Σε λίγες ημέρες, στις 11 Φεβρουαρίου, θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας στο οποίο θα προεδρεύσουν ο Έλληνας Πρωθυπουργός και ο Τούρκος Πρόεδρος με τη συμμετοχή Υπουργών και από τις δύο χώρες.
Κυβερνητικές πηγές κάνουν λόγο για μια συνάντηση που σκοπό θα έχει τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και την εδραίωση της συνεργασίας. Από την άλλη όμως η Τουρκική Προεδρία μιλά για συνάντηση στην οποία θα εξεταστούν οι «σχέσεις Τουρκίας-Ελλάδος σε όλες τις διαστάσεις τους» και συνεπώς αναμένεται να τεθούν στο τραπέζι όλες οι απαιτήσεις της Άγκυρας. Αναμένεται δηλαδή να γίνει μια διαπραγμάτευση εφ΄όλης της ύλης. Αυτή είναι άλλωστε η τακτική της Τουρκίας. Θέτει πολλά ζητήματα στο τραπέζι για να πετύχει κάποια από αυτά.
Το τελευταίο όμως διάστημα επιχειρείται και μία «προετοιμασία» της ελληνικής κοινής γνώμης, ένα μασάζ θα λέγαμε, έτσι ώστε να δεχτεί λύσεις, κυρίως στο θέμα του εύρους των Χωρικών Υδάτων που δεν θα είναι σύμφωνες, τόσο με το Διεθνές Δίκαιο, όσο και με τα εθνικά μας συμφέροντα. Θα αναφερθούν τρία σημαντικά σημεία αυτής της καλά σχεδιασμένης «προπαγάνδας».
1ον Η επέκταση των Χωρικών μας Υδάτων στο Αιγαίο θα περιορίσει την διεθνή ναυσιπλοΐα
Είναι ένα θέμα στο οποίο έχουν αναφερθεί διάφοροι Καθηγητές οι οποίοι διαμορφώνουν άποψη με βάση την επιστημονική τους κατάρτιση και αυθεντία. Λένε ότι «το Αιγαίο δεν είναι ελληνική θάλασσα», ότι «δεν μπορούμε να οχυρωνόμαστε πίσω από το νομικό δικαίωμα των 12 ν.μ.» και «δεν μπορεί η Ελλάδα να μετατρέψει το Αιγαίο σε θάλασσα ελληνική». Ακόμα και ο Πρωθυπουργός στην τελευταία του συνέντευξη στο ΣΚΑΙ μιλώντας για το θέμα επέκτασης των χωρικών υδάτων είπε ότι «… πρέπει να έχουμε μια αίσθηση ότι όταν μιλάμε για το Αιγαίο και την ελεύθερη ναυσιπλοΐα δεν είναι ζήτημα που αφορά προφανώς μόνο την Ελλάδα και την Τουρκία».
Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας όμως είναι ξεκάθαρο. Δεν υπάρχει περιορισμός της ελεύθερης ναυσιπλοΐας από τα χωρικά ύδατα (άρθρο 17 Σύμβασης UNCLOS). Ακόμα και τα πολεμικά πλοία μπορούν να διέλθουν από τα χωρικά ύδατα, με κάποιες προϋποθέσεις (πχ. τα υποβρύχια σε ανάδυση).
Για το θέμα έχει γράψει σχετικά ο Άγγελος Συρίγος, Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και νυν Βουλευτής της ΝΔ, σε μία εξαιρετική έκδοση της Καθημερινής το 2020 για τις τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο. Εκεί αναφέρει το παράδειγμα των στενών του Ορμούζ, ενός στρατηγικού σημείου μεταξύ Ιράν και Ομάν από το οποίο περνά το 50% του πετρελαίου. Και οι δύο χώρες στην περιοχή αυτή έχουν καθορίσει 12 ν.μ. Χωρικά Ύδατα. Διαμαρτυρήθηκε κανείς ότι έτσι περιορίζεται η διεθνής ναυσιπλοΐα; Φυσικά και όχι, αφού η διέλευση των εμπορικών και άλλων πλοίων πραγματοποιείται απρόσκοπτα.
