.
Εκεί την υποδέχθηκε ο πρόεδρος της Ένωσης, Σταύρος Παπαγερασίμου, μαζί με μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, και την ξενάγησε στους χώρους του Πνευματικού Κέντρου, παρουσιάζοντας μια ιστορία που ξεκινά από τη Σπάρτη της Πισιδίας και συνεχίζεται στις προσφυγικές γειτονιές της Νέας Ιωνίας.
Στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο, η βουλευτής της ΝΙΚΗΣ είχε την ευκαιρία να δει από κοντά αυθεντικά αντικείμενα που οι πρόσφυγες κατάφεραν να μεταφέρουν μαζί τους, εγκαταλείποντας τις πατρογονικές τους εστίες. Βαπτιστικά πιστοποιητικά, παλαιά χειρόγραφα, υφαντά, παραδοσιακές φορεσιές και οικογενειακά ενθυμήματα αποκαλύπτουν άγνωστες πλευρές της ζωής των Ελλήνων της Μικράς Ασίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον καθοριστικό ρόλο των ιερέων και επιφανών προσωπικοτήτων της προσφυγικής κοινότητας στη διάσωση του πληθυσμού και στην εγκατάστασή του στην Ελλάδα. Μέσα από τις αφηγήσεις του κ. Παπαγερασίμου αναδείχθηκαν οι συνθήκες υπό τις οποίες οικογένειες, ηλικιωμένοι και παιδιά αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, αναζητώντας ασφάλεια και μια νέα αρχή.
Η ξενάγηση συνεχίστηκε με την παρουσίαση της δημιουργίας των πρώτων προσφυγικών κατοικιών στη Νέα Ιωνία, όταν μια σχεδόν ακατοίκητη περιοχή μετατράπηκε σταδιακά σε έναν ζωντανό οικισμό, χάρη στην εργατικότητα και την επιμονή των Μικρασιατών. Οι πρόσφυγες έφεραν μαζί τους τις τέχνες, τα επαγγέλματα, την επιχειρηματικότητα, τις παραδόσεις και την ορθόδοξη πίστη τους, διαμορφώνοντας σε μεγάλο βαθμό την κοινωνική και πολιτιστική φυσιογνωμία της περιοχής.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσίασε η βιβλιοθήκη της Ένωσης, με περισσότερες από 7.500 εκδόσεις, καθώς και η προσπάθεια συστηματικής καταγραφής και τεκμηρίωσης των ιστορικών συλλογών, για την οποία, σύμφωνα με την ενημέρωση της διοίκησης, έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Κατά τη συζήτηση εξετάστηκε επίσης η πορεία του ιστορικού σωματείου, το οποίο ιδρύθηκε το 1933 και συνεχίζει μέχρι σήμερα να αναπτύσσει πολιτιστικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες, κρατώντας ενεργή τη σχέση των νεότερων γενεών με τις ρίζες τους.
Η επίσκεψη της Ασπασίας Κουρουπάκη έφερε στο προσκήνιο την ανάγκη ουσιαστικής προστασίας και ανάδειξης των ιστορικών αρχείων και των κειμηλίων του προσφυγικού Ελληνισμού. Πρόκειται για τεκμήρια που καταγράφουν την παρουσία των Ελλήνων στη Μικρά Ασία, τις συνθήκες του βίαιου εκτοπισμού τους και τη συμβολή τους στη συγκρότηση της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας.
Η ΝΙΚΗ αναγνωρίζει τη σημασία της προσπάθειας που καταβάλλουν οι μικρασιατικοί σύλλογοι για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και την ανάδειξη του ελληνικού πολιτισμού. Η διάσωση των αρχείων, η συντήρηση των κειμηλίων και η πρόσβαση των νέων ανθρώπων σε αυτόν τον ιστορικό πλούτο αποτελούν ζητήματα που αξίζουν σταθερή θεσμική υποστήριξη και έμπρακτο ενδιαφέρον από την Πολιτεία.
