Η αγορά ενός φαρμάκου από το διαδίκτυο μοιάζει εύκολη, γρήγορη και οικονομική. Πίσω από μια καλοστημένη ιστοσελίδα ή μια ελκυστική διαφήμιση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί, όμως, να κρύβεται ένα προϊόν άγνωστης προέλευσης και σύνθεσης. Ένα σκεύασμα που δεν θεραπεύει, αλλά μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στην υγεία.
Ο πολίτης πιστεύει ότι αγοράζει ένα φάρμακο. Στην πραγματικότητα, μπορεί να αγοράζει ένα άγνωστο χημικό προϊόν χωρίς κανέναν έλεγχο ασφάλειας.
Η παράνομη διαδικτυακή διακίνηση φαρμάκων δεν είναι μια απλή εμπορική παρατυπία. Είναι ζήτημα δημόσιας υγείας και οργανωμένου εγκλήματος.
Τα προϊόντα που διακινούνται από μη εγκεκριμένες διαδικτυακές πηγές μπορεί να είναι πλαστά, νοθευμένα ή μη εγκεκριμένα. Μπορεί να περιέχουν διαφορετικές ουσίες από εκείνες που αναγράφονται στη συσκευασία, επικίνδυνες προσμίξεις ή να έχουν παραχθεί χωρίς κανέναν υγειονομικό έλεγχο. Το γεγονός ότι η συσκευασία μοιάζει αυθεντική δεν αποτελεί εγγύηση.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν σκευάσματα για την απώλεια βάρους, τη μυϊκή ενδυνάμωση, τη βελτίωση των αθλητικών επιδόσεων ή την αντιμετώπιση της στυτικής δυσλειτουργίας. Προωθούνται μέσω κοινωνικών δικτύων και επιδραστικών προσώπων, χωρίς ιατρική παρακολούθηση και χωρίς εγγυήσεις για την ποιότητα και την ασφάλειά τους. Η επιθυμία για άμεσο αποτέλεσμα γίνεται έτσι εργαλείο εκμετάλλευσης.
Ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι η πώληση φαρμάκων μέσω διαδικτύου δεν επιτρέπεται στη χώρα μας. Έχει επίσης επισημάνει ότι απαγορεύεται η διαφήμιση συνταγογραφούμενων φαρμάκων προς το κοινό, συμπεριλαμβανομένων των σκευασμάτων που συνδέονται με την απώλεια βάρους.
Σημαντική είναι και η συμβολή του αντιστρατήγου ε.α. και πρώην Διευθυντή της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, Γιώργου Παπαπροδρόμου, ο οποίος με τις δημόσιες παρεμβάσεις του έχει αναδείξει τους κινδύνους για την υγεία και τη σύνδεση της παράνομης διαδικτυακής αγοράς φαρμάκων με το οργανωμένο έγκλημα.
Τον Ιούνιο του 2026, η Ελληνική Αστυνομία εξάρθρωσε κύκλωμα παράνομης παραγωγής και διακίνησης φαρμακευτικών σκευασμάτων και ουσιών ντόπινγκ, με εργαστήριο σε υπόγειο χώρο φαρμακείου στο Χαλάνδρι.
Κατασχέθηκαν 40.856 τεμάχια παράνομων σκευασμάτων και 13 κιλά πρώτων υλών, ενώ από την έρευνα προέκυψαν περισσότερες από 15.000 αποστολές στην Ελλάδα και σε 90 χώρες. Το παράνομο οικονομικό όφελος ξεπερνούσε το ένα εκατομμύριο ευρώ. Τα προϊόντα αποστέλλονταν δηλωμένα ως συμπληρώματα διατροφής ή προϊόντα ευεξίας και κρίθηκαν από τον ΕΟΦ επιβλαβή για την υγεία.
Το πρόβλημα έχει παγκόσμιες διαστάσεις. Η επιχείρηση Pangea XVII της INTERPOL, η οποία πραγματοποιήθηκε από τον Δεκέμβριο του 2024 έως τον Μάιο του 2025 σε 90 χώρες, οδήγησε σε 769 συλλήψεις, στην κατάσχεση 50,4 εκατομμυρίων δόσεων παράνομων φαρμακευτικών προϊόντων και στο κλείσιμο περίπου 13.000 ιστοσελίδων, λογαριασμών και διαδικτυακών καναλιών.
Απέναντι σε μια απειλή που ξεπερνά τα εθνικά σύνορα, καμία χώρα δεν μπορεί να δράσει αποτελεσματικά μόνη της.
Η Ελλάδα υπέγραψε στις 18 Μαΐου 2022 τη Σύμβαση MEDICRIME του Συμβουλίου της Ευρώπης, η οποία προβλέπει την ποινικοποίηση της παραποίησης και της παράνομης διακίνησης ιατρικών προϊόντων και ενισχύει τη διεθνή και διυπηρεσιακή συνεργασία.
Παρά τη σοβαρότητα του φαινομένου και παρά το γεγονός ότι η χώρα υπέγραψε τη Σύμβαση ήδη από το 2022, τέσσερα και πλέον χρόνια μετά η κύρωσή της εξακολουθεί να εκκρεμεί.
Το έγκλημα κινείται με την ταχύτητα του διαδικτύου. Η Πολιτεία δεν μπορεί να απαντά με τη βραδύτητα της γραφειοκρατίας.
Για τον λόγο αυτό, καταθέσαμε πρόσφατα Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τα Υπουργεία Υγείας, Προστασίας του Πολίτη, Δικαιοσύνης, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Ζητούμε:
α) ακριβή στοιχεία για τις καταγγελίες, τις παράνομες ιστοσελίδες και διαφημίσεις που εντοπίστηκαν, τις δικογραφίες, τις συλλήψεις και τις κατασχέσεις,
β) ενιαίο και μόνιμο μηχανισμό συνεργασίας μεταξύ ΕΟΦ, Ελληνικής Αστυνομίας, τελωνειακών και δικαστικών αρχών και ΕΕΤΤ,
γ) ουσιαστική αξιοποίηση του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, ώστε να αντιμετωπίζονται άμεσα το παράνομο περιεχόμενο και οι επικίνδυνες διαφημίσεις,
δ) πανελλαδική εκστρατεία ενημέρωσης, με ιδιαίτερη έμφαση στους νέους και στις ευάλωτες ομάδες,
ε) συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την κύρωση και εφαρμογή της Σύμβασης MEDICRIME.
Δεν αρκεί να λέμε στους πολίτες να προσέχουν. Η Πολιτεία οφείλει να ελέγχει, να προλαμβάνει και να επιβάλλει τον νόμο.
Η υγεία δεν μπορεί να αφήνεται στα χέρια παράνομων κυκλωμάτων. Και κανένα «κλικ» δεν πρέπει να μετατρέπεται σε παγίδα για τη ζωή.
Τασος Οικονομόπουλος
Βουλευτής Α’ Ανατολικής Αττικής με τη ΝΙΚΗ