Στὴ σύγχρονη Δύση παρατηρεῖται ἕνα φαινόμενο ἐνδιαφέρον καὶ ἀποκαλυπτικό. Μετὰ ἀπὸ δεκαετίες ἀκραίου φιλελευθερισμοῦ, ἀτομοκεντρισμοῦ καὶ διαλύσεως κάθε παραδόσεως, ἀρχίζει νὰ ἀναδύεται ἕνας νέος στοχασμός, ποὺ ὀνομάζεται «μεταφιλελευθερισμός» (Post-liberalism). Κύριοι ἐκπρόσωποί του μεταξύ ἄλλων εἶναι, οἱ Patrick Deneen, John Milbank καὶ Alasdair MacIntyre.
Οἱ ἴδιοι οἱ δυτικοὶ διανοητές παραδέχονται πλέον ὅτι: ἡ κοινωνία χωρὶς ἠθικὸ δεσμό, χωρὶς κοινότητα, χωρὶς ἱερὸ κέντρο, καταρρέει. Ὁ ἄνθρωπος, ὅταν θεοποιεῖ τὸ ἄτομο, χάνει τὸ νόημα. Ἡ ἐλευθερία δὲν μπορεῖ νὰ διατηρηθεῖ σὲ μία κοινωνία ποὺ ἔχει διαλύσει κάθε ἠθικὸ δεσμό, κάθε παράδοση καὶ κάθε ἱερὸ κύτταρο, ὅπως ἡ οἰκογένεια. Ὁ φιλελευθερισμός, στὴν προσπάθειά του νὰ ἀπελευθερώσει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὶς ρίζες του, τὸν ἄφησε ἀνυπεράσπιστο, σὲ μία ζωή χωρὶς οὐσιαστικὸ νόημα.
Αὐτὸ ποὺ ἡ Δύση (Εὐρώπη καὶ εὐρωγενὴς κόσμος) βαπτίζει σήμερα «μεταφιλελευθερισμό» δὲν εἶναι μία νέα σοφία. Εἶναι ἡ ἀμήχανη παραδοχὴ τῆς ἀποτυχίας της. Ἀφοῦ διέλυσε τὴν κοινότητα, τὴν οἰκογένεια καὶ τὴν πίστη, ἀναζητεῖ τώρα – ἔστω καὶ ἀσυνείδητα – οὐσιαστικά τὶς ρωμαίικες ρίζες της, τις ὁποῖες ἀπώλεσε στο πέρασμα τῶν αἰώνων κυρίως ὑπό το βάρος καταρχήν τῆς Φραγκοσύνης και τῆς συνακόλουθης Παποσύνης. Ἀναζητεῖ τὶς ρίζες ποὺ ἐμεῖς γνωρίζουμε ἐδῶ καὶ αἰῶνες ὡς Ρωμηοσύνη. Ἡ Ρωμηοσύνη δὲν εἶναι ἰδεολογία οὔτε πολιτικὸ ρεύμα, ἀλλὰ ὁ ζωντανὸς τρόπος ὑπάρξεως τοῦ Γένους μας.
Γιὰ τὴν Ρωμηοσύνη, ἡ ἐλευθερία δὲν εἶναι ἀσυδοσία, ἀλλὰ ἀρετὴ καὶ κάθαρση τῆς καρδιᾶς. Εἶναι ἀπελευθέρωση ἀπὸ τὰ πάθη. Εἶναι καρπὸς ἀσκητικῆς ζωῆς καὶ θείας Χάριτος. Δὲν εἶναι ἡ ἄρση κάθε ὁρίου, ἀλλὰ ἡ ἐκούσια αὐτοδέσμευση τοῦ ἀνθρώπου στὸ καλό. Αὐτὸ ποὺ σήμερα οἱ δυτικοὶ στοχαστὲς ἀνακαλύπτουν ὡς ἀνάγκη «ἠθικοῦ πλαισίου» καὶ αὐτοσυγκρατήσεως, ἡ παράδοσή μας τὸ ζεῖ αἰῶνες ὡς φιλοτιμία, ὡς τὴν ἐσωτερικὴ ὁρμὴ τοῦ ἀνθρώπου νὰ πράττει τὸ σωστὸ ὄχι ἀπὸ φόβο νόμου, ἀλλὰ ἀπὸ ἀγάπη πρὸς τὸν Θεό, τὸν πλησίον καὶ τὸ Γένος.
