Τί μας κρύβουν οι επαγγελματίες πολιτικοί για την πραγματική κατάσταση των δημοσίων οικονομικών;
Έχει περάσει τουλάχιστον ένας μήνας από τη δημοσίευση της ανοιχτής επιστολής του κ. Αλέκου Παπαδόπουλου με την οποία ο αξιότιμος πρώην Υπουργός Οικονομικών απευθυνόμενος στους αρχηγούς των τριών μεγαλύτερων κομμάτων αναφέρθηκε στην ανησυχητική κατάσταση των δημοσίων οικονομικών και στον κίνδυνο που πηγάζει από την έντεχνη ωραιοποίησή τους από τους Έλληνες πολιτικούς.[i]
Υπό κανονικές συνθήκες πολιτικού διαλόγου και ελευθεροτυπίας το περιεχόμενο της ως άνω επιστολής θα προκαλούσε έντονες συζητήσεις και πολιτικούς κλυδωνισμούς.
Μας προκαλεί ιδιαίτερα θλιβερή εντύπωση το γεγονός ότι, ενώ η άκρως σοβαρή επιστολή του κ. Παπαδόπουλου είδε το φως της δημοσιότητας δύο εβδομάδες πριν τις εθνικές εκλογές της 21ης Μαΐου, το περιεχόμενό της καθόλου δεν αποτέλεσε αντικείμενο του δημόσιου προεκλογικού διαλόγου αυτών των εκλογών αλλά ούτε και μέχρι σήμερα των επερχόμενων δεύτερων εκλογών της 25ης Ιουνίου.
Οι παραλήπτες της ανοιχτής επιστολής αρχηγοί των λεγόμενων κομμάτων εξουσίας επιμελώς απέφυγαν να απαντήσουν ή έστω να αναφερθούν σε αυτήν δημοσίως, ενώ τα μέσα ενημέρωσης με ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις (βλέπε σχετικό πρωτοσέλιδο εφημερίδας Εστία)[ii] απέφυγαν να προβάλουν το τεραστίων διαστάσεων θέμα.
Ανησυχητικό έλλειμμα και χρέος, ερωτήματα για τα ασφαλιστικά ταμεία
Σταχυολογούμε, συνοψίζουμε και συμπληρώνουμε κάποιες από τις πραγματικά ανησυχητικές διαπιστώσεις του αξιότιμου πρώην Υπουργού των Οικονομικών:[iii]
1) Ενώ υπερπροβλήθηκε από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας η επίτευξη οριακού πρωτογενούς πλεονάσματος για το οικονομικό έτος 2022 (στο 0.1% περίπου του ΑΕΠ), ουδεμία σχεδόν αναφορά γίνεται στο συνολικό έλλειμμα του προϋπολογισμού που ανήλθε σε €4,7 δισεκ. (ήτοι 2,3% του ΑΕΠ).[iv]
2) Το κρατικό χρέος, ή αλλιώς Χρέος Κεντρικής Διοίκησης, στο τέλος του έτους 2022 ανήλθε στο ποσό ρεκόρ των €400 δισεκ. ή 192% του ΑΕΠ !!! Στο ποσόν αυτό δεν περιλαμβάνονται εγγυήσεις του δημοσίου, κυρίως σχετικές με την πώληση «κόκκινων» δανείων, που ανέρχονται στο ποσό των €30 δισεκ. που αν κατέπιπταν θα πρόσθεταν επιπλέον δανεισμό της τάξης του 14% του ΑΕΠ.[v]
3) Μόνο κατά την διάρκεια 3 ετών διακυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία (2020 – 2022), το κρατικό χρέος αυξήθηκε κατά €44 δισεκ. !!!
4) Επειδή δεν μπορούσε αλλιώς ή για να αποκρυβεί η πραγματική εικόνα του δημοσίου χρέους[vi], το Υπουργείο Οικονομικών έχει δανειστεί στις 31/12/2022 μέσω της Τραπέζης της Ελλάδος από τα διαθέσιμα άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου (οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, ασφαλιστικά ταμεία κλπ) το εξωφρενικό ποσό των €47 δισεκ. περίπου !!! Έτσι το δημόσιο χρέος εμφανίζεται στο (πλασματικά χαμηλότερο) ποσό των €356 δισεκ.
