Ένας υποτιθέμενος ισχυρός αλλά αποδεδειγμένα δειλός, ένας ασθενής αλλά θαρραλέος και ένας πολύ ισχυρός και ατρόμητος συναντήθηκαν στα Ιεροσόλυμα. Αντικείμενο της συνάντησης αποτέλεσαν ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας, ενέργειας και γεωπολιτικής συνεργασίας. Η τριμερής Ισραήλ – Ελλάδας – Κύπρου αποτελεί σχήμα συντονισμού στην Ανατολική Μεσόγειο το οποίο διεμβολίζει αφενός το ιδεολόγημα της “γαλάζιας πατρίδας” και αφετέρου το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Όλα αυτά αποτελούν, δυστυχώς, το περίβλημα και όχι την ουσία μιας πραγματικότητας που συνορεύει με την αθλιότητα. Πρόκειται για μία πραγματικότητα που δεν διαφεύγει της προσοχής κανενός και ιδίως της Τουρκίας της οποίας τα συμφέροντα υποτίθεται ότι θέτει σε κίνδυνο η τριμερής.
Ο πρώτος των εταίρων, ο κ. Μητσοτάκης, κομπάζει για τα εξαγγελλόμενα ή υλοποιούμενα εξοπλιστικά του προγράμματα αλλά δεν προτίθεται να πατήσει ποτέ τη σκανδάλη, ακόμη κι’ αν οι Τούρκοι φθάσουν να πίνουν καφέ στην Ακρόπολη. Προφασίζεται τη συμφωνία καλής γειτονίας των Αθηνών – την οποία φροντίζει να τηρεί απαρεγκλίτως – και οχυρώνεται πίσω από τον Νετανιάχου για να μην προκαλέσει ούτε κατ’ ελάχιστον την μήνι του Ερντογάν.
Ο δεύτερος, ο κ. Χριστοδουλίδης, έχει προ πολλού απελπιστεί από την Αθήνα και, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις συνεχείς τουρκικές προκλήσεις, τοποθέτησε όλα του τα αυγά στο ισραηλινό καλάθι αποδεχόμενος, ως φαίνεται, σχέση δορυφόρου προς το Τελ-Αβίβ υπό τον όρο διασφάλισης της κυπριακής εθνικής ανεξαρτησίας. Η πρόσφατη υπογραφή συμφωνίας ΑΟΖ με το Λίβανο και η τοποθέτηση ισχυρών ισραηλινών αντιαεροπορικών συστημάτων στη μεγαλόνησο, κατατείνουν προς αυτή την κατεύθυνση που προϋποθέτει ωμό αλλά υγιή ρεαλισμό.
Ο τρίτος τέλος, ο κ. Νετανιάχου, μέσω Λευκωσίας και Αθηνών, επιτυγχάνει τον περιπόθητο διάδρομο προς την Ευρώπη, αποκτά το επιζητούμενο επί δεκαετίες από το Ισραήλ στρατηγικό βάθος και αποκλείει ουσιαστικά από την πρόσβαση στην Ανατ. Μεσόγειο, τον τελευταίο αντίπαλό του στη Μέση Ανατολή, την Τουρκία. Υπάρχει συνεπώς ταύτιση συμφερόντων, θεμελιωμένη πάνω στη βάση της αντίθεσης με τον τουρκικό αναθεωρητισμό/επεκτατισμό και σ’ εκείνη του ισραηλινού ξίφους.
Ωστόσο, η ταύτιση αυτή φαίνεται πρόσκαιρη και αβέβαιης συνέχειας στο βάθος του χρόνου. Το βάρος της τριμερούς σχέσης πέφτει εκ των πραγμάτων στους ώμους του κ. Νετανιάχου ο οποίος από τη μια πρέπει να θωρακίσει το – ανύπαρκτο – σθένος του κ. Μητσοτάκη και από την άλλη να ενισχύσει την κυπριακή αδυναμία. Φαίνεται από την κενή κομπορρημοσύνη του Έλληνα ΠΘ, ότι ο Παναγιώτης Κονδύλης του είναι άγνωστος ενώ, ο Ισραηλινός ομόλογός του, ακόμη και αν δεν τον έχει διαβάσει, γνωρίζει εκ πείρας τα γραφόμενά του.
Ο μεγάλος φιλόσοφος σημειώνει: “Η αξία των συμμάχων σου για σένα είναι ίση με τη δική σου αξία για τους συμμάχους σου”. Ποια να είναι άραγε η αξία του κ. Μητσοτάκη για τον κ. Νετανιάχου;
Είτε αυτοτελώς, είτε με αμερικανική παρέμβαση, είτε τέλος χάρις στην αλλαγή σκηνικού στα τουρκικά πολιτικά πράγματα, το μέλλον μας επιφυλάσσει μία βέβαιη τουρκο-ισραηλινή προσέγγιση έστω και ως κάποιας μορφής συμβιβασμό αντιθέτων απόψεων, βλέψεων και συμφερόντων. Ίσως τότε στο τιμόνι της Ελλάδας να μην βρίσκεται ο κ. Μητσοτάκης, κάτι που βεβαίως όλοι ευχόμεθα, αλλά ο οποιοσδήποτε διάδοχός του καλά θα έκανε να υπολογίζει μεν σοβαρά την τριμερή συνεργασία (εφόσον ακόμη υφίσταται τέτοιο σχήμα) αλλά δεν θα έπρεπε να κτίζει πάνω της.
Είναι πέραν πάσης αμφιβολίας βέβαιο ότι οι οποιοιδήποτε φίλοι, εταίροι ή σύμμαχοι θα σπεύσουν σε βοήθειά σου μόνο όταν διαπιστώσουν ότι είσαι αποφασισμένος να διαφεντέψεις το σπιτικό σου με ή χωρίς την παρέμβασή τους. Τότε μόνο μετράς στην υπόληψή τους και μόνο τότε σε θεωρούν άξιο για να καθίσουν στο τραπέζι μαζί σου.
Ο περίτρομος Μητσοτάκης, ο διαρκώς υποχωρών και ενδίδων, δεν φαίνεται να είναι ικανός να εμπνεύσει αξιοπιστία και αποφασιστικότητα σε οποιοδήποτε φίλο ή εταίρο της χώρας μας. Συνεπώς, αντιλαμβανόμενοι τη σημασία της τριμερούς συνεργασίας με Κύπρο κα Ισραήλ, “κρατάμε μικρό καλάθι” εις ό,τι αφορά τις επιδόσεις του κ. Μητσοτάκη και του περιβάλλοντός του στην εφαρμογή της.
Θεόδωρος Καμαρινός
Διπλωματικός Σύμβουλος Προέδρου ΝΙΚΗΣ