Ἡ Ρωμηοσύνη δὲν γνώρισε ποτέ τὸ ἀπομονωμένο ἄτομο, τὸν αὐτονομημένο ἑαυτὸ τῆς νεωτερικότητος. Γνωρίζει μόνο τὸ Πρόσωπο, καὶ τὸ Πρόσωπο ὑπάρχει μόνον ἐν σχέσει. Στὴν οἰκογένεια, στὴν ἐνορία, στὴν ἐκκλησιαστικὴ κοινότητα, στὸ Γένος. Ἐκεῖ ὁ ἄνθρωπος δὲν «συνδέεται» κοινωνιολογικά· κοινωνεῖ ὑπαρξιακά. Ὅ,τι σήμερα ἡ Δύση ὀνομάζει «ἀναζήτηση τῆς κοινότητας», εἶναι ἀπλῶς μία καθυστερημένη διαπίστωση μιᾶς ἀληθείας ποὺ ἐμεῖς ζοῦμε αἰῶνες. Ἡ ἐλευθερία τοῦ Ρωμηοῦ εἶναι ἐλευθερία ἀγάπης, διακονίας καὶ θυσίας ὄχι τῆς ἰδιοτελοῦς ἀπομονώσεως.
Ἡ οἰκονομία ὀφείλει νὰ ὑπηρετεῖ τὶς ἀνάγκες τῆς κοινότητος καὶ ὄχι τὸ ἀντίστροφο. Αὐτὸ ποὺ σήμερα ὁρισμένοι δυτικοὶ στοχαστὲς διατυπώνουν ὡς «νέα ἀρχή», ἡ ρωμαίικη παράδοση τὸ ἐθεώρησε πάντοτε αὐτονόητο. Ἡ παραγωγὴ καὶ ὁ πλοῦτος ὑπάρχουν γιὰ νὰ στηρίζουν τὴν οἰκογένεια, τὴν ἐνορία καὶ τὸ Γένος, ὄχι γιὰ νὰ τὰ ὑποτάσσουν. Ἕνας σύγχρονος ρεαλιστικὸς πατριωτισμὸς ὀφείλει νὰ μετουσιώσει αὐτὴν τὴν ἀρχὴ σὲ πράξη. Ἔτσι γιὰ παράδειγμα ἡ πλήρης φορολογικὴ ἀπαλλαγὴ τῶν πολυτέκνων καὶ ἡ σταθερὴ στήριξη τῶν μεγάλων οἰκογενειῶν δὲν ἀποτελοῦν ἀπλὴ κοινωνικὴ πρόνοια. Ἀποτελοῦν στοιχειώδη δικαιοσύνη. Ἡ ρωμαίικη παράδοση ἀντιλαμβάνεται τὴν οἰκογένεια ὡς θεμέλιο τῆς κοινωνίας, καὶ ἡ οἰκονομία ὀφείλει νὰ τὴν προστατεύει, ὄχι νὰ τὴν συνθλίβει. Ἡ οἰκονομία ὑπάρχει γιὰ νὰ θωρακίζει τὴν ἐστία, ὄχι γιὰ νὰ τὴν ἐκποιεῖ.
Ἡ πατρίδα μας χρειάζεται σήμερα μίαν ἀληθινὴ ἐπιστροφή στὶς ρίζες της. Χρειάζεται μία ρωμαίικη ἀναγέννηση· μία ἀφύπνιση πνευματικὴ καὶ ἐκκλησιαστική, ποὺ θὰ μᾶς βγάλει καταρχὰς ἐμᾶς τοὺς ἴδιους ἀπὸ τὰ ἀδιέξοδα τῆς νεωτερικῆς ἰδεολογίας, ἀλλά καὶ θὰ φωτίσει τὸν δρόμο καὶ γιὰ τὴν Δύση ποὺ ὅλο καὶ περισσότερο ἀναζητεῖ.
