Οι ανεπτυγμένες ευρωπαϊκές χώρες ανταγωνίζονται για την προσέλκυση κλινικών μελετών, επενδύουν στην έρευνα και δημιουργούν Κέντρα Αριστείας. Η Ελλάδα εξακολουθεί να εξάγει τους επιστήμονές της και να εισάγει πανάκριβα φάρμακα, συχνά σε υψηλότερες τιμές, έπειτα από πολιτικές που οδήγησαν στην απομάκρυνσή τους από την ελληνική αγορά.
Η κατάσταση αυτή φανερώνει κυβερνητική ανικανότητα και αποτυπώνει μια συνειδητή πολιτική επιλογή.
Η κυβέρνηση έχει μετατρέψει το Υπουργείο Υγείας σε υπουργείο βιτρίνας, εργολαβιών και εγκαινίων. Παρουσιάζει ανακαινίσεις, βαψίματα και κτιριακά έργα ως «αναγέννηση του ΕΣΥ». Πίσω από τις φρεσκοβαμμένες προσόψεις παραμένουν οι κενές οργανικές θέσεις, οι εξουθενωμένοι υγειονομικοί, οι ελλείψεις φαρμάκων και τα νοσοκομεία που βρίσκονται εκτός της διεθνούς κλινικής έρευνας.
Ένα σύγχρονο νοσοκομείο χρειάζεται ιατρούς, νοσηλευτές, φάρμακα και ενεργή συμμετοχή στην έρευνα. Οι κτιριακές παρεμβάσεις από μόνες τους αφήνουν ένα ανακαινισμένο κέλυφος.
Η Ελλάδα εξάγει επιστήμονες και εισάγει ακριβότερα τις θεραπείες που διώχνει
Η χώρα μας διαθέτει εξαιρετικούς ιατρούς, πανεπιστημιακούς, ερευνητές και επιστήμονες διεθνούς κύρους. Διαθέτει ασθενείς που χρειάζονται πρόσβαση σε νέες θεραπείες, πανεπιστημιακές σχολές και νοσοκομεία με σημαντικές δυνατότητες.
Οι επενδύσεις σε κλινικές μελέτες παραμένουν καθηλωμένες περίπου στα 100.000.000 ευρώ ετησίως. Με κατάλληλο σχεδιασμό, θα μπορούσαν να φθάσουν τα 500.000.000 ευρώ και να δημιουργήσουν προστιθέμενη αξία έως και 1 δισεκατομμύριο ευρώ για την ελληνική οικονομία.
Τα κίνητρα συμψηφισμού των επενδύσεων σε κλινικές μελέτες με το clawback συρρικνώθηκαν από περίπου 50.000.000 ευρώ το 2021 σε μόλις 5.000.000 ευρώ ετησίως την περίοδο 2023–2024.
Η κυβερνητική πολιτική στέρησε από τους ασθενείς την πρώιμη πρόσβαση σε νέες θεραπείες, από τα νοσοκομεία πολύτιμα έσοδα, από τους ιατρούς τη δυνατότητα επιστημονικής εξέλιξης και από τους νέους ερευνητές έναν πραγματικό λόγο επιστροφής στην πατρίδα τους.
Κάθε κλινική μελέτη που χάνεται σημαίνει:
- λιγότερες θεραπευτικές επιλογές για τους ασθενείς,
- χαμένη τεχνογνωσία για τα νοσοκομεία,
- χαμένες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης,
- νέα ώθηση στο brain drain,
- μεγαλύτερη φαρμακευτική δαπάνη για το Δημόσιο.
Οι κλινικές μελέτες προσφέρουν πρόσβαση σε θεραπείες ακόμη και πέντε έως οκτώ χρόνια πριν από την ευρεία κυκλοφορία τους. Οι θεραπείες και οι εξετάσεις χρηματοδοτούνται από τους χορηγούς, τα νοσοκομεία αποκτούν έσοδα και οι Έλληνες επιστήμονες συμμετέχουν στην αιχμή της διεθνούς έρευνας.
Η Ελλάδα παραμένει θεατής.
Το clawback έγινε δημοσιονομικός κόφτης στις ζωές των ασθενών
Το νοσοκομειακό clawback έχει φθάσει στο πρωτοφανές ποσοστό του 80,7%. Σύμφωνα με τους θεσμικούς φορείς του φαρμάκου, για κάθε δέκα καινοτόμα φάρμακα που χρειάζονται οι ασθενείς, το κράτος χρηματοδοτεί λιγότερα από δύο.
Η συγκεκριμένη πρακτική συνιστά παραίτηση της Πολιτείας από τη συνταγματική της ευθύνη.
Η κυβέρνηση επιβάλλει εξοντωτικά «κουρέματα» σε ακριβά και απολύτως αναγκαία φάρμακα για τον καρκίνο, τις σπάνιες παθήσεις και άλλες σοβαρές ασθένειες. Στη συνέχεια εμφανίζονται καθυστερήσεις, αποσύρσεις θεραπειών και ελλείψεις. Το ίδιο κράτος αναγκάζεται τελικά να εισαγάγει τα φάρμακα μέσω ΙΦΕΤ, σε υψηλότερες τιμές και με μεγαλύτερη ταλαιπωρία για τους ασθενείς.