5) Η αύξηση του βραχυπρόθεσμου μέρους του κρατικού χρέους και η κλιμάκωση των επιτοκίων δανεισμού καθιστούν το πρόβλημα του όγκου του δανεισμού ακόμη πιο επικίνδυνο.
6) Επιπλέον επιφυλάξεις ακρίβειας και πληρότητας των δημοσιευμένων δημοσιονομικών στοιχείων ευλόγως εγείρει ο εμπειρότατος πρώην υπουργός τόσο αναφορικά με το πραγματικό ύψος των διαθεσίμων της χώρας όσο και με την διαφάνεια των όρων χρηματοδότησης της κυβέρνησης από τα διαθέσιμα των ασφαλιστικών ταμείων.
7) Ειδικά για τα ασφαλιστικά ταμεία, σοβαροί προβληματισμοί διατυπώνονται σχετικά με την τήρηση της δεοντολογίας στη διαχείριση των κεφαλαίων τους και την ικανότητά τους να πληρώνουν τους δικαιούχους τους στο μέλλον.
Η αναδιάρθρωση απέτυχε, ζήτω Greek Statistics!
Προκειμένου να συνυπολογιστεί η τραγική δημοσιονομική επίδοση όλων των κυβερνήσεων των μνημονίων και της δημοσιονομικής επιτήρησης και να καταδειχθεί η υποκρισία των πολιτικών ελίτ στην Αθήνα και στις Βρυξέλλες, σημειώνουμε τα εξής:
Η Ελλάς μπήκε στην περίοδο των μνημονίων με κρατικό χρέος €298 δισεκ. (2009) και ενώ μεσολάβησε το λεγόμενο κούρεμα του κρατικού χρέους προς ιδιώτες (PSI) κατά το ονομαστικό ποσό των €106 δισεκ.[vii], σήμερα καταλήξαμε να έχουμε κρατικό χρέος €400 δισεκ.!
Με την μείωση του ΑΕΠ και την αύξηση του χρέους, ο δείκτης του κρατικού χρέους προς το ΑΕΠ από 127% πριν 13 χρόνια, εκτοξεύτηκε στο 192% σήμερα.
Με το τέχνασμα που αναφέρθηκε πιο πάνω βεβαίως και σε μια νέα έκδοση Greek Statistics, αυτή τη φορά με την σφραγίδα της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών, η ΕΕ επιμετρά το δημόσιο χρέος της Ελλάδος στο 171% του ΑΕΠ. Λες και το 171% είναι ανεκτό, ιδιαίτερα σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης στο 92%.
Δημόσιες δαπάνες για το «καλό» μας και φορολογία
Η Νέα Δημοκρατία επαίρεται ότι η κυβέρνησή της μείωσε αρκετούς φορολογικούς συντελεστές ως είχε υποσχεθεί, και ορθώς. Όμως αύξησε δυσανάλογα τη δημόσια δαπάνη ενώ τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν και λόγω του πληθωρισμού.
Στη βάση της αλλοπρόσαλλης πολιτικής της των εγκλεισμών (lockdowns) και με την δικαιολογία της αύξησης του κόστους ενέργειας και πρώτων υλών, η κυβέρνηση της ΝΔ, εκμεταλλευόμενη την αναστολή των γενικών κανόνων της ΕΕ για το έλλειμμα και το χρέος, επιδόθηκε σε μια άνευ προηγουμένου πολιτική επιδοτήσεων, προγραμμάτων «στήριξης» και επιδομάτων δήθεν για να θεραπεύσει προβλήματα που εν πολλοίς η ίδια δημιούργησε με κρίσιμες αποφάσεις της.
Κατά την 3ετία 2020–2022, οι ετήσιες δημόσιες δαπάνες ανήλθαν κατά μέσο όρο στο 57% του ΑΕΠ της χώρας (από 48% στο έτος 2019), η δεύτερη χειρότερη επίδοση μεταξύ των χωρών της ΕΕ.