Ἡ Ρωμηοσύνη δὲν προτείνει θεωρίες. Γεννᾷ τρόπο ζωῆς. Καὶ ἀπὸ αὐτὸν τὸν τρόπο ζωῆς προκύπτουν φυσικὰ καὶ οἱ ἀναγκαῖες πολιτικὲς κατευθύνσεις μὲ κύριους ἄξονες:
α) Οἰκονομία ὡς διακονία τῆς χρείας, θεμελιωμένη στὸ Εὐαγγέλιο καὶ στὸ παράδειγμα τῶν Ἁγίων μας, ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν, ποὺ ἔζησαν ἔμπρακτα τὴν ἀγάπη καὶ τὴν κοινωνία. Ὄχι συσσώρευση, ἀλλὰ μοίρασμα. Ὄχι θησαυρισμὸς ἐπὶ γῆς, ἀλλὰ θησαυρὸς ἐν οὐρανῷ. «Ὁ ἔχων δύο χιτῶνας μεταδότω τῷ μὴ ἔχοντι…» καὶ «Μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς…».
β) Παιδεία μὲ ρίζες, ὄχι ἀπλὴ μετάδοση γνώσεων, ἀλλὰ μύηση στὴν ἀλήθεια, καλλιέργεια ἤθους, πίστεως καὶ ζώσης ἱστορικῆς μνήμης.
γ) Παραγωγικὴ αὐτάρκεια, διότι ἕνας λαὸς εἶναι ἐλεύθερος μόνον ὅταν δύναται νὰ τρέφεται, νὰ στεγάζεται καὶ νὰ δημιουργεῖ μὲ τὸν ἴδιο του τὸν κόπο, χωρὶς νὰ ἐξαρτᾶται ἀπὸ ξένες δυνάμεις. Ἡ οἰκονομία ὑπηρετεῖ τὸν ἄνθρωπο καὶ τὴν κοινότητα, ὄχι τὸ ἀντίστροφο.
δ) Κυριαρχία καὶ ἀξιοπρέπεια, ἡ προστασία τῆς πατρίδος, τῶν συνόρων καὶ τῶν στρατηγικῶν δομῶν δὲν εἶναι τεχνικὸ ζήτημα διοικήσεως, ἀλλὰ ἱερὴ παρακαταθήκη καὶ χρέος πρὸς τοὺς προγόνους μας καὶ προς τὰ παιδιά μας.
Ἡ Δύση, κουρασμένη ἀπὸ τὸν πνευματικὸ καὶ κοινωνικὸ της μαρασμό, ψηλαφεῖ ἀμήχανα κάποια διέξοδο. Ἐμεῖς ὅμως δὲν ἔχουμε νὰ τῆς προσφέρουμε μία νέα ἰδεολογία. Ἔχουμε νὰ τῆς μαρτυρήσουμε τὸν τρόπο ζωῆς μας. Τὴν Ρωμηοσύνη μας. Τὴν πίστη μας, τὴν φιλοτιμία μας, τὴν ἀγάπη καὶ τὴν ἐλευθερία ποὺ γεννιέται ἀπὸ τὴν κοινωνία μὲ τὸν Θεό καὶ ἑνώνει τὸ Γένος. Αὐτὴ ἡ παρακαταθήκη πρέπει νὰ ξαναγίνει τὸ ἔδαφος ἐπάνω στὸ ὁποῖο θὰ σταθεῖ ὄχι μόνο ἡ Ἑλλάδα τοῦ αὔριο ἀλλὰ καὶ ὅλοι ὅσοι προσωπικὰ ἢ συλλογικὰ ἀναζητοῦν τὴν ἤδη βιωμένη καὶ ἐμπράκτως σαρκούμενη ἀλήθεια.
Χριστόδουλος Μολύβας
Ὑπεύθυνος Θεματικῆς Ὀμάδας Ἀνάπτυξης καί Ἐπενδύσεων τῆς ΝΙΚΗΣ
Ἰωάννης Κων. Νεονάκης
Ὑπεύθυνος Θεματικῆς Ὀμάδας Ρωμηοσύνης τῆς ΝΙΚΗΣ