Στην ίδια έκδοση, υπάρχει χάρτης που δείχνει τις διαδρομές που ακολουθεί στο Αιγαίο (το 2020) η εμπορική ναυσιπλοΐα, η οποία επιλέγει την συντομότερη οδό, ανεξάρτητα εάν αυτή περνά από χωρικά ύδατα ή όχι. Και οι διαδρομές αυτές σήμερα, περνούν μέσα από τα χωρικά ύδατα των 6 ν.μ. που έχουμε στο Αιγαίο. Συνεπώς η επίδραση της επέκτασης των Χωρικών μας Υδάτων δεν περιορίζει σε καμιά περίπτωση τη διεθνή ναυσιπλοΐα και είναι ένα πυροτέχνημα για να μας πείσει να αποδεχτούμε μειωμένο εύρος Χωρικών Υδάτων.
2ον Από μία συμφωνία θα βγούμε κερδισμένοι
Είναι γνωστό ότι η προπαγάνδα στοχεύει στο θυμικό των «στόχων» (εδώ οι Έλληνες πολίτες) και προωθεί το αφήγημα του κέρδους και του οφέλους το οποίο είναι ποιο πιστευτό και επιθυμητό από ένα ενδεχόμενο κρίσης ή πολέμου.
Έτσι, συνεχώς ακούμε ότι από μια συμφωνία θα βγούμε κερδισμένοι αφού δεν αξίζει «να κρατούν έριδες για γεγονότα που έγιναν εκατοντάδες χρόνια πριν» και «θα πρέπει να δημιουργήσουμε ένα νέο πλαίσιο», μέσα από την «επικοινωνία και την ευημερία» των λαών.
Πολύ ωραία όλα αυτά, αλλά με τις παράνομες τουρκικές διεκδικήσεις τι θα κάνουμε;
Το οποιοδήποτε κέρδος σε μία συμφωνία πρέπει να έχει ένα σημείο αναφοράς. Εάν θεωρήσουμε ότι στο θέμα των Χωρικών Υδάτων το σημείο αναφοράς είναι τα 6 ν.μ. τότε μία επέκταση στα 8 ή στα 10 ν.μ. φαίνεται ως όφελος. Αλλά εάν η βάση μας είναι τα 12 ν.μ. που προβλέπει το Διεθνές Δίκαιο, κάθε λύση με μικρότερο εύρος είναι επιζήμια. Τα ίδια ισχύουν και για την ΑΟΖ. Σήμερα δεν έχουμε ΑΟΖ, εάν αύριο την καθορίσουμε χωρίς να ληφθεί υπόψη πχ. η επήρεια του Καστελόριζου, αυτό θα είναι επωφελές;
Το να πιστεύουμε ότι η επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών θα πρέπει «να τεθεί σε μια αποτίμηση κόστους οφέλους» και ότι «το τελικό μοίρασμα της διαφοράς με αμοιβαίες υποχωρήσεις και συμβιβασμούς θα αποβεί θετικού αθροίσματος με δύο κερδισμένα μέρη από την οριστική και βιώσιμη επίλυση» είναι μια ευθεία παραπλάνηση του ελληνικού λαού.
Αυτή λοιπόν η θεωρία περί αμοιβαίου οφέλους είναι το δεύτερο μεγάλο ψέμα.
3ον Έχουμε κόκκινες γραμμές
Στην καθημερινή πολιτική ζωή ακούμε για κόκκινες γραμμές στα εθνικά θέματα, αλλά κανείς πολίτης δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι τις γνωρίζει. Και εάν δεν τις γνωρίζουμε, αυτό σημαίνει ότι δεν έχουν καθορισθεί και συνεπώς δεν μπορούμε να τις υπερασπιστούμε εάν απειληθούν. Αυτή είναι μια μόνο από τις πολλές αρνητικές συνέπειες του να μην έχουμε χαράξει «Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας».
