Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου είναι έργο εθνικής σημασίας. Ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου και αφορά άμεσα την άσκηση των δικαιωμάτων της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ύστερα από αλλεπάλληλες καθυστερήσεις, το ερώτημα είναι με ποιους όρους προχωρούν οι έρευνες και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη να διασφαλίσει την ολοκλήρωσή τους.
Η έκδοση των NAVTEX από την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία ανοίγει τον δρόμο για την επανέναρξη των ερευνών βυθού από το Abeille Marengo. Η Άγκυρα αντέδρασε με αντι-NAVTEX, επαναφέροντας την αξίωσή της να απαιτείται η συγκατάθεσή της για εργασίες σε θαλάσσιες περιοχές που η ίδια διεκδικεί.
Ακολούθησε το «όλα καλά» του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν. Το τι σημαίνει αυτή η αλλαγή τόνου θα φανεί στην πράξη, όταν το πλοίο κληθεί να εργαστεί στις περιοχές όπου η Τουρκία προβάλλει αξιώσεις.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Γαλλία φέρεται να διαβίβασε στην Άγκυρα ρηματική διακοίνωση για τις έρευνες. Τα σχετικά ρεπορτάζ περιγράφουν την επικοινωνία ως ενημέρωση για τις εργασίες και αναφέρουν ότι η γαλλική πλευρά διευκρίνισε πως η ενημέρωση αυτή δεν συνιστά αναγνώριση δικαιοδοσίας. Το ακριβές κείμενο της διακοίνωσης, ωστόσο, δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Η διάκριση ανάμεσα στην ενημέρωση και στο αίτημα συναίνεσης κρίνεται από το περιεχόμενο της επικοινωνίας και από τυχόν όρους που τέθηκαν για τη διεξαγωγή των ερευνών.
Στις 8 Νοεμβρίου, ο Πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία είναι οι αρμόδιες χώρες για την αδειοδότηση των ερευνών. Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει στη Βουλή και για τη γαλλική επικοινωνία με την Άγκυρα.
Γνώριζε εκ των προτέρων η Αθήνα το περιεχόμενο της φερόμενης ρηματικής διακοίνωσης και, αν ναι, το είχε εγκρίνει;
Ζητήθηκε με οποιονδήποτε τρόπο τουρκική συναίνεση;
Τέθηκαν ή έγιναν δεκτοί όροι που επηρεάζουν τη διαδρομή ή το πρόγραμμα των ερευνών;
Η υπόθεση του καλωδίου αναδεικνύει το ευρύτερο πρόβλημα των τουρκικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Η αντίκρουση του τουρκολιβυκού μνημονίου απαιτεί σταθερή διπλωματική δράση και συντονισμό με την Κυπριακή Δημοκρατία και τους εταίρους μας. Η ΝΙΚΗ ζητά να ασκήσει η Ελλάδα το δικαίωμά της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια, με άμεση εφαρμογή στην Κρήτη και συνολικό εθνικό σχεδιασμό.
Η πρόοδος θα κριθεί από την ανεμπόδιστη ολοκλήρωση των ερευνών σε όλη την προγραμματισμένη διαδρομή και από το αν θα ακολουθήσει δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα πόντισης. Η κυβέρνηση έχει την ευθύνη να διασφαλίσει, σε συντονισμό με την Κυπριακή Δημοκρατία, ότι το έργο θα προχωρήσει με πλήρη διαφύλαξη των δικαιωμάτων των δύο χωρών.
Η άσκηση αυτών των δικαιωμάτων δεν μπορεί να εξαρτάται από την έγκριση της Άγκυρας.
Τάσος Οικονομόπουλος
Βουλευτής Α΄ Ανατολικής Αττικής της ΝΙΚΗΣ