Η διαχείριση της δημόσιας περιουσίας αποτελεί διαχρονικά ένα από τα πλέον κρίσιμα τεστ αξιοπιστίας κάθε κυβέρνησης. Μια επένδυση δεν αρκεί να χαρακτηρίζεται «στρατηγική», ούτε η επίκληση του δημοσίου συμφέροντος μπορεί να λειτουργεί ως γενική και αόριστη αρχή. Σε ένα σύγχρονο κράτος δικαίου, το δημόσιο συμφέρον πρέπει να αποδεικνύεται με σαφή, μετρήσιμα και διαφανή στοιχεία.
Η υπόθεση της μεταφοράς του Καζίνο Πάρνηθας στο Κτήμα Δηλαβέρη στο Μαρούσι αποτελεί μία από τις σημαντικότερες επενδύσεις που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη στην Αττική. Ταυτόχρονα, γεννά εύλογα πολιτικά, οικονομικά και θεσμικά ερωτήματα, στα οποία η Πολιτεία οφείλει να απαντήσει με απόλυτη διαφάνεια.
Η δημόσια συζήτηση αφορά τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιείται δημόσια περιουσία, τον τρόπο με τον οποίο μεταβάλλεται το νομοθετικό πλαίσιο και τον τρόπο με τον οποίο τεκμηριώνεται η ύπαρξη δημοσίου συμφέροντος.
Το 2021, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, με τις αποφάσεις 44 έως 48, ακύρωσε την αρχική προσπάθεια μεταφοράς της άδειας του καζίνο. Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι το νομοθετικό πλαίσιο του ν. 4499/2017 δεν μπορούσε να στηρίξει τη μετεγκατάσταση και ότι δεν προέκυπταν επιτακτικοί λόγοι δημοσίου συμφέροντος.
Μετά από μια τόσο σημαντική δικαστική κρίση, θα έπρεπε να ακολουθήσει συνολική επανεξέταση του σχεδιασμού. Ακολούθησαν νέες νομοθετικές παρεμβάσεις, μέχρι τη διαμόρφωση διαφορετικού θεσμικού πλαισίου.
Το 2025, το Ε΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας, με τις αποφάσεις 810/2025 και 933/2025, έκρινε νόμιμο το νέο πλαίσιο και απέρριψε τις σχετικές προσφυγές, δεχόμενο ότι πλέον συντρέχουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος και ότι η χωροθέτηση καζίνο στον αστικό ιστό δεν αντίκειται στο Σύνταγμα.
Οι αποφάσεις αυτές είναι απολύτως σεβαστές και το πολιτικό ερώτημα παραμένει: όταν ένα σχέδιο δεν μπορεί να υλοποιηθεί με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και στη συνέχεια τροποποιείται το ίδιο το πλαίσιο ώστε να καταστεί εφικτό, η Πολιτεία οφείλει να εξηγήσει με ακόμη μεγαλύτερη πληρότητα γιατί η συγκεκριμένη επιλογή υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.
Το ερώτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω της αξίας του Κτήματος Δηλαβέρη. Πρόκειται για μία από τις πλέον προνομιακές εκτάσεις της Αττικής, σε κομβικό σημείο του Αμαρουσίου, δίπλα σε μεγάλα νοσοκομεία, εμπορικά κέντρα, αθλητικές εγκαταστάσεις και βασικούς οδικούς άξονες.
Οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν ποια ήταν η αποτίμηση του δικαιώματος επιφανείας, ποιο είναι το πραγματικό οικονομικό αντάλλαγμα για το Δημόσιο και ποιες εναλλακτικές μορφές αξιοποίησης εξετάστηκαν πριν επιλεγεί η συγκεκριμένη λύση.
Η συζήτηση επεκτείνεται και στην οικονομική ιστορία του ομίλου που υλοποιεί την επένδυση.
Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις της REGENCY ENTERTAINMENT ΨΥΧΑΓΩΓΙΚΗ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ Α.Ε., κατά την τελευταία δεκαπενταετία πραγματοποιήθηκαν δύο ιδιαίτερα σημαντικές αναδιαρθρώσεις ομολογιακών δανείων.
Η πρώτη έγινε το 2011 και οδήγησε σε διαγραφή υποχρεώσεων περίπου 765,8 εκατομμυρίων ευρώ.
Η δεύτερη πραγματοποιήθηκε το 2019. Όπως προκύπτει από τη σημείωση 18 των οικονομικών καταστάσεων, τα ομολογιακά δάνεια ανέρχονταν σε περίπου 375 εκατομμύρια ευρώ και, μετά την αναδιάρθρωση, περιορίστηκαν σε 70,8 εκατομμύρια ευρώ. Η διαγραφή ανήλθε σε περίπου 304,2 εκατομμύρια ευρώ, δηλαδή στο 81,12% του αρχικού υπολοίπου.