Το 2020, στην τελευταία κρίση με την Τουρκία, το ερευνητικό URUC REIS έκανε έρευνες, επί πολλές ημέρες, λίγο έξω από τα χωρικά μας ύδατα στην περιοχή Ρόδου, Κάσου, Καρπάθου. Κανείς δεν το εμπόδισε. Όπως είχε πει ο νυν Υπουργός των Εξωτερικών η κόκκινη γραμμή μας ήταν τα 6 ν.μ. δηλαδή μέχρι εκεί που είχαμε Εθνική Κυριαρχία. Και το θέμα της ΑΟΖ; Δεν ήταν παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων η έρευνα της Τουρκίας μέσα στην ελληνική ΑΟΖ;
Ουδέποτε ακούσαμε ότι η Κυβέρνηση έχει ως κόκκινη γραμμή τα 12 ν.μ. στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Ακούμε μόνο ότι είναι αναφαίρετο δικαίωμα να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα. Το λένε από το 1996 και η μια Κυβέρνηση το ρίχνει στην άλλη. Όλες όμως, με ένα φοβικό σύνδρομο, δεν ενεργούν σύμφωνα με το εθνικό συμφέρον.
Η Τουρκία πιστή στην επεκτατική και αναθεωρητική στρατηγική της, πριν την συνάντηση στην Άγκυρα, θέτει πολλά θέματα. Έχει εκδώσει νέο Χάρτη Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, μόνιμες NAVTEX στο Αιγαίο, αυξάνει τις παραβιάσεις στον ΕΕΧ και στα ΧΥ, συνεχίζει την παράνομη αλιεία μέσα στα Χωρικά μας Ύδατα, προβαίνει σε προκλητικές δηλώσεις ακόμα και στην ελληνική επικράτεια, εργαλειοποιεί το μεταναστευτικό κλπ.
Και πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι καμιά συμφωνία δεν θα είναι οριστική και βιώσιμη, αφού η Τουρκία έχει άλλους υψηλότερους στόχους. Ο πρώην Τούρκος Πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου στο βιβλίο του «Το Στρατηγικό Βάθος» αναφέρει ότι «η συγκέντρωση των νησιών του Αιγαίου στα χέρια της Ελλάδος δημιουργεί το πιο σημαντικό αρνητικό στοιχείο για την πολιτική της Τουρκίας …και η πολιτική κατανομή αυτών είναι αντίθετη με τις γεωπολιτικές αναγκαιότητες που εμφανίζονται». Δηλαδή είναι λάθος που η Ελλάδα έχει στην κυριότητά της τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και δεν τα έχει η Τουρκία!!! Αυτό είναι το πρόβλημα.
Συνεπώς για την Τουρκία το ζητούμενο είναι ο έλεγχος του μισού Αιγαίου, όπως ξεκάθαρα δείχνει και ο χάρτης της Γαλάζιας Πατρίδας, τον οποίο ουδέποτε έχουμε καταγγείλει στους διεθνείς οργανισμούς.
Είναι λένε για εσωτερική κατανάλωση της Τουρκίας και δεν πρέπει να ανησυχούμε….
Του Ιωάννη Ιντζέ
Ο Ιωάννης Ιντζές είναι Αντιστράτηγος ε.α. απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Άμυνας και κάτοχος Μεταπτυχιακού στην «Εφαρμοσμένη Στρατηγική και τη Διεθνή Ασφάλεια». Είναι Διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου του Προέδρου της ΝΙΚΗΣ και Επιστημονικός Συνεργάτης στην Βουλή, Υπεύθυνος του Τομέα Εθνικής Άμυνας και αναπληρωματικό μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής.