Το νέο αεροδρόμιο Ηρακλείου στο Καστέλι εξελίσσεται σε ένα πανάκριβο έργο, με τον λογαριασμό να διογκώνεται κατά εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και το Δημόσιο να αναλαμβάνει ολοένα μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής επιβάρυνσης. Οι ιδιώτες διατηρούν την πλειοψηφία και τον έλεγχο της εταιρείας παραχώρησης, την ώρα που οι φορολογούμενοι καλούνται να χρηματοδοτήσουν τις καθυστερήσεις και τις διαδοχικές ανατροπές του σχεδιασμού.
Η βουλευτής Β1΄ Βόρειου Τομέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ, Ασπασία Κουρουπάκη, είχε ήδη καταθέσει Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς επτά συναρμόδιους υπουργούς, ζητώντας πλήρη έλεγχο του έργου και την κατάθεση των κρίσιμων εγγράφων που αφορούν τις συμβάσεις, τις πρόσθετες δαπάνες και τις οικονομικές υποχρεώσεις του Δημοσίου.
Τα νεότερα στοιχεία επιβεβαιώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Realnews, ο κατασκευαστικός προϋπολογισμός των 625 εκατ. ευρώ έχει φτάσει στα 1,08 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 73%. Η πρόσθετη επιβάρυνση ανέρχεται σε περίπου 455 εκατ. ευρώ, με τον συνολικό λογαριασμό να πλησιάζει τα 1,2 δισ. ευρώ όταν συνυπολογιστεί το κόστος των συστημάτων αεροναυτιλίας.
Η αρχική οικονομική προσφορά της κοινοπραξίας προέβλεπε συνολικές χρήσεις κεφαλαίου ύψους 521,84 εκατ. ευρώ. Η πανδημία και η αναθεώρηση της δομημένης επιφάνειας ανέβασαν το ποσό στα 625 εκατ. ευρώ. Ακολούθησαν οι καθυστερήσεις, ο εντοπισμός αρχαιοτήτων και ο ανασχεδιασμός των οδικών συνδέσεων, με το έργο να μετατρέπεται σε ανοιχτό λογαριασμό για το δημόσιο ταμείο.
Οι πρόσθετες αποζημιώσεις και δαπάνες που συνδέονται με τη σύμβαση παραχώρησης έχουν ήδη φτάσει τα 444,3 εκατ. ευρώ. Τον Νοέμβριο του 2025 το αντίστοιχο ποσό ανερχόταν στα 363,8 εκατ. ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι μέσα σε λίγους μήνες προστέθηκαν περίπου 80 εκατ. ευρώ.
Το ποσό των 444,3 εκατ. ευρώ αφορά τις μέχρι σήμερα εγκεκριμένες επιβαρύνσεις και δεν θεωρείται τελικό. Η ολοκλήρωση του έργου έχει μετατεθεί για το 2028 και κάθε νέα παράταση μπορεί να ενεργοποιήσει πρόσθετες απαιτήσεις αποζημίωσης από την ιδιωτική κοινοπραξία. Άτυπες εκτιμήσεις που επικαλείται το δημοσίευμα ανεβάζουν το συνολικό ύψος των αποζημιώσεων ακόμη και στα 700 εκατ. ευρώ.
Στις πρόσθετες δαπάνες περιλαμβάνεται η κατασκευή σήραγγας μήκους τριών χιλιομέτρων στους οδικούς άξονες σύνδεσης του αεροδρομίου με τον ΒΟΑΚ, η οποία κρίθηκε αναγκαία μετά τον εντοπισμό σημαντικών αρχαιολογικών ευρημάτων. Το κόστος της σήραγγας υπολογίζεται περίπου στα 160 εκατ. ευρώ.
Μετά την αφαίρεση του κόστους της σήραγγας, απομένουν περίπου 284 εκατ. ευρώ που αφορούν αποζημιώσεις προς την ιδιωτική κοινοπραξία για την παράταση της κατασκευαστικής περιόδου, τη μετατόπιση της έναρξης λειτουργίας κατά 24 μήνες και τις επιπτώσεις της πανδημίας.
Η αρχική χρηματοδοτική συμβολή του Δημοσίου είχε οριστεί στα 180 εκατ. ευρώ και τα δεσμευμένα ίδια κεφάλαια της ιδιωτικής πλευράς στα 158,4 εκατ. ευρώ. Με την προσθήκη των 284 εκατ. ευρώ των αποζημιώσεων, η κρατική επιβάρυνση ανεβαίνει στα 464 εκατ. ευρώ, την ώρα που η ιδιωτική συμμετοχή με ίδια κεφάλαια παραμένει στα 158,4 εκατ. ευρώ.
Η αναλογία αποκαλύπτει ολόκληρη την κυβερνητική πολιτική για τα μεγάλα έργα. Για κάθε ένα ευρώ ιδιωτικών κεφαλαίων, το Δημόσιο έχει εισφέρει πλέον περίπου 2,93 ευρώ. Οι ιδιώτες εξακολουθούν να κατέχουν το 54,1% της εταιρείας παραχώρησης και το Δημόσιο περιορίζεται στο 45,9%.
Ο Έλληνας φορολογούμενος έχει μετατραπεί σε βασικό χρηματοδότη ενός έργου στο οποίο ο έλεγχος παραμένει στα χέρια της ιδιωτικής πλευράς. Οι καθυστερήσεις γεννούν νέες αποζημιώσεις, οι αποζημιώσεις αυξάνουν την κρατική συμμετοχή και η μετοχική ισορροπία παραμένει ανέγγιχτη.
Η Ασπασία Κουρουπάκη ζητεί να δοθεί στη δημοσιότητα ολόκληρος ο οικονομικός και συμβατικός φάκελος του έργου, να παρουσιαστούν οι αποφάσεις που οδήγησαν στις πρόσθετες επιβαρύνσεις και να προσδιοριστούν οι ευθύνες για κάθε καθυστέρηση. Ζητεί επίσης σαφή ενημέρωση για τις απαιτήσεις που παραμένουν σε εκκρεμότητα και για τον κίνδυνο νέων αποζημιώσεων μέχρι την ολοκλήρωση του αεροδρομίου.
Η σημασία του νέου αεροδρομίου για την Κρήτη επιβάλλει απόλυτη διαφάνεια και αυστηρό έλεγχο κάθε δημόσιας δαπάνης. Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει πώς ένα έργο των 625 εκατ. ευρώ έφτασε στα 1,08 δισ. ευρώ, ποιοι εισπράττουν τα πρόσθετα ποσά και πόσα ακόμη εκατομμύρια σκοπεύει να φορτώσει στους πολίτες μέχρι το 2028.
Loading Viewer...