Σύμφωνα με επεξεργασμένα στοιχεία της Eurostat, συνεχίζεται η φυγή εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού (brain drain) παρά το κυβερνητικό αφήγημα περί αναστροφής του φαινομένου λόγω ολοκλήρωσης των μνημονίων – οι δανειακές άλλωστε υποχρεώσεις της Ελλάδας λήγουν από το 2060 έως και το 2070 – τις αυξήσεις των μισθών, οι οποίες είναι ονομαστικές χωρίς καν να καλύπτουν τον πληθωρισμό και τη μείωση της ανεργίας, η οποία εν πολλοίς οφείλεται στο brain drain.
Την τετραετία 2019-2022 εγκατέλειψαν την Ελλάδα συνολικά 238.801 άνθρωποι, οι οποίοι ανήκαν στον οικονομικά ενεργό πληθυσμό. Εξ’ αυτών οι 71.467 ήταν ηλικίας 15-24 ετών, οι 161.023 ηλικίας 25-44 ετών (ποσοστό 58% όσων έφυγαν) και οι 51.311 ηλικίας 45-64 ετών.
Σημειώνουμε πως από το 2010 έως το 2022 έχουν εγκαταλείψει τη χώρα 1.079.992 άνθρωποι από τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό, εκ των οποίων 234.058 ήταν ηλικίας 15-24 ετών, οι 633.680 ηλικίας 25-44 ετών και οι 212.254 ηλικίας 45-64 ετών.
Παράλληλα, τα τελευταία δέκα χρόνια (2013-2023) οι γεννηθέντες στην Ελλάδα που έχουν αποκτήσει ανώτατη εκπαίδευση και ζουν στην Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ, χώρες της Ε.Ε. + Ελβετία, Νορβηγία, Ισλανδία, Λιχτενστάιν) αυξήθηκαν κατά 79%, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται στην 12η θέση στη μετανάστευση ατόμων με τριτοβάθμια εκπαίδευση προς τις χώρες της ΕΖΕΣ.
Στην Ελλάδα των μνημονίων παρατηρείται και το 2023 υψηλή ζήτηση για ανειδίκευτη απασχόληση και πολύ περιορισμένη ζήτηση για εξειδικευμένη απασχόληση, καταδεικνύοντας την απoεπένδυση, την έλλειψη βιομηχανικής παραγωγής, την έλλειψη επενδύσεων στους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας και την προβληματική δομή της οικονομίας, η οποία βασίζεται στις υπηρεσίες και όχι στην πρωτογενή και δευτερογενή παραγωγή.
Η ΝΙΚΗ υποστηρίζει ότι το παραγωγικό μοντέλο της χώρας μας πρέπει να εστιάσει στην πρωτογενή βιομηχανική και βιοτεχνική παραγωγή, να προσανατολιστεί στην παραγωγή προϊόντων καθετοποιημένων και υψηλής προστιθέμενης αξίας και στη στροφή προς τις εξαγωγές με παράλληλη μείωση των πολυτελών και εισαγόμενων καταναλωτικών ειδών.
Αντώνης Καλόγηρος
Οικονομολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης
Υπεύθυνος ΘΟ Εθνικής Οικονομίας της ΝΙΚΗΣ