Η εμπορική συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης – Mercosur παρουσιάζεται από τις Βρυξέλλες ως μια «στρατηγική ευκαιρία» για την ευρωπαϊκή οικονομία. Στην ουσία, όμως, πρόκειται για μια βαθιά ιδεολογική επιλογή υπέρ της άνευ όρων παγκοσμιοποίησης, η οποία θέτει σε δεύτερη μοίρα την ευρωπαϊκή πρωτογενή παραγωγή και εξυπηρετεί κυρίως τα συμφέροντα μεγάλων πολυεθνικών και γεωπολιτικών ισορροπιών.
Για τους Ευρωπαίους – και ιδιαίτερα για τους Έλληνες αγρότες – η συμφωνία αυτή δεν αποτελεί ευκαιρία αλλά μια ξεκάθαρη απειλή.
Η Mercosur ανοίγει διάπλατα την ευρωπαϊκή αγορά σε αγροτικά προϊόντα από χώρες όπως η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Ουρουγουάη και η Παραγουάη, ενώ σύντομα θα προστεθεί και η Βολιβία. Πρόκειται για χώρες με εντελώς διαφορετικά – και σαφώς χαλαρότερα – πρότυπα παραγωγής, εργασιακών σχέσεων, περιβαλλοντικής προστασίας και ασφάλειας τροφίμων. Η σύγκριση με τον Ευρωπαίο αγρότη είναι άνιση και βαθιά άδικη.
Στην Ευρώπη, οι παραγωγοί λειτουργούν υπό αυστηρούς κανονισμούς, με υψηλό κόστος συμμόρφωσης, ακριβή ενέργεια και συνεχείς ελέγχους. Στις χώρες της Mercosur κυριαρχεί η μαζική βιομηχανική παραγωγή, το χαμηλό εργατικό κόστος και πρακτικές που στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα ήταν – και ορθώς – απαγορευμένες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επικαλείται «ρήτρες βιωσιμότητας» και «περιβαλλοντικές δεσμεύσεις». Όμως η πραγματικότητα παραμένει αμείλικτη: κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι το κρέας, η ζάχαρη, η σόγια ή τα πουλερικά που θα εισάγονται από τη Mercosur παράγονται με τα ίδια αυστηρά πρότυπα που επιβάλλονται στον Ευρωπαίο αγρότη. Όταν δεν υπάρχει ισότιμος ανταγωνισμός, το αποτέλεσμα είναι προδιαγεγραμμένο: συμπίεση τιμών, απώλεια εισοδήματος και εγκατάλειψη της παραγωγής.
Για την Ελλάδα, οι συνέπειες ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα οδυνηρές. Η χώρα μας δεν διαθέτει βιομηχανική γεωργία τύπου Βόρειας Ευρώπης. Διαθέτει μικρούς και μεσαίους παραγωγούς, οικογενειακές εκμεταλλεύσεις και αγρότες που ήδη δοκιμάζονται από το αυξημένο κόστος ζωοτροφών, καυσίμων και λιπασμάτων. Η εισαγωγή φθηνών αγροτικών προϊόντων από τη Λατινική Αμερική θα πλήξει άμεσα τον Έλληνα κτηνοτρόφο και έμμεσα ολόκληρη την αγροτική αλυσίδα.
Ας είμαστε ειλικρινείς: ποιος θα προστατεύσει τον Έλληνα αγρότη όταν τα ράφια γεμίσουν με φθηνό εισαγόμενο κρέας; Ποιος θα απορροφήσει την πτώση των τιμών στο γάλα και στο κρέας όταν ο ανταγωνισμός διεξάγεται με όρους τρίτων χωρών; Και, κυρίως, ποιος θα αναλάβει την πολιτική ευθύνη όταν η ελληνική ύπαιθρος συνεχίσει να ερημώνει;
Η συμφωνία Mercosur δεν είναι απλώς ένα εμπορικό κείμενο αλλά μια σαφής πολιτική δήλωση. Δηλώνει ότι για την Ευρωπαϊκή Ένωση ο αγρότης αντιμετωπίζεται ως «αναλώσιμος». Δηλώνει ότι η διατροφική αυτάρκεια υποχωρεί μπροστά σε εμπορικές σκοπιμότητες. Δηλώνει ότι η ευρωπαϊκή παραγωγή μπορεί να αντικατασταθεί από εισαγωγές αμφίβολης ποιότητας.
Η ΝΙΚΗ δεν μπορεί να αποδεχθεί αυτή τη λογική. Πιστεύουμε σε μια Ευρώπη που προστατεύει την παραγωγή της, που σέβεται τον κόπο του αγρότη και που υπερασπίζεται την ποιότητα και την ασφάλεια των τροφίμων. Πιστεύουμε στην εθνική και ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική ως πυλώνα κοινωνικής συνοχής και εθνικής ασφάλειας – όχι ως διαπραγματευτικό χαρτί.
Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να λάβει ξεκάθαρη θέση. Όχι μισόλογα, όχι ευχολόγια, όχι παθητική αποδοχή αποφάσεων που λαμβάνονται αλλού. Οφείλει να σταθεί έμπρακτα δίπλα στους Έλληνες αγρότες, να απαιτήσει εξαιρέσεις, ουσιαστικές εγγυήσεις και, αν χρειαστεί, να πει ξεκάθαρα «όχι».
Διότι αν χαθεί η αγροτική μας παραγωγή, δεν θα χαθούν μόνο εισοδήματα. Θα χαθεί η ύπαιθρος, η παράδοση, η διατροφική ασφάλεια και ένα κομμάτι της εθνικής μας ταυτότητας. Και αυτό είναι ένα τίμημα που η Ελλάδα – και η Ευρώπη – δεν έχουν την πολυτέλεια να πληρώσουν.
Του Ανδρέα Βορύλλα
Βουλευτή Β2 Δυτικού Τομέα Αθηνών με τη ΝΙΚΗ