Η Ευρωπαία εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών δεν θύμισε την Πυθία. Μίλησε καθαρά για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και για την ασυλία που επιδιώκουν να απολαμβάνουν ορισμένοι στην Ελλάδα σε υποθέσεις που δεν επιδέχονται αμφισβήτηση από την κοινή λογική.
Έδειξε ότι διαθέτει ακόμη σημαντικά στοιχεία για την υπόθεση αλλά και για άλλες που αφορούν τη χώρα. Δεν απέφυγε την ευθεία τοποθέτηση και αναφέρθηκε με σαφήνεια σε φαινόμενα νεποτισμού που διαπερνούν την πολιτική ζωή, την ώρα που η κυβέρνηση κινείται σε διαφορετική ατζέντα. Το βέβαιο είναι ότι συνεχίζει το έργο της και κάποιοι έχουν λόγους να ανησυχούν.
Οι παρεμβάσεις της δεν ήταν γενικόλογες. Ήταν συγκεκριμένες και με σαφές πολιτικό βάρος. Όταν δηλώνει ότι «δεν θα με πείσει κανείς ότι η απάτη αποτελεί μέρος της δουλειάς ενός πολιτικού», πρόκειται για ευθεία καταγγελία μιας αντίληψης που επιχειρεί να εμφανίσει την παραβατικότητα ως στοιχείο της εξουσίας. Αυτή η αντίληψη έχει πολιτική έκφραση και συγκεκριμένες ευθύνες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η αναφορά της στο ελληνικό πλαίσιο αντιμετώπισης της απάτης. «Αν κάποιος διαπράξει απάτη στην Ελλάδα, επιστρέφει τα χρήματα και μένει ελεύθερος». Η διατύπωση αυτή αποτυπώνει τη στρέβλωση του κράτους δικαίου. Δεν πρόκειται για απλό νομικό κενό αλλά για επιλογή που έχει διαμορφωθεί διαχρονικά, όπου η διαφθορά αντιμετωπίζεται ως διαχειρίσιμη παρέκκλιση και όχι ως πλήγμα στη δημοκρατία. Όσο αυτή η λογική παραμένει, οι αναφορές στη διαφάνεια χάνουν την ουσία τους.
Χαρακτήρισε τις επιθέσεις προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αντιπερισπασμό. Η λέξη περιγράφει μια γνώριμη πρακτική, όπου αντί για απαντήσεις επί της ουσίας η συζήτηση μετατοπίζεται στην αξιοπιστία όσων διερευνούν τις υποθέσεις. Η κυβέρνηση, με αιχμή δηλώσεις όπως αυτές του Υπουργού Υγείας, φαίνεται να ακολουθεί αυτή τη γραμμή. Σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο θεσμικής λογοδοσίας τέτοιες επιλογές αξιολογούνται αυστηρά.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναφορά της σε έγκλημα, νεποτισμό και πελατειακές σχέσεις. Οι όροι αυτοί συγκροτούν ένα συνολικό πλαίσιο που υπερβαίνει μια μεμονωμένη υπόθεση και αφορά τον τρόπο άσκησης της εξουσίας. Όταν ένας ευρωπαϊκός θεσμός χρησιμοποιεί τέτοιες διατυπώσεις, πρόκειται για ζήτημα αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος.
Η επισήμανση ότι δεν υπάρχει καθαρή χώρα έχει σαφή πολιτική διάσταση. Δεν λειτουργεί ως συμψηφισμός αλλά ως μέτρο σύγκρισης. Η διαφορά εντοπίζεται στον τρόπο αντιμετώπισης της διαφθοράς. Εκεί κρίνεται η ποιότητα της διακυβέρνησης και της δημοκρατίας. Η εικόνα που διαμορφώνεται για την Ελλάδα δημιουργεί ερωτήματα.
Το πολιτικό συμπέρασμα είναι συγκεκριμένο. Οι δηλώσεις της Κοβέσι δεν συνιστούν επίθεση προς τη χώρα. Αποτελούν προειδοποίηση προς ένα πολιτικό σύστημα που δοκιμάζεται. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η κυβέρνηση μπορεί ή θέλει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της συγκυρίας.
Ανδρέας Βορύλλας
Βουλευτής Β2 Δυτικού Τομέα Αθηνών με τη ΝΙΚΗ