Ενώ η φορολογία παραμένει βαριά[viii], η κυβέρνηση, όπως όλες σχεδόν οι κυβερνήσεις της Μεταπολίτευσης, με τις ανεξέλεγκτες δαπάνες της διόγκωσε το κρατικό χρέος που θα κληθούν να πληρώσουν τα παιδιά και τα εγγόνια μας σε €38.000 ανά κάτοικο! Αυτό, για τη ΝΙΚΗ, εκτός από οικονομικά ανεύθυνο είναι και ηθικά απαράδεκτο!
Εν κατακλείδι
Την ίδια ώρα που η αντιπολίτευση πλειοδοτεί σε υποσχέσεις, η ένταση χρήσης κάθε είδους «voucher» και «pass» έχει καταρρακώσει το ηθικό των Ελλήνων που έχουν πια εκπαιδευτεί στο να απλώνουν το χέρι προς ένα κράτος Λεβιάθαν για να ανταλλάξουν πολύτιμη αξιοπρέπεια με κατοχικού τύπου κουπόνια επιβίωσης.
Την ίδια ώρα που τα δημόσια οικονομικά αποτελούν μια ατέλειωτη μαύρη τρύπα, η οικονομική ελευθερία στον τόπο μας (όπως και άλλες προσωπικές ελευθερίες) κατρακυλά με βάση αξιόπιστες διεθνείς αξιολογήσεις[ix]. Έτσι απονεκρώνονται οι ελπίδες για μακροχρόνια ισχυρή και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη.
Μετά από 13 έτη μνημονίων και επιτήρησης, η χώρα μας βρίσκεται δημοσιονομικά σήμερα σε πολύ δυσμενέστερη κατάσταση από εκείνη του 2009!
Ευχόμαστε και ελπίζουμε η πολιτική ελίτ της χώρας να έχει τουλάχιστον επεξεργαστεί ένα αξιόπιστο και ρεαλιστικό Σχέδιο Β για την απευκταία περίπτωση που η τρέχουσα γεωπολιτική και γεωοικονομική αναταραχή εξελιχθεί σε μια μοιραία περιπέτεια για την Ευρωζώνη και την χώρα μας.
[i] https://www.kreport.gr/2023/05/08/anoichti-epistoli-pros-tous-archigous-ton-trion-megalyteron-ellinikon-kommaton-thema-ta-riska-tou-exoraismou-tis-dimosionomikis-katastasis/
[ii] https://www.estianews.gr/kentriko-thema/%E1%BC%90ktoksefsis-to%E1%BF%A6-chreous-sta-400-dis-e%E1%BD%90ro-me-kryfo-%E1%BC%90soteriko-daneismo-467-dis-e%E1%BD%90ro/
[iii] Πηγή οικονομικών στοιχείων: ΕΛΣΤΑΤ
[iv] Σε αντίθεση με το συνολικό, το πρωτογενές πλεόνασμα/(έλλειμμα) δεν περιλαμβάνει τόκους
[v] Μόνον οι εγγυήσεις στο πλαίσιο του προγράμματος ΗΡΑΚΛΗΣ ανέρχονται σε €18 δισεκ.
[vi] Το οποίο η ΕΕ επιμετρά με βάση το λεγόμενο Χρέος της Γενικής Κυβέρνησης, δηλαδή το χρέος του ευρύτερου δημόσιου τομέα
[vii] Το καθαρό αποτέλεσμα του PSI ήταν πολύ χαμηλότερο – κατά κάποιους υπολογισμούς περίπου στο μισό του ονομαστικού κεφαλαίου της διαγραφής
[viii] Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας 2022: 20η Ιουλίου (πηγή: ΚΕΦΙΜ). Πρακτικά οι Έλληνες εργάστηκαν 200 από τις 365 μέρες του έτους αποκλειστικά για να πληρώσουν φόρους και εισφορές στο κράτος (περιλαμβάνεται το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης για το έτος).
[ix] Η χώρα μας υποχώρησε 11 θέσεις στην διεθνή κατάταξη Heritage 2022 (107η από 96η μεταξύ 178 χωρών) και 7 θέσεις στην διεθνή κατάταξη Fraser 2023 (85η από 78η μεταξύ 165 χωρών). Η αδελφή Κύπρος βρίσκεται στην 18η και 38η θέση αντίστοιχα.