Η απόσυρση μιας θεραπείας από την ελληνική αγορά και η μεταγενέστερη εισαγωγή της από το εξωτερικό συνιστούν πολιτική και οικονομική παράνοια.
Ο καρκινοπαθής αδυνατεί να περιμένει την επόμενη συνεδρίαση μιας επιτροπής. Η θεραπεία του εξαρτάται από έγκαιρες αποφάσεις, επαρκή χρηματοδότηση και προϋπολογισμούς που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες.
Ευρωπαϊκοί πόροι με λογοδοσία και μετρήσιμο όφελος για τον ασθενή
Η ΝΙΚΗ απαιτεί πλήρη λογοδοσία για τη διάθεση των εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων στον χώρο της Υγείας.
Σημαντικοί πόροι κατευθύνονται σε συμβούλους, επικοινωνιακές καμπάνιες, κατακερματισμένες προμήθειες, εργολαβίες και διαδοχικές απευθείας αναθέσεις. Οι ανάγκες για καινοτόμα φάρμακα, ερευνητές, νοσηλευτές κλινικών μελετών, βιοστατιστικούς και σύγχρονα ερευνητικά εργαστήρια παραμένουν χωρίς επαρκή χρηματοδότηση.
Η διοχέτευση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων σε δίκτυα αδιαφάνειας, διαφθοράς και σπατάλης αποτελεί θεσμική εκτροπή.
Στόχος της ΝΙΚΗΣ είναι μια Ελλάδα που θα αποτελεί κέντρο επιστήμης, κλινικής έρευνας και ιατρικής αριστείας.
Οι προτάσεις της ΝΙΚΗΣ
- Καθορισμός εθνικού στόχου για την προσέλκυση επενδύσεων σε κλινικές μελέτες, ύψους τουλάχιστον 500.000.000 ευρώ ετησίως μέσα σε μία τετραετία.
- Δημιουργία εθνικού δικτύου Κέντρων Κλινικών Μελετών και Ιατρικής Αριστείας, με βάση τα πανεπιστημιακά νοσοκομεία και επιλεγμένα περιφερειακά νοσοκομεία.
- Δημιουργία ενιαίας ψηφιακής υπηρεσίας «μίας στάσης» για εγκρίσεις, συμβάσεις και οικονομική διαχείριση, με δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα.
- Εφαρμογή ειδικού προγράμματος Brain Gain Υγείας, με ευρωπαϊκές αποδοχές, σταθερή ερευνητική σταδιοδρομία, προστατευμένο χρόνο έρευνας και κίνητρα επιστροφής Ελλήνων ιατρών και ερευνητών του εξωτερικού.
- Προκήρυξη μόνιμων θέσεων ερευνητών, νοσηλευτών κλινικών μελετών, συντονιστών, βιοστατιστικών και διαχειριστών δεδομένων στα μεγάλα νοσοκομεία.
- Επιστροφή των εσόδων των κλινικών μελετών στις κλινικές, στα νοσοκομεία και στις ερευνητικές ομάδες που τα δημιουργούν.
- Δημιουργία προστατευμένου προϋπολογισμού για τα ογκολογικά, τα ορφανά και τα απολύτως απαραίτητα καινοτόμα φάρμακα, βάσει των πραγματικών επιδημιολογικών αναγκών.
- Άμεση μείωση του clawback και αντικατάσταση των οριζόντιων «κουρεμάτων» με συμφωνίες επιμερισμού κινδύνου και αποζημίωσης βάσει θεραπευτικού αποτελέσματος.
- Δημιουργία δημόσιου μητρώου φαρμάκων που καθυστερούν, αποσύρονται ή κινδυνεύουν να αποσυρθούν, με πλήρη εγγύηση συνέχισης της θεραπείας κάθε ασθενούς.
- Δημοσιοποίηση όλων των απευθείας αναθέσεων, εργολαβιών, συμβάσεων συμβούλων και επικοινωνιακών δαπανών του Υπουργείου και των εποπτευόμενων οργανισμών.
- Διενέργεια ανεξάρτητου οικονομικού και διαχειριστικού ελέγχου των ευρωπαϊκών πόρων της Υγείας, με δημόσιο απολογισμό για κάθε ευρώ και μετρήσιμα αποτελέσματα για τους ασθενείς και τους υγειονομικούς.
Η Ελλάδα διαθέτει τα επιστημονικά μυαλά και τις δυνατότητες να παράγει γνώση, να αναπτύσσει έρευνα και να προσελκύει επενδύσεις υψηλής αξίας.
Οι Έλληνες ιατροί και ερευνητές αξίζουν τις συνθήκες που θα τους επιτρέψουν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους.
Οι Έλληνες ασθενείς δικαιούνται θέση στην πρώτη γραμμή της θεραπευτικής καινοτομίας.
Η Ελλάδα μπορεί να γίνει διεθνές κέντρο κλινικών μελετών και ιατρικής αριστείας.
Η Υγεία αποτελεί δημόσιο αγαθό.
Η επιστήμη υπηρετεί τον άνθρωπο.
Η ανθρώπινη ζωή βρίσκεται πάνω από κάθε δημοσιονομικό «κούρεμα»!