Αθροιστικά, οι δύο αυτές αναδιαρθρώσεις αντιστοιχούν σε διαγραφές ύψους περίπου 1,07 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Οι αναδιαρθρώσεις δανείων αποτελούν ασφαλώς θεμιτό εργαλείο του τραπεζικού συστήματος και μπορούν να συμβάλουν στη διάσωση επιχειρήσεων. Όταν όμως τα ποσά είναι τόσο μεγάλα και όταν μία από τις αναδιαρθρώσεις αφορά διαγραφή που υπερβαίνει το 80% του δανεισμού, δημιουργείται εύλογο δημόσιο ενδιαφέρον ως προς τα οικονομικά κριτήρια που εφαρμόστηκαν.
Ταυτόχρονα ανακύπτει ζήτημα ίσης μεταχείρισης.
Πόσες μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα είχαν τη δυνατότητα να επιτύχουν διαγραφή του 81,12% των τραπεζικών τους υποχρεώσεων; Πόσοι ελεύθεροι επαγγελματίες ή οικογενειακές επιχειρήσεις έλαβαν αντίστοιχες ρυθμίσεις; Πόσα νοικοκυριά που έχασαν κατοικίες ή βρέθηκαν αντιμέτωπα με πλειστηριασμούς είχαν πρόσβαση σε ανάλογους όρους αναδιάρθρωσης;
Τα ερωτήματα αυτά δεν προεξοφλούν απαντήσεις. Αφορούν ένα ζήτημα που εύλογα ενδιαφέρει την κοινωνία: εφαρμόζονται παρόμοια κριτήρια με συνέπεια και ισονομία ή πρόκειται για εξαιρετικές περιπτώσεις που απαιτούν πληρέστερη δημόσια εξήγηση;
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι τελευταίες δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις του ομίλου για τη χρήση του 2024.
Σύμφωνα με αυτές, εμφανίζονται μετοχικό κεφάλαιο 1 εκατ. ευρώ, αρνητικά ίδια κεφάλαια περίπου 6 εκατ. ευρώ, συνολικές υποχρεώσεις 130,3 εκατ. ευρώ και ταμειακά διαθέσιμα περίπου 11,9 εκατ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, η σχεδιαζόμενη επένδυση προσεγγίζει τα 380 εκατομμύρια ευρώ και έχει χαρακτηριστεί στρατηγική επένδυση.
Με βάση τα δημοσιευμένα αυτά στοιχεία, εύλογα γεννάται το ερώτημα ποια θα είναι η χρηματοδοτική δομή της επένδυσης. Ποιο μέρος θα καλυφθεί από νέα ίδια κεφάλαια και ποιο μέρος από τραπεζικό δανεισμό; Ποια είναι η προβλεπόμενη συμμετοχή των μετόχων στη χρηματοδότηση;
Τα ερωτήματα αυτά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, επειδή, με βάση τις δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις του 2024, δεν προκύπτει κεφαλαιακή βάση αντίστοιχη του μεγέθους της επένδυσης. Για τον λόγο αυτό, η Πολιτεία οφείλει να παρουσιάσει με σαφήνεια τη χρηματοδοτική διάρθρωση του έργου και τον τρόπο με τον οποίο διασφαλίζεται η υλοποίησή του.
Παράλληλα, το Δημόσιο δεν είναι απλώς η αδειοδοτούσα αρχή. Μέσω της ΕΤΑΔ συμμετέχει στην αξιοποίηση του Κτήματος Δηλαβέρη, εισφέροντας το δικαίωμα επιφανείας της δημόσιας έκτασης. Όσο μεγαλύτερη είναι η εμπλοκή του Δημοσίου, τόσο μεγαλύτερη είναι και η ανάγκη για πλήρη λογοδοσία.
Η κοινωνία ζητά να γνωρίζει τους πραγματικούς όρους με τους οποίους πραγματοποιούνται τέτοιες επενδύσεις, το οικονομικό όφελος για το Δημόσιο, τις υποχρεώσεις κάθε συμβαλλόμενου μέρους και τις μελέτες που τεκμηριώνουν ότι η λύση που επιλέχθηκε αποτελεί πράγματι την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας.
Η διαφάνεια αποτελεί βασική προϋπόθεση για να αποκτήσει κάθε μεγάλη επένδυση κοινωνική νομιμοποίηση.
Γι’ αυτό η Πολιτεία οφείλει να δώσει στη δημοσιότητα κάθε στοιχείο που αφορά την αποτίμηση του ακινήτου, τους οικονομικούς όρους της συμφωνίας, τη χρηματοδοτική δομή της επένδυσης, τη συμμετοχή κάθε μέρους και τις μελέτες που τεκμηριώνουν το δημόσιο συμφέρον.
Μέσα από την πλήρη διαφάνεια μπορούν να απαντηθούν τα εύλογα ερωτήματα που εξακολουθεί να γεννά η υπόθεση του Καζίνο Πάρνηθας και να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών στη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας.
Ανδρέας Βορύλλας
Βουλευτής Β2 Δυτικού Τομέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